Bugünkü durumun

Başlangıç noktasını bilmek: Navigasyon kuralı

Telefonunuzdaki bir harita uygulamasını açıp bir hedef yazdığınızda, uygulama hedefe nasıl gideceğinizi göstermeden önce tek bir şeyi kesinleştirir: şu an neredesiniz? Başlangıç konumu belirlenmeden hiçbir yol haritası çizilemez.

Ders çalışma sürecinde de durum tamamen aynıdır. Nerede olduğunu, hangi konularda güçlü hangi konularda eksik olduğunu tam olarak bilmeyen bir öğrencinin hazırlayacağı her çalışma programı hayalidir. Doğru bir koçluk süreci, geleceği planlamadan önce bugünün fotoğrafını çeker.

KısayolHedefiniz nereye gitmek istediğinizi söyler; mevcut durum analizi ise yolculuğa tam olarak nereden başladığınızı gösterir.

Mevcut durumu belirlerken en büyük engel kendini kandırmaktır. Bir konuyu «biliyorum» sanmak ile o konudan gelen zor bir soruyu süresi içinde çözebilmek tamamen farklı şeylerdir. Bu yüzden ölçüm hislerle değil, somut verilerle yapılmalıdır.

Konu envanteri: Üç renkli analiz yöntemi

Çalışmaya başlamadan önce yapılması gereken ilk iş, sorumlu olunan dersin müfredatındaki bütün konuları tek tek listelemek ve her konuyu dürüstçe üç kategoriden birine ayırmaktır. Buna üç renkli envanter yöntemi denir.

Hızlı KazançEn hızlı net artışı sarı konulardan gelir. Sarı konular temel kuralı bilinen ama pratiği eksik başlıklardır; küçük bir yüklenmeyle hemen yeşile dönerler.

Örnek. Bir öğrenci matematikte Temel Kavramlar konusundan 10 sorunun 9’unu doğru yapıyor, Üslü Sayılar konusundan 10 sorunun 5’ini zorlanarak doğru yapıyor, İntegral konusunu ise hiç bilmiyor. Bu konuları renk envanterine nasıl yerleştirmelidir?

• Temel Kavramlar: %90 başarı, konu eksiği yok → Yeşil kategori.
• Üslü Sayılar: Konu biliniyor ama takılma ve hata var → Sarı kategori.
• İntegral: Sıfır bilgi ve hazırlık yok → Kırmızı kategori.

CevapTemel Kavramlar: Yeşil · Üslü Sayılar: Sarı · İntegral: Kırmızı

Zaman günlüğü (Time Tracking) ve zaman kaçakları

Koçluk görüşmelerinde sık duyulan cümlelerden biri «Çok çalışmak istiyorum ama hiç vaktim yok» cümlesidir. Ancak bir öğrenciye üç gün boyunca sabahtan akşama kadar her saat ne yaptığını dürüstçe not ettirdiğimizde (zaman günlüğü tutulduğunda) gerçek tablo ortaya çıkar.

Zamanın büyük kısmı fark edilmeyen zaman kaçaklarında eriyip gider: masaya oturup ne çalışacağına karar veremeden geçirilen 30 dakika, iki soru arasında telefona bakıp 40 dakika kaybolmak veya masada oturup hayal kurmak.

KısayolZamanınızı yönetebilmek için önce nereye harcadığınızı görmelisiniz. Üç gün boyunca saat saat ne yaptığınızı yazın; gizli boş vakitleriniz kendiliğinden açığa çıkacaktır.

Deneme analizi ve hata sınıflandırması

Deneme sınavları bir sıralama yarışı değil, eksikleri tespit eden bir akademik röntgen cihazıdır. Deneme bittiğinde yalnızca kaç net yapıldığına bakıp kitapçığı kenara atmak, sınavın sağlayacağı faydanın büyük kısmını çöpe atmak demektir.

Yapılan her yanlış ve boş soru mutlaka şu dört nedenden birine göre etiketlenmelidir:

• 1. Bilgi eksikliği: Sorudaki formülü, kuralı veya kavramı hiç bilmiyordum (Konu çalışması gerekir).
• 2. Soru kökünü / mantığını kavrayamama: Konuyu biliyorum ama sorunun benden ne istediğini anlayamadım (Farklı soru tipleri çözülmeli).
• 3. Dikkat ve işlem hatası: Soruyu doğru anladım, çözümü biliyordum fakat basit bir dört işlem hatası yaptım veya «değildir» ifadesini «öyledir» okudum (Odaklanma çalışması gerekir).
• 4. Zaman yönetimi hatası: Soruyu çözebilirdim ama sürem yetmediği için boş bıraktım (Hız ve strateji eksiği).

Örnek. Bir denemede 5 yanlış yapan bir öğrencinin analizinde 3 yanlışın basit işlem hatasından, 2 yanlışın ise konuyu hiç bilmemekten kaynaklandığı belirlenmiştir. Bu öğrenci nasıl bir aksiyon almalıdır?

• 3 dikkat hatası: Öğrencinin konu eksiği yoktur, işlem yaparken acele ettiği veya dikkatinin dağıldığı görülür. Çözüm: İşlemleri alt alta, temiz ve acele etmeden yazmak.
• 2 bilgi eksikliği: Bu iki sorunun ait olduğu konu başlıkları tespit edilip konu tekrar listesine eklenir.

CevapKonu eksiği olan 2 soru için konu çalışması yapılmalı; işlem hataları için acele etmeden temiz yazma pratiği geliştirilmelidir.

Hata defteri ve zayıf halka ilkesi

Bir zincir, en güçlü halkası kadar değil, en zayıf halkası kadar güçlüdür. Sınavda puanınızı en çok yükseltecek pay, görmezden geldiğiniz zayıf konularınızdadır. Bildiğiniz konulardan soru çözmek egonuzu tatmin eder, ancak netlerinizi artıran şey yapamadığınız soruların üzerine gitmektir.

Bunun en etkili aracı bir hata defteri (ya da hata kutusu) tutmaktır. Denemelerde ve testlerde yanlış yapılan veya zorlanarak çözülen sorular kesilip bir deftere yapıştırılır; altına doğru çözümü yazılır. Bu defter haftada bir kez tekrar çözülür.

KısayolDoğru yaptığınız soru size bildiğinizi kanıtlar; yanlış yaptığınız soru ise size henüz bilmediğiniz şeyi öğreterek netinizi yükseltecek tek fırsattır.