İspanyolcada isim cinsiyeti: eril ve dişil
İspanyolcada her isim dil bilgisel olarak ya erildir (masculino) ya da dişildir (femenino). İsimlerin cinsiyeti yalnızca insan ve hayvanlarda biyolojik cinsiyete bağlıdır; nesneler ve soyut kavramlarda ise çoğunlukla kelimenin bitişinden tahmin edilebilir.
Genel bir kural olarak -o ile biten isimler erildir (el libro, el perro). -a ile biten isimler ise dişildir (la mesa, la casa). Ancak İspanyolcada öğrencinin dikkat etmesi gereken çok önemli istisnalar vardır.
Kısayol-o genellikle eril, -a genellikle dişil; ancak -ma ile biten Yunanca kelimeler (el problema, el tema) erildir.
| Bitiş / Kategori | Cinsiyet | Örnek Sözcükler | İstisna / Not |
|---|---|---|---|
| -o ile bitenler | Eril (Masculino) | el libro, el chico, el viento | İstisna: la mano (Türkçesi: el, organ), la foto, la moto |
| -a ile bitenler | Dişil (Femenino) | la mesa, la puerta, la música | İstisna: el día (gün), el mapa (harita), el sofá |
| -ma ile biten Yunanca kökenliler | Eril (Masculino) | el problema, el tema, el sistema, el idioma | Yalnız Yunanca kökenliler; la cama, la forma, la crema dişildir |
| -ción, -sión, -dad, -tad | Dişil (Femenino) | la lección, la televisión, la ciudad, la libertad | Bu bitişlere sahip isimler %100 dişildir |
Belirli artikeller: el, la, los, las
Belirli artikeller (artículos determinados), konuşanın bildiği belirli bir nesneyi ya da genel bir varlığı temsil ederken kullanılır. Dört biçimi vardır:
| Biçim | Cinsiyet / Sayı | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| el | Eril tekil | el profesor · el libro | öğretmen · kitap |
| la | Dişil tekil | la profesora · la mesa | öğretmen · masa |
| los | Eril çoğul | los profesores · los libros | öğretmenler · kitaplar |
| las | Dişil çoğul | las profesoras · las mesas | öğretmenler · masalar |
İspanyolcada iki edat eril tekil «el» artikeli ile karşılaştığında zorunlu olarak kaynaşır: a + el = al («-e doğru / sinemaya») ve de + el = del («-in / okulun»). Bu kaynaşmayı yapmamak imla hatası sayılır.
Zorunlu Kaynaşmaa + el = al · de + el = del. Asla «voy a el cine» denmez; mutlaka «voy al cine» denir.
El profesor explica el problema a los alumnos.
Öğretmen sorunu öğrencilere açıklıyor.
Vamos al cine después de la clase.
Dersten sonra sinemaya gidiyoruz.
Este es el libro del profesor de historia.
Bu, tarih öğretmeninin kitabıdır.
Örnek. «Öğrenciler okula gidiyor ve müdürün arabasını görüyorlar.» cümlesindeki kaynaşmaları uygulayın (a + el colegio, de + el director).
- a + el colegio birleşir: al colegio.
- de + el director birleşir: del director.
- Cümle kuruluşu: Los alumnos van al colegio y ven el coche del director.
CevapLos alumnos van al colegio y ven el coche del director.
Özel kural: «el agua» tuzağı
İspanyolcada vurgulu «a-» veya «ha-» sesiyle başlayan dişil tekil isimlerin önüne, iki seslinin çarpışmasını önlemek (kakofoni) amacıyla «la» yerine el artikeli getirilir: el agua (su), el águila (kartal), el hacha (balta).
Fakat dikkat: Bu isimler özünde yine dişildir! Yanlarına gelen sıfat dişil kalır ve çoğul yapıldıklarında normale dönüp «las» alırlar:
| Tekil Hâli (el alır) | Sıfat Uyumu (dişil kalır!) | Çoğul Hâli (las alır) |
|---|---|---|
| el agua | el agua fría (soğuk su - *frío YANLIŞ) | las aguas frías |
| el águila | el águila blanca (beyaz kartal) | las águilas blancas |
| el hacha | el hacha afilada (keskin balta) | las hachas afiladas |
| el aula | el aula limpia (temiz derslik) | las aulas limpias |
«El agua está frío» demek büyük bir hatadır; doğrusu «El agua está fría»dır.
