Fransızcanın iki temel direği: être ve avoir
Fransızca öğrenmeye başlarken karşınıza çıkan en önemli iki fiil être (olmak) ve avoir (sahip olmak) fiilleridir. Bu iki fiil hem günlük konuşmada temel cümleleri kurmanızı sağlar hem de ileride göreceğiniz birleşik zamanların yardımcı fiilidir.
Her iki fiil de düzensizdir (irrégulier). Kökleri zamirlere göre tamamen değiştiği için şimdiki zaman (présent de l'indicatif) çekimlerini ezbere bilmek şarttır.
Kısayolêtre durum, kimlik ve konumu anlatır; avoir sahiplik, yaş ve bedensel gereksinimleri (açlık, susuzluk, üşüme) bildirir.
| Kişi Zamiri | être (olmak) | avoir (sahip olmak) | Ses / Okunuş Notu |
|---|---|---|---|
| je (ben) | je suis | j’ai | je + ai kaynaşır: j’ai («je» sesli harften önce kısalır) |
| tu (sen) | tu es | tu as | es ve as okunurken son s harfi düşer |
| il / elle / on (o) | il / elle est | il / elle a | est «e» gibi okunur, t okunmaz |
| nous (biz) | nous sommes | nous avons | nous avons derken s harfi z sesiyle ulanır |
| vous (siz / sizler) | vous êtes | vous avez | vous êtes ve vous avez derken z sesiyle ulama yapılır |
| ils / elles (onlar) | ils / elles sont | ils / elles ont | ils sont sert s sesiyle; ils ont z sesiyle okunur |
on zamiri gayriresmî dilde «biz» anlamına gelir ve il/elle gibi tekil çekim alır: on est prêt.
être fiilinin kullanım alanları
être, bir öznenin kim olduğunu, mesleğini, milliyetini, nerede bulunduğunu ve anlık ya da kalıcı niteliklerini anlatır. İspanyolcadaki gibi iki ayrı fiil yoktur; hem durum hem konum être ile belirtilir.
- Kimlik ve ad: Je suis Paul. (Ben Paul’um.)
- Milliyet: Elle est française. (O Fransızdır.) · Nous sommes turcs. (Biz Türküz.)
- Meslek: Il est médecin. (O doktordur. Dikkat: Fransızcada meslekten önce artikel kullanılmaz.)
- Fiziksel özellik ve nitelik: La maison est grande. (Ev büyüktür.)
- Konum ve bulunma: Je suis à Paris. (Paris’teyim.) · Les clés sont sur la table. (Anahtarlar masanın üzerindedir.)
Je suis professeur de langues.
Ben dil öğretmeniyim.
Nous sommes fatigués ce soir.
Bu akşam yorgunuz.
Tu es prêt pour le cours ?
Ders için hazır mısın?
Örnek. «Biz sınıftayız ve çok mutluyuz.» cümlesini Fransızcaya çevirirken être çekimini belirleyin.
- Özne nous (biz) zamiridir.
- Bulunma ve duygu için être kullanılır: nous sommes.
- Sınıfta: dans la classe; mutlu: contents.
CevapNous sommes dans la classe et nous sommes très contents.
avoir fiili ve Türkçeden farklı özel kalıplar
avoir fiilinin ana anlamı «sahip olmak»tır. Bir nesneye, eve ya da arabaya sahip olduğunuzda avoir kullanılır: J’ai une voiture.
Ancak Fransızcada Türk öğrencileri en çok yanıltan kullanım, Türkçede «-dir/-yim» ile söylenen bazı durumların Fransızcada avoir ile kurulmasıdır. Yaş, açlık, susuzluk ve sıcaklık hissi bu gruptadır.
| İfade Türü | Fransızca Kalıp | Türkçe Karşılığı | Neden avoir? |
|---|---|---|---|
| Yaş bildirme | J’ai 24 ans. | 24 yaşındayım. | Fransızca mantığında «24 yıla sahibim» denir. |
| Açlık | J’ai faim. | Açım. | Açlık hissi bir nesne gibi sahip olunur. |
| Susuzluk | J’ai soif. | Susadım / Susuzum. | Susuzluk durumuna sahip olunur. |
| Üşüme | Il a froid. | O üşüyor. | Soğuğu hissetme hâli. |
| Sıcaklama | Nous avons chaud. | Sıcakladık / Bize sıcak geliyor. | Sıcak hissetme hâli. |
| Korku | Elle a peur. | O korkuyor. | Korkuya sahip olma kalıbı. |
| İhtiyaç | J’ai besoin d’aide. | Yardıma ihtiyacım var. | avoir besoin de yapısı. |
Hayati Yaş KuralıYaş söylerken asla «Je suis 20 ans» denmez; mutlaka avoir fiili gelir: «J’ai 20 ans».
