Alfabe: 21 harf ve beş yabancı harf
İtalyan alfabesi Latin harfleriyle yazılır ve 21 harften oluşur. Türkçedeki ç, ğ, ı, ö, ş, ü harfleri yoktur. j, k, w, x, y harfleri alfabenin parçası sayılmaz; yalnız yabancı kökenli sözcüklerde görülür: jeans, karate, whisky, taxi, yogurt.
| Harf | Adı | Türkçe okunuşu |
|---|---|---|
| a · e · i · o · u | a · e · i · o · u | a · e · i · o · u |
| b · c · d · f | bi · ci · di · effe | bi · çi · di · effe |
| g · h · l · m · n | gi · acca · elle · emme · enne | ci · akka · elle · emme · enne |
| p · q · r · s · t | pi · cu · erre · esse · ti | pi · ku · erre · esse · ti |
| v · z | vu · zeta | vu · dzeta |
| j · k · w · x · y | i lunga · cappa · doppia vu · ics · ipsilon | i lunga · kappa · doppia vu · iks · ipsilon |
Harf adları isim yazdırırken lazım olur. İtalyanca harf okunuşu Türkçeye yakındır; asıl zorluk c ve g harflerinin ses değiştirmesidir.
Genel ilkeİtalyanca yazıldığı gibi okunur. Her harf, kuralı bilince tahmin edilebilir bir sesi verir; sessiz harf yok denecek kadar azdır.
Come si scrive?
Nasıl yazılır? (isim hecelerken sorulur)
Ciao, buongiorno!
Merhaba, günaydın!
Ünlüler ve vurgu
Beş ünlü vardır: a, e, i, o, u. Hepsi Türkçedeki gibi net okunur ve ünlüler birbirine karışmaz. Ünlü sözcüğün sonunda da kısalmaz ya da yutulmaz: pizza sözcüğünün son a’sı tam duyulur.
İtalyancada sözcüklerin çoğunda vurgu sondan bir önceki hecededir: bam-BI-no, ma-TI-ta, ra-GAZ-za. Vurgu son hecedeyse yazıda vurgu işareti görürsünüz: città, caffè, università, perché, più.
- Vurgu işareti yalnız son hecede yazılır: città, caffè, più.
- Alfabede ç, ş gibi ek harf yoktur; aksanlı harfler yalnız ünlülerdir: à è é ì ò ù.
- è «dir, dır» anlamında bir fiildir; e ise «ve» demektir. Aksan anlamı değiştirir.
Un caffè, per favore.
Bir kahve lütfen.
Grazie mille, buonasera!
Çok teşekkürler, iyi akşamlar!
c ve g: e, i önünde ve a, o, u önünde
İtalyancanın en önemli kuralı budur. c ve g harfleri sonrasındaki ünlüye göre iki ayrı ses verir. e ve i önünde yumuşak, a, o, u önünde sert okunurlar.
| Yazılış | Okunuş | Örnek |
|---|---|---|
| ce · ci | Türkçe ç: çe · çi | cena (çena) · cinema (çinema) |
| ca · co · cu | Türkçe k: ka · ko · ku | casa (kasa) · cosa (kosa) · cuore (kuore) |
| ge · gi | Türkçe c: ce · ci | gelato (celato) · giro (ciro) |
| ga · go · gu | Türkçe g: ga · go · gu | gatto (gatto) · gondola (gondola) |
Türk öğrenci için tuzak: İtalyanca g + e/i, Türkçedeki c sesidir. gelato «gelato» değil «celato» okunur.
Hatırlatmace ci = çe çi · ge gi = ce ci. Sert sesler için e ve i önüne h konur: che chi = ke ki · ghe ghi = ge gi.
cia, cio, ciu ve gia, gio, giu dizilerinde i okunmaz; yalnız c ve g’yi yumuşatır. ciao sözcüğü «çao», giorno sözcüğü «corno», giardino sözcüğü «cardino» diye okunur.
