Tercih ve «vakti geldi» kalıpları
Bir şeyi başka bir şeye tercih ettiğimizi söylerken genel alışkanlık için prefer, şu anki tek bir durum için ise would rather ya da would prefer kullanılır. Bir işin vaktinin geldiğini (hatta geciktiğini) söylerken de It’s time kalıbı devreye girer.
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| would rather (’d rather) + V1 | … yapmayı tercih etmek (belirli bir durumda) |
| would rather not + V1 | … yapmamayı tercih etmek |
| would rather … than … | … yapmaktansa … yapmayı tercih etmek |
| prefer doing to doing | genel olarak bir şeyi diğerine tercih etmek |
| would prefer to + V1 | şu an / bu sefer … yapmayı tercih etmek |
| would rather + someone + V2 | bir başkasının … yapmasını tercih etmek |
| It’s time to + V1 | … yapma vakti geldi (normal zamanı) |
| It’s time + someone + V2 | … yapmamızın vakti çoktan geldi (hafif gecikme) |
Kendi tercihin: would rather + yalın fiil · prefer ve would prefer farkı
Özne kendi tercihini söylüyorsa would rather (’d rather) + yalın fiil (V1) kullanılır: I’d rather stay at home. Olumsuzda not doğrudan yalın fiilin önüne gelir (I’d rather not go), karşılaştırmada ise than + yalın fiil eklenir.
Anlam farkı: prefer + -ing / isim + to her zaman geçerli genel zevkimizi anlatır (I prefer tea to coffee). would prefer to + V1 ve would rather + V1 ise yalnız o anki tek bir durumu anlatır; ikisi eş anlamlıdır ama birincisi to + V1, ikincisi yalın V1 alır.
KısayolKısa biçimler: I would rather = I’d rather · you would rather = you’d rather · he would rather = he’d rather · I would prefer = I’d prefer · we would rather = we’d rather
Would you rather eat out or cook at home tonight? — I<b>’d rather cook</b> at home; I’m a bit tired.
Do you prefer working alone or in a team? — I generally <b>prefer working</b> in a small team.
It’s pouring outside. The cat would rather stay at home than go out.
Dışarıda sağanak yağmur var. Kedi dışarı çıkmaktansa evde kalmayı tercih eder.
Between the two bowls, the cat would prefer to drink the milk first.
İki kabın arasında duran kedi önce sütü içmeyi tercih eder.
The cat isn’t in the mood today; it’d rather not play with the red ball.
Kedinin bugün havası yok; kırmızı topla oynamamayı tercih eder.
The cat generally prefers sleeping in the basket to sleeping on the floor.
Kedi genel olarak sepette uyumayı yerde uyumaya tercih eder.
I usually like the bus, but tonight I’d rather walk home.
Normalde otobüsü severim ama bu akşam eve yürümeyi tercih ederim.
I’d rather not talk about the exam results right now.
Şu anda sınav sonuçları hakkında konuşmamayı tercih ederim.
Zeynep prefers reading books to watching television in the evenings.
Zeynep akşamları kitap okumayı televizyon izlemeye tercih eder.
| Kalıp | Kurulum | Örnek ve nüans |
|---|---|---|
| would rather (o an) | ’d rather (not) + V1 (+ than + V1) | I’d rather stay here than wait outside. (Şu anki tercih) |
| would prefer (o an) | ’d prefer (not) to + V1 | I’d prefer to stay at home tonight. (Biraz daha resmî) |
| prefer (her zaman) | prefer + isim/-ing + to + isim/-ing | I prefer coffee to tea. (Genel alışkanlık) |
bare infinitive — Başında to bulunmayan yalın fiil (stay, go, eat). would rather sonrasında zorunludur.
Başkasının tercihi (would rather + özne + V2) ve It’s time kalıpları
İşi kendimiz değil de bir başkasının yapmasını (veya yapmamasını) tercih ediyorsak, would rather sonrasına o kişiyi koyar ve fiili geçmiş zamanda (V2) çekimleriz: I’d rather you stayed, I’d rather you didn’t smoke here. Buradaki V2 geçmişi değil, şu an veya yakın gelecek için kibarca arzu edilen durumu anlatır.
