Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Yetenek fiilleri ve can
Türkçede «yüzebilirim, açabilir» derken fiilin sonuna ek getiririz. İngilizcede bu işi fiilden önce gelen tek bir kelime yapar: can.
Kelimeye dokun; İngilizce okunur.
2. bölüm · Gramer
can ve can’t + yalın fiil
İyi haber: can ve olumsuz biçimi can’t bütün öznelerle (I, you, he, she, it, we, they) hiç değişmeden aynı kalır.
Hemen arkasından gelen fiil de her zaman yalındır; ne -s alır ne de önüne to gelir:
Kedi ne yapabilir, ne yapamaz?
can + jumpThe cat can jump very high.
Kedi çok yükseğe zıplayabilir.
can + runIt can run very fast.
Çok hızlı koşabilir.
can + openThe cat can open the door.
Kedi kapıyı açabilir.
can’t + openIt can’t open the heavy door.
Ağır kapıyı açamaz.
can’t + goIt can’t go into the garden.
Bahçeye çıkamaz.
I can swim very well.
Çok iyi yüzebilirim.
She can speak English and Turkish.
O, İngilizce ve Türkçe konuşabilir.
En sık hata: I can to swim veya She cans swim / She can swims. Üçü de yanlıştır! Doğrusu her zaman: I can swim ve She can swim.
Uzun olumsuz biçim ayrı yazılmaz, tek kelimedir: cannot. Konuşmada ise neredeyse hep can’t kullanılır.
Bütün öznelerle tek biçim
Özne he, she, it olsa bile can ve ana fiil asla -s almaz.
| Özne | Olumlu | Olumsuz |
|---|---|---|
| I · you · we · they | I can swim. | I can’t swim. |
| he · she · it | She can swim. | She can’t swim. |
Olumsuz yazılış:
- cannot = can’t
3. bölüm · Gramer
Soru ve izin: Can you …? · Can I …?
Soru sormak için do / does kullanılmaz; doğrudan Can cümlenin başına geçer: Can you swim?
Aynı yapı günlük hayatta bir şey rica ederken (Can you …?) veya izin isterken (Can I …?) de kullanılır:
- Can you drive a car? – Yes, I can. / No, I can’t.
- Can the cat jump high? – Yes, it can.
- Can I use your pen? – Yes, of course.
Soru, rica ve izin
yetenek sorusuCan the cat climb onto the fridge?
Kedi buzdolabının üstüne tırmanabilir mi?
kısa cevapCan it open the tin? — No, it can’t.
Konserveyi açabilir mi? — Hayır, açamaz.
yetenek sorusuCan the cat open the window?
Kedi pencereyi açabilir mi?
Can you open the window, please?
Pencereyi açabilir misin lütfen?
Can I sit here?
Buraya oturabilir miyim?
Can we have the menu, please?
Menüyü alabilir miyiz lütfen?
En sık hata: Do you can swim? demek. can varken cümleye asla do / does girmez: Can you swim?
Kısa cevapta fiil tekrarlanmaz: Can you swim? — Yes, I can. (Yes, I can swim demek gerekmez.)
Soru ve kısa cevaplar
Soruda Can başa gelir, kısa cevapta yine can veya can’t kullanılır.
| Soru | Olumlu cevap | Olumsuz cevap |
|---|---|---|
| Can you swim? | Yes, I can. | No, I can’t. |
| Can she speak English? | Yes, she can. | No, she can’t. |
| Can it open the door? | Yes, it can. | No, it can’t. |
4. bölüm · Alıştırma
can mi, can’t mı?
Fotoğrafa ve dilbilgisi kurallarına bakarak boşluğa doğru seçeneği yerleştir.
-
1
The cat very high.
can sonrasında fiil yalın gelir; ne to ne de -s alır: can jump.
-
2
The door is closed. The cat open it.
Kapı kapalı ve kedi açamıyor; olumsuz biçim can’t (doesn’t can diye bir yapı yoktur).
-
3
My sister three languages.
Kız kardeşim üç dil konuşabilir.
Özne she olsa bile can ve arkasındaki fiil hiç ek almaz: can speak.
-
4
you close the door, please?
Kapıyı kapatabilir misin lütfen?
can ile soru sorarken cümle doğrudan Can ile başlar.
-
5
Can the cat open the door? — Yes, it .
Can …? ile başlayan sorunun kısa cevabı yine can ile verilir: Yes, it can.
-
6
The tin is closed. The cat eat the food.
Konserve kutusu kapalı olduğu için kedi mamayı yiyemez: can’t.
-
7
I’m sorry, I swim.
Üzgünüm, yüzme bilmiyorum.
Olumsuz anlam için can’t kullanılır (not can veya don’t can denmez).
-
8
Can I here, please?
Buraya oturabilir miyim lütfen?
Can I …? kalıbından sonra fiil her zaman yalındır: sit.