Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
O anda ne yapıyordu?
Şimdiki zamanda «şu an uyuyor» derken is sleeping diyorduk. Bunu geçmişe taşıyıp «o sırada uyuyordu» demek için am/is/are yerine was / were koyarız.
Kalıba dokun; İngilizce okunuşunu dinle.
2. bölüm · Gramer
Geçmişte o anda sürüyordu: was / were + fiil-ing
Türkçedeki -ıyordu / -iyordu (uyuyordu, koşuyordu, yağmur yağıyordu) ekinin birebir karşılığı was / were + fiil-ing yapısıdır.
Geçmişte belli bir saatte veya anda devam etmekte olan işi anlatır; olumsuzda wasn’t / weren’t, soruda Was / Were başa gelir:
Dün o saatte ne oluyordu?
was + sleepingThe cat was sleeping on the bed at midnight.
Kedi gece yarısı yatakta uyuyordu.
was + cookingShe was cooking dinner at seven o’clock.
Saat yedide akşam yemeği pişiriyordu.
was + runningThe cat was running in the park.
Kedi parkta koşuyordu.
was + rainingIt was raining yesterday evening.
Dün akşam yağmur yağıyordu.
wasn’t + -ingThe cat wasn’t sleeping at ten o’clock.
Kedi saat onda uyumuyordu.
Were you … -ing?Were you working on your laptop last night?
Dün gece bilgisayarında çalışıyor muydun?
They were waiting at the bus stop.
Otobüs durağında bekliyorlardı.
Tıpkı şimdiki zamanda olduğu gibi durum fiilleri (know, want, like, love, need) burada da -ing almaz: «İstiyordum» derken I was wanting değil, I wanted denir.
Özne çoğulsa (we, they) ya da you ise was değil were kullanmayı unutma: What were you doing?
Olumlu, olumsuz ve soru
Tekil özneler (I, he, she, it) was, çoğullar ve you ise were alır.
| Tür | I · he · she · it | you · we · they |
|---|---|---|
| olumlu (+) | It was sleeping. | They were working. |
| olumsuz (–) | It wasn’t sleeping. | They weren’t working. |
| soru (?) | Was it sleeping? | Were you working? |
3. bölüm · Gramer
Uzun eylem + kısa eylem: I was sleeping when the phone rang
Bu zaman en çok şu sahnede kullanılır: arka planda uzun bir eylem sürerken (was sleeping), aniden kısa bir olay olur (when the phone rang).
Sürmekte olan uzun iş was/were + -ing, araya giren ani olay ise when + geçmiş zaman (2. hal) ile söylenir:
Ne yaparken ne oldu?
was -ing + whenI was sleeping when the phone rang.
Telefon çaldığında ben uyuyordum.
was -ing + whenThe cat was playing when the cup fell.
Fincan düştüğünde kedi oynuyordu.
was -ing + whenIt was raining when I woke up.
Ben uyandığımda yağmur yağıyordu.
She was cooking when he came home.
O eve geldiğinde yemek pişiriyordu.
We were walking when we saw the cat.
Kediyi gördüğümüzde yürüyorduk.
What were you doing when I called you?
Seni aradığımda ne yapıyordun?
En sık hata: iki tarafı da -ing yapmak (I was sleeping when the phone was ringing). Telefonun çalması, kapının açılması veya birinin gelmesi kısa eylemdir: when the phone rang / when he came.
when cümlenin başında da durabilir; o zaman araya virgül konur: When the phone rang, I was sleeping.
Uzun eylem ↔ Kısa eylem
when’den sonraki kısa olay -ing almaz, doğrudan past simple (2. hal) olur.
| Uzun süren arka plan (was/were -ing) | when + kısa ani olay (past simple) | Türkçe |
|---|---|---|
| I was sleeping | when the phone rang. | Telefon çaldığında uyuyordum. |
| She was cooking | when he arrived. | O vardığında yemek pişiriyordu. |
| We were waiting | when the bus stopped. | Otobüs durduğunda bekliyorduk. |
4. bölüm · Alıştırma
Süren eylem mi, kısa eylem mi?
Özne uyumuna (was/were) ve when sonrasındaki kısa eylemin past simple olmasına dikkat et.
-
1
The cat on the bed at eleven o’clock last night.
The cat tekildir (was) ve geçmişte o saatte süren eylem was sleeping ile anlatılır.
-
2
I was sleeping when the phone .
when’den sonraki telefon çalması uykuyu bölen kısa bir olaydır → geçmiş 2. hal: rang.
-
3
She dinner when I came home.
Ben eve geldiğim sırada devam etmekte olan uzun eylem was cooking (pişiriyordu) olur.
-
4
The cat at midnight; it was wide awake.
Tekil özneyle past continuous olumsuz wasn’t + -ing ile kurulur.
-
5
What at eight o’clock yesterday evening?
Dün akşam saat sekizde ne yapıyordun?
you öznesi her zaman were alır → What were you doing?
-
6
It when we left the house.
Evden çıktığımız anda dışarıda devam eden hava durumu It was raining ile anlatılır.
-
7
They were walking in the park when they a small cat.
Küçük bir kedi gördüklerinde parkta yürüyorlardı.
Yürürken bir şeyi görmek anlık kısa eylemdir ve see -ing almaz → saw.
-
8
The cat was playing on the table when the cup .
Fincanın düşmesi anlık kısa olaydır; fall düzensiz fiilinin geçmiş hali felldir.