Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
Günlük komutlar ve öneriler
Birine yol tarif ederken, uyarıda bulunurken veya «hadi yapalım» derken öznesiz, kısa emir kalıpları kullanılır.
Kalıba dokun; İngilizce okunur.
2. bölüm · Gramer
Olumlu emir ve rica: Come here, please.
İngilizcede normal cümleler özneyle (I, you, we) başlar; emir cümlesi ise bu kuralın tek istisnasıdır! Başa you konmaz, cümle doğrudan yalın fiille başlar.
Cümlenin başına veya sonuna please eklediğinde emir, kibar bir ricaya dönüşür:
Kediye ne söylüyoruz?
yalın fiilCome here, please.
Buraya gel lütfen.
yalın fiilOpen the white door, please.
Beyaz kapıyı aç lütfen.
yalın fiilBring the red ball.
Kırmızı topu getir.
Sit downSit down on the bench, please.
Banka otur lütfen.
yalın fiilDrink your water.
Suyunu iç.
Be careful!
Dikkatli ol!
Please wait five minutes.
Lütfen beş dakika bekle.
Karşında tek kişi de olsa on kişi de olsa kalıp değişmez: Sit down! hem «Otur!» hem de «Oturun!» demektir.
Dikkat: Sıfatlarla (quiet, careful, happy) emir kurarken Are quiet! denmez; to be fiilinin yalın hali olan Be kullanılır: Be quiet!
Normal cümle ↔ Emir cümlesi
Özne (you) kalkar, fiil en başa geçer.
| Normal cümle | Emir / Rica | Türkçe |
|---|---|---|
| You sit down. | Sit down, please. | Otur(un) lütfen. |
| You open the book. | Open your book. | Kitabını aç. |
| You are quiet. | Be quiet, please. | Sessiz ol(un) lütfen. |
3. bölüm · Gramer
Olumsuz emir (Don’t …!) ve öneri (Let’s …)
«Yapma!» demek için fiilin en başına Don’t getirilir: Don’t touch! Be fiiliyle bile Aren’t değil, Don’t be kullanılır.
Kendini de katarak «Hadi birlikte yapalım!» demek istediğinde ise cümleye Let’s + yalın fiille başlarsın:
Yapma! · Hadi yapalım!
Don’t + fiilDon’t eat the fish on the plate!
Tabaktaki balığı yeme!
Don’t + fiilDon’t scratch the gray sofa!
Gri kanepeyi tırmalama!
Don’t + fiilDon’t touch the cup!
Fincana dokunma!
Let’s + fiilLet’s play with the ball in the park!
Hadi parkta topla oynayalım!
Let’s + fiilLet’s go home now.
Hadi şimdi eve gidelim.
Don’t be late for the train!
Trene geç kalma!
En sık hata: Olumsuz emirde Not open the door! veya No touch! demek. İngilizcede olumsuz emir her zaman Don’t ile başlar: Don’t open the door!
Let’s (let us kısaltması) sonrasında to gelmez: Let’s to go değil, doğrudan Let’s go.
Üç temel kalıp
Üçünde de ana fiil her zaman yalındır.
| Anlam | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Yap! | yalın fiil | Open the window, please. |
| Yapma! | Don’t + yalın fiil | Don’t open the window! |
| Hadi yapalım! | Let’s + yalın fiil | Let’s open the window. |
Kısa yazılış:
- do not = don’t
- let us = let’s
4. bölüm · Alıştırma
Emir mi, yasak mı, öneri mi?
Fotoğrafa ve cümlenin anlamına bakarak boşluğa doğru başlangıcı seç.
-
1
here, please.
Emir ve rica cümleleri doğrudan yalın fiille başlar: Come.
-
2
the gray sofa!
Olumsuz emir («tırmalama!») her zaman Don’t + yalın fiil ile kurulur: Don’t scratch.
-
3
Don’t that fish!
Don’t sonrasında fiil yalın kalır: eat.
-
4
It is sunny today. go to the park!
Bugün hava güneşli. Hadi parka gidelim!
«Hadi gidelim!» önerisi Let’s + yalın fiil ile yapılır; to almaz.
-
5
quiet, please. The baby is asleep.
Sessiz olun lütfen. Bebek uyuyor.
quiet bir sıfattır; sıfatla emir cümlesi Be ile başlar: Be quiet.
-
6
late for the meeting!
Toplantıya geç kalma!
be fiilinin olumsuz emir biçimi Don’t be olarak kurulur.
-
7
Please the door for the cat.
Please’den sonra da emir fiili yalın halde gelir: Please open.
-
8
Let’s a cup of tea.
Hadi bir fincan çay içelim.
Let’s kalıbından sonra fiil yalın gelir: Let’s have.