Quel âge as-tu ? J'ai dix-huit ans.
Kaç yaşındasın? On sekiz yaşındayım.
J'ai très faim, on mange ?
Çok açım, yemek yiyelim mi?
Vous avez chaud ici ?
Burada sıcakladınız mı?
Kritik telaffuz ve ulama (liaison)
Fransızcada sözcük sonundaki sessiz harf, arkasından gelen sözcük ünlüyle başlıyorsa okunur ve ses birleşir. Buna liaison (ulama) denir.
Özellikle üçüncü çoğul şahısta bu ses olayı hayatidir. Bir harf anlamı bütünüyle değiştirir:
| Yazılış | Ulama Sesi | Anlamı | Okunuş Benzetmesi |
|---|---|---|---|
| ils sont (être) | sert [s] sesi | onlar ...-dirler | «il son» (z sesi yok) |
| ils ont (avoir) | yumuşak [z] sesi | onlar sahiptir | «il-z-on» (z sesiyle bağlanır) |
| vous êtes (être) | yumuşak [z] sesi | siz ...-siniz | «vu-z-et» |
| vous avez (avoir) | yumuşak [z] sesi | siz sahipsiniz | «vu-z-ave» |
«Ils sont à Paris» (Paris’teler) cümlesi ile «Ils ont un chat» (Bir kedileri var) cümlesini dinlerken aradaki fark z sesidir.
Ils sont très gentils avec nous.
Bize karşı çok nazikler.
Ils ont deux enfants.
İki çocukları var.
Vous êtes en vacances ?
Tatilde misiniz?
Örnek. «Onların bir arabası var» ile «Onlar buradalar» cümlelerindeki fiilleri belirleyin.
- «Bir arabaya sahipler» anlamında avoir çoğul çekimi: Ils ont une voiture.
- «Buradalar» konum ve durum anlamında être çoğul çekimi: Ils sont ici.
CevapIls ont une voiture (avoir) · Ils sont ici (être)
Testten önce bunları bil
- Yaş söylerken être kullanmayın
«Je suis 25 ans» en sık yapılan hatadır. Doğrusu mutlaka avoir fiiliyle «J’ai 25 ans» demektir.
- Açlık ve susuzluk avoir ile söylenir
«Je suis faim» yanlıştır; «J’ai faim» ve «J’ai soif» kalıpları kullanılır.
- Ils sont ile ils ont ses farkına dikkat edin
être fiilinde s sesi serttir (ils sont), avoir fiilinde ise z sesiyle ulama yapılır (ils ont).
- Meslek söylerken artikel koymayın
«Je suis un médecin» yerine kural gereği doğrudan «Je suis médecin» denir.
- j’ai yazılışında kesme işaretini unutmayın
je ve ai yan yana gelemez; sesli harf düşer ve j’ai yazılır.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
«J’ vingt ans.» cümlesindeki boşluğa hangi fiil çekimi gelmelidir?
«Nous très contents de vous voir.» cümlesinde doğru çekim hangisidir?
«Açım» demek isteyen bir öğrenci hangi cümleyi kurmalıdır?
«Ils une grande maison.» cümlesinde sahiplik için hangisi gelir?
«Vous français ?» sorusunda milliyet sormak için hangi çekim kullanılır?
«Ils sont» ile «ils ont» arasındaki temel telaffuz farkı nedir?
«Yardıma ihtiyacım var» anlamına gelen kalıp hangisidir?
«Tu froid ?» sorusunun Türkçe anlamı hangisidir?
«O bir doktordur» cümlesinin doğru Fransızca kuruluşu hangisidir?
«Elle très fatiguée aujourd’hui.» cümlesinde boşluğa ne gelmelidir?
Alıştırma bitti — –
Sıradaki konu: Artikeller ve isim cinsiyeti.
0/10 · soru cevaplandı