Aynı kural It’s time kalıbında da geçerlidir: It’s time to leave «Gitme vakti geldi» (nötr, tam zamanı) derken, It’s time we left («Gitmemizin vakti çoktan geldi, geç bile kaldık») hafif bir aciliyet veya sitem taşır.
KısayolAraya yeni bir özne (you, we, the cat) girdiğinde fiil V1’den V2’ye döner ama anlam hâlâ şimdi / gelecek zamanlıdır.
I’d rather the cat didn’t scratch the grey sofa.
Kedinin gri kanepeyi tırmalamamasını tercih ederim.
It’s already half past nine. It’s time we started the meeting.
Saat şimdiden dokuz buçuk oldu. Toplantıya başlamamızın vakti geldi (geçiyor bile).
It’s getting late. It’s time to turn off the lamp and go to bed.
Saat geç oluyor. Lambayı kapatıp yatma vakti geldi.
I’d rather you didn’t smoke in this room, please.
Bu odada sigara içmemenizi tercih ederim lütfen.
Shall I call Ece tonight? — No, I’d rather you called her tomorrow morning.
Ece’yi bu akşam arayayım mı? — Hayır, onu yarın sabah aramanı tercih ederim.
The train leaves in fifteen minutes. It’s time we left for the station.
Tren on beş dakika içinde kalkıyor. İstasyona doğru çıkmamızın vakti geldi.
| Durum | Kalıp | Örnek ve anlam farkı |
|---|---|---|
| Aynı özne (ben yapacağım) | I’d rather (not) + V1 | I’d rather stay here. (Ben kalmayı tercih ederim.) |
| Farklı özne (sen yap) | I’d rather + özne + V2 / didn’t V1 | I’d rather you stayed here. (Senin kalmanı tercih ederim.) |
| Normal vakit (nötr) | It’s time (for us) to + V1 | It’s time to go home. (Eve gitme saati geldi.) |
| Gecikmiş vakit (aciliyet) | It’s time + özne + V2 | It’s time we went home. (Çoktan gitmeliydik, geç oldu.) |
unreal past — Biçimce geçmiş zaman (V2) olup anlamca şu anı veya geleceği anlatan yapı (I’d rather you didn’t · It’s time we left).
Testten önce bunları bil
- Kendi tercihin: would rather + yalın fiil · prefer ve would prefer farkı
En sık hata: I’d rather to stay at home veya I’d rather staying at home demek! would rather bir kip yapısı gibi çalışır ve arkasından her zaman yalın fiil (V1) gelir: I’d rather stay.
- Kendi tercihin: would rather + yalın fiil · prefer ve would prefer farkı
Olumsuz yaparken I wouldn’t rather stay denmez; olumsuzluk eki rather kelimesinden hemen sonra gelir: I’d rather not stay.
- Başkasının tercihi (would rather + özne + V2) ve It’s time kalıpları
En sık hata: Türkçe «Gitmemizin vakti geldi» cümlesine bakıp It’s time we leave ya da It’s time we will leave demek! It’s time arkasından bir özne (we, you, I) geldiğinde fiil mutlaka V2 olur: It’s time we left.
- Başkasının tercihi (would rather + özne + V2) ve It’s time kalıpları
Aynı şekilde I’d rather you don’t tell anyone yanlıştır; başkasından bir şey isterken would rather + özne sonrasında V2 kullanılır: I’d rather you didn’t tell anyone.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
I’m quite tired this evening, so I’d rather at home than go to the concert.
The cat is lying on my open book, but I’d rather it on the sofa instead.
It’s already midnight and we have work tomorrow. It’s time we home.
My throat hurts. I’d rather you on the balcony, please.
The cat is ignoring the toy mouse because it would prefer in its warm basket right now.
Mert generally prefers by train to flying.
Would you rather us the truth now, or should we ask Ece?
The soup is hot and the salad is ready. It’s time dinner.
Alıştırma bitti — –
Fotoğraflı anlatımla tekrar etmek istersen resimli derse geç.
0/8 · soru cevaplandı