Alfabe ve telaffuz

İspanyolca yazıldığı gibi okunur

İspanyolca, Türkçeye en yakın okunan dillerden biridir. Her harfin neredeyse hep aynı sesi vardır ve bir sözcüğü yazıldığı gibi okuyabilirsiniz. İngilizce ya da Fransızcadaki gibi «yazılış başka, okunuş başka» sorunu çok azdır.

Real Academia Española’nın 2010’dan beri benimsediği düzene göre alfabede 27 harf vardır: bildiğiniz 26 Latin harfine ñ eklenir. ch ve ll eskiden ayrı harf sayılırdı; artık iki harfin birleşimi olarak görülürler, ama sesleri yine özeldir.

KısayolÖnce harfin adını değil sesini öğrenin: sözcükleri okurken sesler işe yarar, adlar yalnız ad ve soyad harf harf söylenirken gerekir.

Soru ve ünlem cümleleri iki işaretle yazılır: başta ters, sonda düz. «Adın ne?» cümlesi ¿Cómo te llamas? biçimindedir. Ters işaret okuyucuya cümlenin baştan soru olduğunu bildirir.

Beş ünlü: a, e, i, o, u

İspanyolcada yalnız beş ünlü sesi vardır ve hepsi Türkçedekilerle aynıdır: a, e, i, o, u. Türkçedeki ı, ö, ü sesleri İspanyolcada yoktur. Ünlüler kısa, net ve gevşemeden söylenir; sözcüğün vurgusuz hecesinde de değişmezler.

u harfinin üstünde iki nokta (ü) görürseniz Türkçedeki ü gibi okumayın. pingüino sözcüğünde iki nokta yalnız «u okunacak» demektir: «pin-güi-no», okunuşu «pingwino».

Türk öğrencinin dikkat edeceği ünsüzler

Ünsüzlerin çoğu Türkçedekiyle aynıdır: m, n, l, p, t, s, f, d. Hata yapılan harfler belli. Aşağıdaki tabloyu ezberlemek yerine her harfin yanındaki örnek sözcüğü yüksek sesle üç kez okuyun.

Üç sessiz kuralh sessizdir · j sert h’dir · v ile b aynı sestir.

Tek r ile çift rr anlam ayırır. pero «ama», perro «köpek» demektir. Titrek r’yi çıkaramasanız da yazıdaki farkı bilmek önemlidir.

g, c, qu ve gu: ünlüye göre değişen harfler

İki harfin sesi, arkasından gelen ünlüye bağlıdır. g ve c, e ve i’den önce yumuşar; a, o, u’dan önce sert kalır.

Kısayolk sesi için e ve i’den önce qu, a-o-u’dan önce c yazılır. g sesini e ve i’den önce korumak için araya sessiz bir u girer.

Örnek. «guitarra» sözcüğünü Türkçe harflerle okunuşuyla yazın.

• gu + i: g sert kalır, u okunmaz → «gi».
• tarra: rr titrek bir r’dir; vurgu «ta» hecesinde.
• Hecelere ayırın: gi-ta-rra.

Cevap«gi-ta-rra» (gitar)

Örnek. «Joaquín» adını harf harf söyleyin (İspanyolca harf adlarıyla).

• J → jota, o → o, a → a.
• qu iki harftir: q → cu, u → u.
• í → i, n → ene.

Cevapjota · o · a · cu · u · i · ene

Vurgu kuralı ve tilde

Her sözcükte bir hece diğerlerinden güçlü söylenir. İspanyolcada vurgunun yeri iki basit kurala bağlıdır ve tilde (´) yalnız bu kuralın dışına çıkıldığında yazılır.

Örnek. «cancion» sözcüğü tildeli mi yazılmalı? Vurgu son hecede: can-CIÓN.

• Sözcük n ile bitiyor: kurala göre vurgu sondan bir önceki hecede olurdu (CAN-cion).
• Gerçek vurgu son hecede, yani kuralın dışında.
• Kural dışı vurguya tilde konur: son hecenin ünlüsü o.

Cevapcanción

KısayolÜnlü, n ya da s ile bitiyorsa sondan bir önceki hece vurgulanır; başka ünsüzle bitiyorsa son hece. Kural dışı olan tilde alır.