Süreç ve iz kelimeleri
Geçmişte başlayan bir eylem şu anda hâlâ devam ediyorsa ya da az önce bitip gözle görülür bir iz bıraktıysa (ıslak tüy, çamurlu pati, yorgunluk) present perfect continuous kullanılır.
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| all day | bütün gün boyunca |
| all morning | bütün sabah boyunca |
| for hours | saatlerdir |
| lately | son zamanlarda, bugünlerde |
| recently | son günlerde, yakın zamanda |
| wet | ıslak |
| muddy | çamurlu |
| out of breath | nefes nefese |
Yapı: have / has been + -ing ve görünen sonuç
Kalıp her zaman have / has been + fiil-ing biçimindedir. Eylem geçmişte başlamıştır ve konuşma anında hâlâ sürüyordur (for, since, all day ile).
Aynı yapı, eylem az önce bitmiş olsa bile sonucu şu an karşımızdaysa da kullanılır: yağmurda oturan kedinin ıslak olması, bahçede oynayan kedinin çamurlu patileri gibi.
KısayolKısa biçimler: I have been = I’ve been · she has been = she’s been · we have been = we’ve been · have not been = haven’t been · has not been = hasn’t been
How long have you been waiting for the bus? — I’ve been waiting for twenty minutes.
You’re out of breath! Have you been running? — Yes, I’ve been running to catch the train.
The cat has been waiting in the office since nine o’clock.
Kedi saat dokuzdan beri ofiste bekliyor.
It has been raining all afternoon, so the cat is inside.
Bütün öğleden sonra yağmur yağıyor; bu yüzden kedi içeride.
The cat is wet because it has been sitting in the rain.
Kedi ıslak çünkü bir süredir yağmurun altında oturuyor.
The cat has muddy paws. It has been playing in the mud.
Kedinin patileri çamurlu. Çamurda oynamış.
Dinner is almost ready. I have been cooking for an hour.
Akşam yemeği neredeyse hazır. Bir saattir yemek pişiriyorum.
The cat is yawning because it has been working all morning.
Kedi esniyor çünkü sabahtan beri çalışıyor.
I haven’t been sleeping well lately.
Son zamanlarda pek iyi uyumuyorum.
| Biçim | İngilizce | Türkçe |
|---|---|---|
| olumlu (I / you / we / they) | I have been waiting for an hour. | Bir saattir bekliyorum. |
| olumlu (he / she / it) | The cat has been sleeping since noon. | Kedi öğleden beri uyuyor. |
| olumsuz | She hasn’t been feeling well lately. | Son zamanlarda kendini iyi hissetmiyor. |
| soru | How long have you been learning English? | Ne zamandır İngilizce öğreniyorsun? |
present perfect continuous — Geçmişte başlayıp şimdiye dek süren ya da izi şu an görünen eylem zamanı (have / has been + fiil-ing).
Durum fiilleri ve Present Perfect Simple ile farkı
Durum fiilleri (know, like, love, want, need, believe ve «sahip olmak» anlamındaki have) -ing almaz. Bu fiillerle süre anlatılırken sade have / has + V3 kullanılır.
Eylem fiillerinde ise ayrım şudur: sürece ve eylemin kendisine odaklanıyorsak have been -ing; kaç tane / kaç kez yapıldığına ve bitmiş sonuca odaklanıyorsak have / has + V3 seçilir.
Kısayol«Ne kadar süredir?» sorusu been -ing; «Kaç tane / bitti mi?» sorusu have / has + V3 ister.
Tom has known the cat for three years.
Tom kediyi üç yıldır tanıyor (know -ing almaz).
The cat has been drinking milk from the white bowl.
Kedi beyaz kaptan süt içiyor (eylem sürüyor).
The bowl is empty now. The cat has drunk all the milk.
Kap şimdi boş. Kedi bütün sütü içmiş (eylem tamamlandı).
I have been reading all afternoon.
Bütün öğleden sonra kitap okuyorum (odak: geçen süre).
I have read three books this month.
Bu ay üç kitap okudum (odak: kaç tane bitti).
She has written ten emails today.
Bugün on e-posta yazdı (sayı belli).
| Ölçüt | have / has been + -ing | have / has + V3 |
|---|---|---|
| Odak | Eylemin süreci (How long?) | Tamamlanan sonuç / miktar (How many?) |
| Örnek | I’ve been painting my room. (Boyuyorum, bitmedi.) | I’ve painted my room. (Boyadım, bitti.) |
| Sayı varsa | Kullanılmaz | He has drunk three cups of tea. |
| Durum fiili (know, have) | Kullanılmaz (been knowing YOK) | We have had this car since 2021. |
state verbs — Hareket değil durum bildiren ve -ing almayan fiiller: know, like, love, want, need, believe, have (sahip olmak).
Testten önce bunları bil
- Yapı: have / has been + -ing ve görünen sonuç
En sık hata: I am waiting here for an hour. Cümlede ne kadar süredir devam ettiği (for an hour, since Monday, all day) söyleniyorsa am / is / are + -ing YASAKTIR; I have been waiting here for an hour. denir.
- Yapı: have / has been + -ing ve görünen sonuç
Süre sorarken de How long are you waiting? denmez; doğrusu How long have you been waiting? kalıbıdır.
- Durum fiilleri ve Present Perfect Simple ile farkı
En sık hata: I have been knowing Ece since 2020. know bir hareket değil durumdur, -ing almaz. Doğrusu: I have known Ece since 2020.
- Durum fiilleri ve Present Perfect Simple ile farkı
live ve work fiillerinde for / since ile iki yapı da doğrudur: I’ve lived here for ten years = I’ve been living here for ten years.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
The cat in this office for two hours.
I Mert since we were at school.
The cat’s paws are dirty because it in the mud.
How long for me?
Zeynep three books this week.
It all afternoon, so the cat is sitting by the window.
We this flat for five years.
Emre looks very tired. He all day.
Alıştırma bitti — –
Fotoğraflı anlatımla tekrar etmek istersen resimli derse geç.
0/8 · soru cevaplandı