Yerine koyma ve eksiltme kalıpları
İleri düzey İngilizcede aynı isim veya fiili tekrar tekrar söylemek üslubu ağırlaştırır. Bunun yerine kelimenin koltuğuna so, not, one, ones, do so oturtulur ya da cümle yardımcı fiilde bırakılır.
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| I think so / I don’t think so | sanırım öyle / sanırım öyle değil |
| I hope so / I hope not | umarım öyledir / umarım öyle değildir |
| I’m afraid so / I’m afraid not | korkarım öyle / korkarım öyle değil |
| I suppose so / I guess so | galiba öyle, herhalde öyle |
| one / ones | o / onlar (sayılabilir tekil/çoğul ismin yerine) |
| do so / did so | öyle yapmak / öyle yaptı (resmî üslup) |
| I’d love to / I’d like to | çok isterim / isterim (fiili tekrarlamadan) |
| if so / if not | eğer öyleyse / eğer öyle değilse |
Yerine koyma (Substitution): so / not ve one / ones
Bir yan cümlenin tamamını tekrar etmek yerine think, believe, hope, expect, suppose, be afraid sonrasına olumluysa so, olumsuzsa not getirilir: Is it raining? — I hope not. think fiilinde gündelik dil I don’t think so derken, I think not oldukça resmî ve edebî durur; hope ve be afraid ise olumsuzda her zaman I hope not / I’m afraid not olur.
Sayılabilir bir ismi tekrarlamamak için tekilde one, çoğulda ones kullanılır (the left one, the old ones). Türkçede «kırmızı olanı» yerine kısaca «kırmızıyı» diyebiliriz ama İngilizcede sıfattan sonra one düşürülemez.
Kısayolhope ve be afraid yardımcı fiille olumsuzlanmaz; doğrudan not alır.
Do we need to book a table in advance? — <b>I suppose so</b>; the restaurant is always crowded on Fridays.
Will the ticket prices go up again? — <b>I certainly hope not!</b>
There are two baskets; the cat is in the left one, not the right one.
Odada iki sepet var; kedi sağdakinde değil, soldakinde oturuyor.
Both cups are white, but the cat chose the one on the right.
İki fincan da beyaz ama kedi sağdakini seçti.
Will it rain soon? Looking at the dark clouds, I’m afraid so.
Yakında yağmur yağacak mı? Kara bulutlara bakılırsa korkarım öyle.
Has the last train left already? — I hope not, or we’ll have to take a taxi.
Son tren çoktan kalktı mı? — Umarım kalkmamıştır, yoksa taksiye binmemiz gerekecek.
My old headphones broke, so I bought these wireless ones last week.
Eski kulaklığım bozuldu; ben de geçen hafta bu kablosuz olanları aldım.
Are the shops open on Sunday? — I don’t think so, but we can check online.
Pazar günü dükkânlar açık mı? — Sanmıyorum ama internetten bakabiliriz.
| Anlam | Doğal / Gündelik Üslup | Resmî Üslup veya Kural Notu |
|---|---|---|
| Sanırım öyle değil | I don’t think so. | I think not. (Çok resmî / yazılı) |
| Umarım öyle değildir | I hope not. | I don’t hope so YOK! |
| Korkarım öyle değil | I’m afraid not. | I’m not afraid so YOK! |
| Sıfat + tekil/çoğul isim | the small one · the new ones | Sayılamaz isimde (milk) one KULLANILMAZ |
substitution — Yerine koyma. Tekrarı önlemek için bir isim, fiil ya da cümlenin yerine one, ones, so, not, do so gibi kısa bir sözcük kullanma.
do so (resmî) ve Eksiltme (Ellipsis): Yardımcı fiil veya to ile bırakma
Daha önce geçen bir fiili ve nesnesini tekrarlamamak için gündelik konuşmada do it / do that derken, resmî ve akademik dilde do so (does so, did so, doing so) tercih edilir: She promised to help, and she did so.
