Geçmiş çıkarım kalıpları
B1’de şu anki bir ipucuna bakıp must be («öyledir») ve can’t be («olamaz») demeyi öğrenmiştik. Şimdi aynı çıkarımı geçmişte olmuş bitmiş bir olay için yapıyoruz: kalıp her zaman kip fiili + have + V3 biçimindedir.
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| must have + V3 | kesin …-mıştır, …-mış olmalı (güçlü olumlu çıkarım) |
| can’t have + V3 | …-mış olamaz, imkânsız (güçlü olumsuz çıkarım) |
| couldn’t have + V3 | …-mış olamaz (can’t have + V3 ile eş anlamlı) |
| might have + V3 | belki …-mıştır, …-mış olabilir (olasılık) |
| may have + V3 | …-mış olabilir (might have + V3 ile eş anlamlı) |
| could have + V3 | …-mış olabilir (geçmiş olasılık tahmininde) |
| might not have + V3 | belki …-mamıştır, …-mamış olabilir |
| paw prints | pati izleri (kanıt / ipucu) |
Güçlü geçmiş çıkarım: must have + V3 ↔ can’t / couldn’t have + V3
Şu an gördüğümüz bir kanıttan (yerdeki kırık fincan, çamurlu pati izleri, boş peron) yola çıkarak geçmişte ne olduğundan neredeyse eminsek must have + V3 kullanırız: He must have missed the bus («Otobüsü kaçırmış olmalı»).
Tam tersine, eldeki kanıta göre bir şeyin geçmişte gerçekleşmiş olması imkânsızsa can’t have + V3 ya da couldn’t have + V3 seçilir. Çıkarımda iki yapı arasında anlam farkı yoktur; ikisi de «olmuş olamaz» demektir.
KısayolKısa biçimler: cannot have = can’t have · could not have = couldn’t have · must have = must’ve · might have = might’ve (konuşma dilinde)
The cup is in pieces below the table. The cat must have knocked it down.
Fincan masanın altında paramparça duruyor. Kedi onu aşağı düşürmüş olmalı.
The track is empty and the cat looks sad. It must have missed the train.
Raylar boş ve kedi üzgün görünüyor. Treni kaçırmış olmalı.
Look at those muddy paw prints! The cat must have walked across the clean floor.
Şu çamurlu pati izlerine bak! Kedi temiz zeminde yürümüş olmalı.
The food bowl is still completely full. The cat can’t have eaten anything yet.
Mama kabı hâlâ ağzına kadar dolu. Kedi henüz hiçbir şey yemiş olamaz.
The cat is asleep on the keyboard. It couldn’t have slept well last night.
Kedi klavyenin üstünde uyuyakalmış. Dün gece iyi uyumuş olamaz.
Ece didn’t answer the door. She must have gone out before we arrived.
Ece kapıyı açmadı. Biz varmadan önce dışarı çıkmış olmalı.
Mert was with us in Izmir yesterday, so you can’t have seen him in Ankara.
Mert dün İzmir’de bizimleydi; onu Ankara’da görmüş olamazsın.
| Anlam | Şu an (B1) | Geçmiş (B2) |
|---|---|---|
| Olumlu kesinlik («… olmalı») | He must be tired now. | He must have been tired yesterday. |
| Olumlu eylem («yapmış olmalı») | She must know the answer. | She must have known the answer. |
| Olumsuz kesinlik («olamaz») | It can’t be true. | It can’t / couldn’t have been true. |
past deduction — Geçmiş çıkarım. Eldeki ipuçlarına bakarak geçmişte bir olayın kesin yaşandığına (must have + V3) ya da yaşanmış olamayacağına (can’t have + V3) karar verme.
Geçmişte olasılık: might / may / could have + V3
Geçmişte ne olduğundan emin değilsek ve yalnızca «Belki öyle olmuştur, …-mış olabilir» diyorsak might have + V3, may have + V3 ya da could have + V3 kullanırız. Olumlu olasılıkta bu üçü birbirinin yerine geçebilir.
Olumsuz nüansı: «Belki yapmamıştır / duymamış olabilir» (yarı yarıya ihtimal) demek için might not have + V3 veya may not have + V3 kullanılır. Dikkat: couldn’t have + V3 «belki yapmamıştır» değil, «yapmış olması imkânsız» demektir!
