Fransızcada her ismin bir cinsiyeti vardır
Türkçede isimlerin cinsiyeti yoktur: masa, kitap ve araba aynı biçimde kullanılır. Fransızcada ise bütün isimler ya erildir (masculin) ya da dişildir (féminin). Bir nesnenin neden eril veya dişil olduğunun mantıksal bir açıklaması yoktur; bu bir dil bilgisi özelliğidir.
Bu nedenle Fransızca bir sözcük öğrenirken onu asla tek başına ezberlemeyin. İsmi daima başındaki artikel (tanımlık) ile birlikte öğrenmelisiniz. Masa «table» değil, «la table»dır; kitap «livre» değil, «le livre»dir.
KısayolYeni bir Fransızca sözcük öğrenirken yanına mutlaka artikelini yazın: isim artikeliyle bir bütündür.
| Cinsiyet | Belirli Artikel (Bilinen) | Belirsiz Artikel (Herhangi Bir) | Örnek Sözcük |
|---|---|---|---|
| Eril tekil (Masculin) | le (ya da l’) | un | le livre (kitap) · un livre (bir kitap) |
| Dişil tekil (Féminin) | la (ya da l’) | une | la maison (ev) · une maison (bir ev) |
| Çoğul (Eril ve dişil ortak) | les | des | les livres (kitaplar) · des livres (kitaplar) |
Çoğul biçimde eril ve dişil ayrımı kalkar: hem eril hem dişil isimler les ve des alır.
Belirli artikeller: le, la, l’, les
Belirli artikeller (articles définis), konuşanın ve dinleyenin bildiği, belirli bir nesneyi ya da genel bir kavramı ifade ederken kullanılır: «Güneş», «sınıftaki masa» veya genel anlamda «kahve» derken belirli artikel gelir.
Eğer eril ya da dişil tekil bir sözcük ünlü bir harfle veya sessiz bir h (h muet) ile başlıyorsa, le ve la artikeli düşer ve kesme işaretiyle l’ biçimini alır (elision).
| Biçim | Kullanım Kuralı | Örnek | Okunuş Notu |
|---|---|---|---|
| le | Ünsüzle başlayan eril tekil isimler | le garçon (erkek çocuk), le café | le kapalı nötr bir e ile okunur |
| la | Ünsüzle başlayan dişil tekil isimler | la fille (kız çocuk), la porte | la açık a sesiyle okunur |
| l’ | Sesli harf veya sessiz h ile başlayan tekil isimler | l’ami (arkadaş), l’école (okul), l’homme (adam) | l harfi doğrudan sözcüğe yapışır |
| les | Bütün çoğul isimler | les enfants, les tables, les stylos | s okunmaz («le»), sesli öncesi z sesiyle ulanır |
Le professeur entre dans la classe.
Öğretmen sınıfa giriyor.
J'aime beaucoup le café et le chocolat.
Kahveyi ve çikolatayı çok severim.
L'hôtel est situé près de la gare.
Otel tren garının yakınında yer alıyor.
Örnek. «Öğrenci (erkek), okul ve arkadaşlar» sözcüklerinin önüne uygun belirli artikelleri yerleştirin (étudiant, école, amis).
- étudiant ünlüyle başladığı için le kısalır: l’étudiant.
- école ünlüyle başladığı için la kısalır: l’école.
- amis çoğul olduğu için les gelir: les amis.
Cevapl’étudiant · l’école · les amis
Belirsiz artikeller: un, une, des
Belirsiz artikeller (articles indéfinis), ilk kez bahsedilen, herhangi bir nesneyi veya kişiyi anlatırken kullanılır. Türkçedeki «bir» sözcüğüne karşılık gelir.
Türkçeden farklı olarak Fransızcada belirsiz artikelin bir de çoğul biçimi (des) vardır. Türkçede «Masada kitaplar var» derken çoğul ismin önüne bir şey gelmez; fakat Fransızcada belirsiz çoğul isimlerin önüne mutlaka des konulmalıdır.
| Artikel | Cinsiyet / Sayı | Örnek Cümle | Türkçe Karşılığı |
|---|---|---|---|
| un | Eril tekil | J’ai un vélo. | Bir bisikletim var. |
| une | Dişil tekil | C’est une grande ville. | Bu büyük bir şehirdir. |
| des | Çoğul (herhangi birkaç) | Il y a des chaises ici. | Burada sandalyeler var. |
Çoğul Artikeli UnutmaTürkçede «kitaplar aldım» deseniz de Fransızcada asla yalnız «livres» denmez; mutlaka «des livres» denir.