Eksiltme (ellipsis) ise tekrarı hiç kelime koymadan kesmektir: cümleyi ya yardımcı fiilde (I wanted to open it, but I couldn’t) ya da mastar eki to’da bırakırız (Are you coming? — I’d love to). Düşürülen fiil be ise to yalnız kalmaz, to be olarak korunur.
KısayolC1 düzeyinde gereksiz fiil tekrarı yerine do so veya to eksiltmesi cümleye akıcılık katar.
Did you finish reading the report last night? — I tried <b>to</b>, but I fell asleep after ten pages.
Has anyone fed the cat this morning? — No, but I <b>will</b> right now.
The cat wanted to open the door, but it couldn’t.
Kedi kapıyı açmak istedi ama açamadı (= couldn’t open the door).
The cat hasn’t reached the fish yet, though it is clearly trying to.
Kedi balığa henüz yetişemedi ama açıkça yetişmeye çalışıyor (= trying to reach it).
We asked the cat to stamp the form, and it immediately did so.
Kediden formu damgalamasını istedik, o da hemen öyle yaptı (= stamped the form).
Applicants who wish to cancel their registration may do so online.
Kaydını iptal etmek isteyen adaylar bunu internet üzerinden yapabilir (resmî).
I don’t travel as often now as I used to.
Şimdi eskiden seyahat ettiğim kadar sık seyahat etmiyorum (= used to travel).
He isn’t a manager yet, but he really wants to be.
Henüz müdür değil ama gerçekten müdür olmak istiyor (be fiili düşmez → to be).
| Tür | Gündelik / Tekrarlı İfade | C1 Akıcı / Resmî İfade |
|---|---|---|
| Fiil yerine koyma | He promised to call, and he did it. (Gündelik) | He promised to call, and he did so. (Resmî) |
| Eylem sonucu (doing so) | She rested, and because of that felt better. | She rested, and in doing so felt better. (Resmî) |
| Mastar eksiltmesi | I’d love to join you, but I can’t join you. | I’d love to, but I can’t. (Doğal eksiltme) |
| be mastarı eksiltmesi | She isn’t ready, though she claims to be ready. | She isn’t ready, though she claims to be. |
ellipsis — Eksiltme. Anlam bağlamdan açıkça anlaşıldığı için cümlenin sonundaki fiil veya nesnenin tekrar edilmeyip düşürülmesi.
Testten önce bunları bil
- Yerine koyma (Substitution): so / not ve one / ones
En sık hata: Türkçeden kelime kelime çevirerek I think yes veya I hope no demek! Bu fiillerden sonra yes / no gelmez; olumluysa so (I think so), olumsuzsa not (I hope not) kullanılır.
- Yerine koyma (Substitution): so / not ve one / ones
İkinci sık hata: Which jacket do you want? — I want the black diyerek one zamirini düşürmek. Renk veya boyut sıfatı tek başına isim olmaz: I want the black one.
- do so (resmî) ve Eksiltme (Ellipsis): Yardımcı fiil veya to ile bırakma
En sık hata: Would you like to come? — Yes, I’d like! diyerek to ekini düşürmek. want, would like, hope, try, need, used fiillerinden sonra ana fiil atıldığında to mutlaka kalır: Yes, I’d like to!
- do so (resmî) ve Eksiltme (Ellipsis): Yardımcı fiil veya to ile bırakma
Buna karşılık kip fiillerinden (can, could, will, would, should, must) sonra asla to kalmaz: I wanted to stay, but I couldn’t (couldn’t to YANLIŞTIR).
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Is the meeting canceled today? — I hope because I have already prepared all the slides.
There are two round baskets in the room; the cat is sitting in the left .
Do you think the train will arrive on time? — Yes, I .
The cat tried to open the heavy white door, but it .
Are you coming to the cinema with us tonight? — I’d really , but I have to finish my essay.
My old shoes were uncomfortable, so I bought these leather yesterday.
The manager asked the team to submit the report by Friday, and they without delay.
Will the new software slow down our computers? — No, I .
Alıştırma bitti — –
Fotoğraflı anlatımla tekrar etmek istersen resimli derse geç.
0/8 · soru cevaplandı