Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Deneyim kelimeleri ve en sık V3 (3. hal) fiiller
Türkçede hem «Dün sushi yedim» hem de «Hayatımda hiç sushi yemedim» derken aynı -di ekini kullanırız. İngilizcede ise zamanı belirtilmeyen hayat deneyimlerini ve sonucu şu an gözümüzün önünde duran olayları anlatmak için ayrı bir zaman vardır: present perfect (have / has + fiilin 3. hali).
Satıra dokun; İngilizce okunuşunu dinle.
2. bölüm · Gramer
Yapı: have / has + V3 ve şu anki sonuç
Bu zaman iki parçadan oluşur: özneye göre have (I’ve, you’ve, we’ve, they’ve) ya da has (he’s, she’s, it’s) + fiilin 3. hali (V3). Düzenli fiillerde 2. ve 3. hal aynıdır (-ed); düzensiz fiillerin 3. hali (gone, seen, eaten, broken) ise ayrı ezberlenir.
Geçmişte yapılan işin sonucu şu an karşımızdaysa (kırık fincan, boş tabak, giden tren) present perfect kullanılır:
Bak, ne olmuş? Sonuç gözümüzün önünde!
has + broken (V3)Oh no! The cat has broken the white cup.
Eyvah! Kedi beyaz fincanı kırmış.
has + drunk (V3)The bowl is empty. It has drunk all the milk.
Kap boş. Bütün sütü içmiş.
has + eaten (V3)The cat has eaten the croissant.
Kedi kruvasanı yemiş.
have + moved (-ed)We have moved to a new flat.
Yeni bir daireye taşındık.
has gone (dönmedi)Tom isn’t here. He has gone to Ankara.
Tom burada değil. Ankara’ya gitti (hâlâ orada).
I have been to Ankara twice.
Ankara’da iki kez bulundum (gittim ve döndüm).
En sık hata: I have went, She has saw veya It has broke demek! have / has yardımcı fiili mutlaka 3. hali (V3) ister: I have gone / been, She has seen, It has broken.
been to ↔ gone to farkı: Ece has gone to London = Ece Londra’ya gitti (şu an Londra’da, henüz dönmedi). Ece has been to London = Ece Londra’da bulundu (gitti, gezdi ve geri döndü).
Çok sık kullanılan düzensiz fiiller (V1 → V2 → V3)
have / has sonrasında asla 2. hal (went, saw, ate, broke) kullanılmaz; her zaman 3. hal (V3) gelir.
| 1. Hal (Yalın) | 2. Hal (Past Simple) | 3. Hal (Present Perfect) |
|---|---|---|
| be (olmak / bulunmak) | was / were | been |
| go (gitmek) | went | gone (veya been) |
| see (görmek) | saw | seen |
| eat (yemek) | ate | eaten |
| drink (içmek) | drank | drunk |
| break (kırmak) | broke | broken |
| do · make · take | did · made · took | done · made · taken |
Kısa biçimler:
- I have = I’ve · you have = you’ve · he has = he’s · she has = she’s
- have not = haven’t · has not = hasn’t
3. bölüm · Gramer
Hayat deneyimi: Have you ever…? · never ve Past Simple farkı
«Hayatında hiç … yaptın mı?» diye sorarken Have you ever + V3…? kalıbı kullanılır. «Hiç yapmadım» derken olumlu yardımcı fiille never kullanılır (I have never eaten…).
Çok önemli sınır: Cümlede ne zaman olduğu (yesterday, last year, two days ago, in 2020) söyleniyorsa present perfect YASAKTIR; past simple (V2) kullanılır!
- Have you ever ridden a horse? – Yes, I have. / No, I haven’t. (No, I’ve never ridden a horse.)
- Has she ever tried sushi? – No, she has never tried it.
Hiç gördün mü? Ne zaman gittin?
has never + V3The cat has never seen a hare before.
Kedi daha önce hiç yabani tavşan görmedi.
has never + V3The cat has never eaten an apple.
Kedi daha önce hiç elma yemedi.
deneyim (present perfect)They have traveled by train many times.
Birçok kez trenle seyahat ettiler (zaman belirsiz).
yesterday → past simple!The cat took the red train yesterday.
Kedi dün kırmızı trene bindi (zaman belli: yesterday).
Have you ever been to London?
Hiç Londra’da bulundun mu?
Yes, I went there last summer.
Evet, geçen yaz oraya gittim.
En sık hata: I have been to London last year demek! Cümlede last year, yesterday, two days ago gibi bitmiş bir zaman ifadesi varsa have/has silinir ve doğrudan 2. hal yazılır: I went to London last year.
never kelimesi cümleye zaten olumsuzluk kattığı için haven’t / hasn’t ile birlikte kullanılmaz: I haven’t never been değil, I have never been.
Present Perfect (Zaman belirsiz) ↔ Past Simple (Zaman belli)
«Ne zaman?» sorusunun cevabı cümlede varsa Past Simple (V2) seçilir.
| Zaman | Ne zaman kullanılır? | Örnek (Doğru ↔ Yanlış) |
|---|---|---|
| Present Perfect (have/has + V3) | Hayat deneyimi (zaman belirtilmez: ever, never, twice, before) | I have seen that film. (O filmi izledim / biliyorum.) |
| Past Simple (V2 / did) | Geçmişte bitmiş net zaman (yesterday, last week, ago, when…) | I saw that film last night. (I have seen … last night YANLIŞ!) |
4. bölüm · Alıştırma
Present Perfect mi, Past Simple mı?
Cümlede net bir geçmiş zaman ifadesi (yesterday, last year) olup olmadığına ve V3 biçimine dikkat et.
-
1
Have you been to Italy?
Hayatında hiç İtalya’da bulundun mu?
Deneyim sorularında «şimdiye kadar hiç» anlamında ever kullanılır: Have you ever been…?
-
2
Look at the floor! The cat has the cup.
has yardımcı fiilinden sonra break fiilinin 3. hali (V3) gelir: broken.
-
3
We to Izmir last weekend.
Geçen hafta sonu İzmir’e gittik.
Cümlede last weekend (geçen hafta sonu) gibi net bitmiş bir zaman olduğu için past simple (went) zorunludur!
-
4
Our cat has eaten bread or apples; it only likes fish.
Olumlu has ile «hiç yemedi» demek için never kullanılır.
-
5
Where is Mert? — He’s not at home; he has to the supermarket.
Mert nerede? — Evde değil; süpermarkete gitti.
Mert şu an evde olmadığına göre markete gitmiş ve henüz dönmemiştir → has gone to.
-
6
The bowl is clean. The cat all its milk.
Tekil özne (The cat) has alır ve drink fiilinin 3. hali drunk olur.
-
7
I that book two years ago.
O kitabı iki yıl önce okudum.
two years ago (iki yıl önce) geçmişte nokta bir zamandır; have/has kullanılmaz → read (V2).
-
8
My sister has to Paris three times. She loves it!
Kız kardeşim üç kez Paris’te bulundu. Orayı çok seviyor!
Üç kez gidip döndüğü bir hayat deneyimini anlatırken has been to kullanılır.