Kısayolmight not have («belki yapmamıştır») ile can’t / couldn’t have («yapmış olamaz») arasındaki farka dikkat et.
Where is Emre? The meeting started ten minutes ago. — He <b>might have gotten</b> stuck in traffic, or he <b>may have forgotten</b> the time.
Did the cat eat the croissant on the table? — No, it <b>couldn’t have eaten</b> it; the cat was outside in the garden all morning.
The tulip vase has fallen over. The cat might have pushed it while jumping.
Lale vazosu devrilmiş. Kedi zıplarken onu itmiş olabilir.
The cat’s ears are turned to the door. It may have heard footsteps outside.
Kedinin kulakları kapıya dönük. Dışarıda ayak sesleri duymuş olabilir.
I can’t find my keys anywhere. I might have left them on the kitchen table.
Anahtarlarımı hiçbir yerde bulamıyorum. Onları mutfak masasında bırakmış olabilirim.
Why didn’t Burak say hello? — He might not have seen us in the crowd.
Burak neden selam vermedi? — Kalabalıkta bizi görmemiş olabilir.
The parcel hasn’t arrived yet. The address may have been wrong.
Paket henüz gelmedi. Adres yanlış olmuş olabilir.
She walked past without stopping. She may not have recognized you.
Durmadan yanımızdan geçip gitti. Seni tanımamış olabilir.
| Durum | Kalıp | Örnek ve anlamı |
|---|---|---|
| Güçlü olumlu (eminim öyle oldu) | must have + V3 | He must have missed the bus. (Kesin kaçırmıştır.) |
| Olasılık (belki öyle olmuştur) | might / may + have V3 · could have + V3 | He might have missed the bus. (Kaçırmış olabilir.) |
| Olumsuz olasılık (belki olmamıştır) | might not / may not have + V3 | He might not have heard the alarm. (Duymamış olabilir.) |
| Güçlü olumsuz (olmuş olamaz) | can’t / couldn’t have + V3 | He can’t have missed it; he left early. (Kaçırmış olamaz.) |
modal perfect — Kip fiili + have + V3 yapısı (must have done, might have seen, can’t have been).
Testten önce bunları bil
- Güçlü geçmiş çıkarım: must have + V3 ↔ can’t / couldn’t have + V3
En sık hata: He must missed the bus ya da She must have went demek! Kip fiilinden sonra her zaman değişmeyen have + 3. hal (V3) gelir (must have missed · must have gone). Tekil öznede bile must has OLMAZ.
- Güçlü geçmiş çıkarım: must have + V3 ↔ can’t / couldn’t have + V3
B1’de olduğu gibi geçmiş çıkarımda da must have kalıbının olumsuzu asla mustn’t have değildir! «Yapmış olamaz» demek için can’t have + V3 veya couldn’t have + V3 kullanılır.
- Geçmişte olasılık: might / may / could have + V3
En sık hata: olumlu geçmiş olasılık cümlesinde He can have forgotten demek! Olumlu tahminlerde can have + V3 KULLANILMAZ; onun yerine might have, may have veya could have seçilir.
- Geçmişte olasılık: might / may / could have + V3
Yazıda must of / might of / could of diye bir şey yoktur! Konuşmada kısaltılmış must’ve, might’ve kulağa of gibi gelir ama doğrusu her zaman have yardımcı fiilidir.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
The milk bowl is empty and the cat is licking its mouth. It all the milk.
Emre wasn’t in town yesterday, so you him at the bakery.
I’m not sure why Zeynep didn’t answer the phone. She it in her bag.
Those three books are on the floor, and the cat is sitting right above them. It them off the desk.
The streets are completely dry this morning. It during the night.
Where is my umbrella? — I don’t know. You it at the café yesterday.
Mert got the highest score on the exam. He very hard all week.
Defne didn’t come to the meeting, and she didn’t call either. She about it; there’s no other explanation.
Alıştırma bitti — –
Fotoğraflı anlatımla tekrar etmek istersen resimli derse geç.
0/8 · soru cevaplandı