En sık onay kuyrukları (question tags)
Türkçede hangi cümleyi kurarsak kuralım sonuna tek bir «değil mi?» ekleriz. İngilizcede ise cümlenin sonundaki bu küçük kuyruk (question tag), cümlenin yardımcı fiiline ve öznesine göre sürekli kılık değiştirir.
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| isn’t it? / is it? | değil mi? (it is / it isn’t sonrasında) |
| aren’t you? / are you? | değil misin? (you are / you aren’t sonrasında) |
| don’t you? / do you? | değil mi? (geniş zaman: you + fiil) |
| doesn’t she? / does she? | değil mi? (geniş zaman: she + fiil) |
| didn’t they? / did they? | değil mi? (geçmiş zaman: V2 / didn’t) |
| can’t it? / won’t you? | değil mi? (can / will ile kurulan cümlede) |
| aren’t I? | değil miyim? (I am için özel olumsuz kuyruk) |
| shall we? | olur mu, yapalım mı? (Let’s… önerisinden sonra) |
Artıysa eksi, eksiyse artı · yardımcı fiil kuralı
Temel denge kuralı çok basittir: Cümle olumluysa (+) kuyruk olumsuz (−) olur; cümle olumsuzsa (−) kuyruk olumlu (+) olur.
Cümlede am, is, are, was, were varsa kuyrukta aynı kelime kullanılır. Geniş zamanda (like, likes) yardımcı fiil görünmez; kuyruğa don’t / doesn’t, geçmiş zamanda (broke, went) ise didn’t gelir.
KısayolOlumsuz kuyrukta hep kısa biçim: is not → isn’t it? · do not → don’t you? · did not → didn’t she?
It’s cold today, isn’t it?
Bugün hava soğuk, değil mi?
The cat is sleeping on the sofa, isn’t it?
Kedi kanepede uyuyor, değil mi?
The cat isn’t hungry, is it?
Kedi aç değil, değil mi?
You aren’t busy right now, are you?
Şu an meşgul değilsin, değil mi?
You like tea, don’t you?
Çayı seviyorsun, değil mi?
The cat likes fish, doesn’t it?
Kedi balığı seviyor, değil mi?
The cat broke the white cup, didn’t it?
Beyaz fincanı kedi kırdı, değil mi?
| Zaman / Yapı | Olumlu cümle → Olumsuz kuyruk | Olumsuz cümle → Olumlu kuyruk |
|---|---|---|
| to be (is / are / was) | It is cold, isn’t it? | You aren’t busy, are you? |
| Geniş zaman (V1 / -s) | You like tea, don’t you? | She doesn’t work here, does she? |
| Geçmiş zaman (V2 / didn’t) | They went home, didn’t they? | He didn’t call, did he? |
question tag — Cümlenin sonuna virgülle eklenen, onay istemeye ya da teyit almaya yarayan kısa soru kuyruğu.
auxiliary verb — Yardımcı fiil (be, do, does, did, have, can, will). Kuyruk her zaman cümlenin kendi yardımcı fiiliyle kurulur.
can, will, have · özel kalıplar (aren’t I?, shall we?) ve tonlama
Cümlede can, could, will, have / has + V3 varsa kuyrukta da aynı yardımcı fiil kullanılır (can → can’t, will → won’t, has → hasn’t). İki özel istisnayı ise kalıp olarak bilmek gerekir: I am → aren’t I? ve Let’s… → shall we?
Kuyruğu söylerken sesin iniyor mu, çıkıyor mu? Ses sonda iniyorsa cevabı zaten biliyorsundur, sadece sohbet açmak veya onay almak istiyorsundur. Ses sonda yükseliyorsa emin değilsindir ve gerçek bir soru soruyorsundur.
KısayolI am olumlu cümlesinin olumsuz kuyruğu aren’t I? olur; olumsuz cümlede ise normal am I? kullanılır (I’m not late, am I?).
It’s cold today, isn’t it? — Yes, it’s freezing!
You don’t drink coffee, do you? — No, I don’t. I prefer tea.
The cat can jump high, can’t it?
Kedi yükseğe zıplayabiliyor, değil mi?
The cat has eaten the croissant, hasn’t it?
Kedi kruvasanı yemiş, değil mi?
You’ll help me tomorrow, won’t you?
Yarın bana yardım edeceksin, değil mi?
You haven’t seen my keys, have you?
Anahtarlarımı görmedin, değil mi?
I’m sitting in your chair, aren’t I?
Senin sandalyende oturuyorum, değil mi?
Let’s have a cup of tea, shall we?
Bir fincan çay içelim, olur mu?
| Durum / Kalıp | Örnek | Açıklama |
|---|---|---|
| can · will · have/has | You can swim, can’t you? | Aynı yardımcı fiil kuyruğa geçer (don’t you değil). |
| I am … (özel) | I’m late, aren’t I? | İngilizcede «amn’t I» yoktur; aren’t I? denir. |
| Let’s … (öneri) | Let’s go out, shall we? | Let’s ile başlayan önerinin kuyruğu hep shall we? olur. |
| İnen ses ↔ Çıkan ses | Nice day, isn’t it? | İnen ses = «bence de öyle, katıl bana» · Çıkan ses = «emin değilim, soruyorum». |
intonation — Tonlama. Kuyrukta sesin alçalması onay beklentisini, yükselmesi ise gerçek bir soruyu gösterir.
Testten önce bunları bil
- Artıysa eksi, eksiyse artı · yardımcı fiil kuralı
En sık hata: Türkçede tek bir «değil mi?» olduğu için İngilizcede her cümleye isn’t it? yapıştırmak! You like tea, isn’t it? yanlıştır; cümlede geniş zaman fiili (like) ve you öznesi olduğu için You like tea, don’t you? denir.
- Artıysa eksi, eksiyse artı · yardımcı fiil kuralı
Cümlenin başında Mert, Ece, the cat, my parents gibi bir isim varsa kuyrukta bu isim tekrar edilmez; yerine uygun zamir (he, she, it, they) konur: Ece lives in Izmir, doesn’t she?.
- can, will, have · özel kalıplar (aren’t I?, shall we?) ve tonlama
En sık hata: You can swim, don’t you? demek! Cümlede can, will, should, have gibi bir yardımcı fiil zaten varsa do / don’t araya girmez: You can swim, can’t you?.
- can, will, have · özel kalıplar (aren’t I?, shall we?) ve tonlama
Olumsuz cümleye cevap verirken Türkçedeki «Evet, sevmem» alışkanlığına düşme: İngilizcede fiil olumsuzsa cevap da No ile başlar (You don’t like fish, do you? — No, I don’t.).
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
The weather is awful today,
You like green tea,
The cat doesn’t want its food,
You can swim well,
The cat was in the kitchen this morning,
I’m ten minutes late,
Let’s go for a walk in the park,
The cat has finished its breakfast,
Alıştırma bitti — –
Fotoğraflı anlatımla tekrar etmek istersen resimli derse geç.
0/8 · soru cevaplandı