Bebo un vaso de agua fría.
Bir bardak soğuk su içiyorum.
Las aulas de la escuela son muy luminosas.
Okulun derslikleri çok aydınlıktır.
Belirsiz artikeller ve çoğul yapma
Belirsiz artikeller (artículos indeterminados) bir nesneden ilk kez bahsederken kullanılır: un (eril tekil), una (dişil tekil), unos (eril çoğul: birkaç / yaklaşık), unas (dişil çoğul: birkaç / yaklaşık).
| Kural | Bitiş Durumu | Tekil Örneği | Çoğul Örneği |
|---|---|---|---|
| Ünlüyle bitenler | Sona -s eklenir | un libro / una casa | unos libros / unas casas |
| Ünsüzle bitenler | Sona -es eklenir | un profesor / una ciudad | unos profesores / unas ciudades |
| -z ile bitenler | z harfi c olur ve -es eklenir | un lápiz (kurşun kalem) | unos lápices |
| Vurgulu -í / -ú ile bitenler | -es eklenir (-s de kabul edilir) | un rubí (yakut) | unos rubíes |
| Vurgulu -á / -é / -ó ile bitenler | Yalnız -s eklenir | un sofá · un café | unos sofás · unos cafés |
Compro un libro nuevo y unos lápices.
Yeni bir kitap ve birkaç kurşun kalem satın alıyorum.
Hay unas chicas en la puerta de entrada.
Giriş kapısında birkaç kız var.
En la ciudad viven unos dos millones de personas.
Şehirde yaklaşık iki milyon insan yaşıyor.
Örnek. «Un lápiz azul» (mavi kurşun kalem) ve «la ciudad grande» (büyük şehir) tamlamalarını çoğul yapın.
- lápiz sonundaki z harfi c’ye döner: unos lápices azules.
- ciudad ünsüzle biter, -es alır; sıfat da çoğul olur: las ciudades grandes.
Cevapunos lápices azules · las ciudades grandes
Testten önce bunları bil
- El problema eril bir sözcüktür
Sonu -a ile bitmesine rağmen «el problema», «el tema», «el sistema» erildir; asla «la problema» demeyin.
- El agua sözcüğünün sıfatı dişil kalır
Telaffuz için tekilde «el agua» dense de sözcük dişildir: «el agua fría» denir, çoğulu «las aguas»tır.
- a + el = al ve de + el = del kaynaşmasını unutmayın
«Voy a el parque» yanlıştır. İspanyolcada bu iki edat eril artikelle daima birleşir: «al parque», «del parque».
- -z ile biten kelimeler çoğulda -ces olur
Lápiz → lápices, pez → peces, luz → luces. İspanyolca imlada z harfi e ve i önünde c’ye dönüşür.
- -ción ve -dad ekleri daima dişildir
La estación, la canción, la ciudad, la universidad — bu bitişleri gördüğünüzde tereddütsüz «la» koyabilirsiniz.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
« problema» sözcüğünün başına hangi belirli artikel gelmelidir?
«El agua » tamlamasında sıfat nasıl çekimlenmelidir?
«Voy cine con mis amigos.» cümlesinde «a + el» kaynaşması hangisidir?
«Un lápiz» (kurşun kalem) sözcüğünün doğru çoğul biçimi hangisidir?
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi dişil bir isimdir?
«De + el» birleşimi İspanyolcada nasıl yazılır?
«El agua» sözcüğünün çoğul belirli tamlaması hangisidir?
«Unos» ve «unas» çoğul belirsiz artikelleri sayıların önünde ne anlam katar?
«La mano» (Türkçesi: el, organ) sözcüğünün cinsiyeti nedir?
Ünsüz harfle biten «el profesor» sözcüğünün çoğulu hangisidir?
Alıştırma bitti — –
Sıradaki konu: Sayılar, saat, tarih.
0/10 · soru cevaplandı