Tu as un stylo et une feuille pour écrire ?
Yazmak için bir kalemin ve bir kâğıdın var mı?
Nous achetons des pommes au marché.
Pazardan elmalar satın alıyoruz.
Il y a une boulangerie dans ma rue.
Sokağımda bir fırın var.
İsimleri dişil ve çoğul yapma kuralları
Kişi ve meslek bildiren isimlerde erilden dişile geçerken ve tekil bir ismi çoğul yaparken uygulanan temel kurallar şunlardır:
| Kategori | Kural | Eril Hâli | Dişil / Çoğul Hâli |
|---|---|---|---|
| Dişil: Genel kural | Sona sessiz -e eklenir | un ami (arkadaş) | une amie (kız arkadaş) |
| Dişil: -eur sonu | -euse olur | un serveur (garson) | une serveuse (kadın garson) |
| Dişil: -teur sonu | -trice olur | un acteur (aktör) | une actrice (aktris) |
| Dişil: -ien sonu | -ienne olur | un musicien (müzisyen) | une musicienne (kadın müzisyen) |
| Çoğul: Genel kural | Sona okunmayan -s eklenir | un livre | des livres |
| Çoğul: -s, -x, -z sonu | Hiç değişmez | un prix (fiyat) | des prix (fiyatlar) |
| Çoğul: -al sonu | -aux olur | un journal (gazete) | des journaux (gazeteler) |
| Çoğul: -eau sonu | -x alır | un tableau (tablo) | des tableaux (tablolar) |
Zaten -e ile biten eril meslek ve unvanlar dişil yapılırken değişmez: un collègue → une collègue.
Mon voisin est un acteur célèbre et sa femme est actrice.
Komşum ünlü bir aktördür ve eşi aktristir.
Les étudiants lisent des journaux français.
Öğrenciler Fransızca gazeteler okuyorlar.
Örnek. «Un musicien» ve «un tableau» sözcüklerini sırasıyla dişil ve çoğul hâle getirin.
- musicien sözcüğü -ien ile biter; dişili une musicienne olur.
- tableau sözcüğü -eau ile biter; çoğulu des tableaux olur.
Cevapune musicienne · des tableaux
Testten önce bunları bil
- İsimleri mutlaka artikelleriyle ezberleyin
Bir sözcüğü «maison» diye değil, cinsiyetini sabitlemek için «la maison» veya «une maison» diye öğrenin.
- Ünlüyle başlayan tekil kelimelerde l’ kullanın
«Le ami» veya «la école» yazılmaz; ses uyumu nedeniyle harf düşer: «l’ami», «l’école».
- Çoğul isimlerin başına des koymayı unutmayın
Türkçede çoğul isim tek başına kullanılır («elma aldım»); Fransızcada belirsiz çoğul için «des pommes» şarttır.
- Les ve des sözcüklerindeki s harfini okumayın
Tek başına söylendiğinde s sessizdir («le», «de»). Yalnızca ünlüyle başlayan sözcükten önce z sesiyle ulanır.
- -s, -x, -z ile biten kelimelere çoğulda ek getirmeyin
«Un prix» kelimesinin çoğulu yine «des prix»dir; ikinci bir s veya x eklenmez.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Fransızcada «ünlü ile başlayan eril tekil» bir ismin belirli artikeli hangisidir?
«J’achète livres au magasin.» cümlesindeki belirsiz çoğul artikel hangisidir?
«Une table» tamlamasındaki «une» ne tür bir artikeldir?
«Un serveur» (garson) sözcüğünün dişil biçimi hangisidir?
«Un journal» (gazete) sözcüğünün çoğul biçimi hangisidir?
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi dişil tekil belirli artikel alır?
«Un tableau» (tablo) sözcüğü çoğul yapılırken hangi eki alır?
«Les» ve «des» çoğul artikellerinde son «s» harfi hangi durumda telaffuz edilir?
«Un acteur» sözcüğünün dişil biçimi hangisidir?
Fransızcada bir kelime öğrenirken tavsiye edilen en doğru yöntem hangisidir?
Alıştırma bitti — –
Sıradaki konu: -er fiilleri (şimdiki zaman).
0/10 · soru cevaplandı