Buon giorno, come stai?
Günaydın, nasılsın?
Un gelato alla fragola? No, grazie.
Çilekli dondurma mı? Hayır, teşekkürler.
ch, gh, sc, sch, gn ve gli
Sert sesi e ve i önünde elde etmek için araya h konur. Bu h okunmaz, yalnız c ya da g’nin sert kalmasını sağlar: chi «ki», che «ke», ghiaccio «gyaçço», spaghetti «spagetti».
| Yazılış | Okunuş | Örnek |
|---|---|---|
| ch (e, i önünde) | k | chi (ki) · che (ke) · chitarra (kitarra) |
| gh (e, i önünde) | g | spaghetti (spagetti) · lunghi (lungi) |
| sce · sci | Türkçe ş | scena (şena) · pesce (peşe) · sciare (şiare) |
| sca · sco · scu · sch | sk | scala (skala) · scuola (skuola) · schermo (skermo) |
| gn | ny gibi (nyo, nya) | gnocchi (nyokki) · bagno (banyo) |
| gli | Türkçe lya gibi | famiglia (familya) · figlio (filyo) |
sc de c gibi davranır: e ve i önünde «ş», diğer ünlülerin önünde «sk» olur. sch ise yalnız e ve i önünde yazılır ve «sk» okunur: schiena (skiena), bruschetta (bruskeda değil bruskeTTa, çift t ile).
Una bruschetta e un caffè, per favore.
Bir bruschetta ve bir kahve lütfen.
Gli gnocchi sono buoni.
Gnocchi lezzetli.
La mia famiglia è grande.
Benim ailem kalabalık.
h, z, s, qu ve çift ünsüz
h hiçbir zaman ses vermez: hotel sözcüğünde h okunmaz, «otel» denir. ho, hai, ha, hanno gibi fiil biçimlerinde h yalnız yazıyı ayırır: ho «sahibim», o «ya da» demektir. h’nin tek işi vardır: che, chi, ghe, ghi ikililerinde c ve g’yi sert tutmak.
z «ts» ya da «dz» okunur. pizza sözcüğü «pitsa», grazie sözcüğü «gratsie», zucchero sözcüğü «tsukkero» olur. s sözcük başında ünlüden ve p, t, c (k sesi), f önünde «s» okunur; b, d, g, l, m, n, r, v önünde «z» olur: sbaglio «zbalyo». İki ünlü arasında birçok sözcükte «z» gibi okunur (musica «muzika»); ama casa, cosa standart dilde «kasa, kosa» okunur. qu her zaman «ku» okunur: quando «kuando», questo «kuesto».
Sonda çift ünsüz kuralı gelir. İtalyancada yazılan her ünsüz söylenir; çift yazılan ünsüz uzatılır. Türkçede de anne, elli sözcüklerindeki n ve l uzar. İtalyancada bu uzatma anlamı değiştirir.
| Tek ünsüz | Çift ünsüz |
|---|---|
| pala (kürek) | palla (top) |
| caro (sevgili, pahalı) | carro (at/yük arabası) |
| nono (dokuzuncu) | nonno (dede) |
| sete (susuzluk) | sette (yedi) |
Çift ünsüzde önce ünlüyü söyleyin, sonra dilinizi ya da dudağınızı bir an tutun, sonra bırakın: pal-la.
Çift ünsüzYazılan ünsüzün hepsi söylenir. Çift ünsüzü tek söylemek başka bir sözcük demektir: nonno dede, nono dokuzuncu.
Mio nonno ha sette gatti.
Dedemin yedi kedisi var.
Quando arriva la pizza?
Pizza ne zaman geliyor?
Testten önce bunları bil
- ciao «siyao» değil, «çao» okunur
c + e/i = ç sesi, c + a/o/u = k sesi. cia, cio, ciu içindeki i okunmaz.
- g + e/i Türkçe c sesidir
gelato «celato», giorno «corno» okunur. Türkçedeki g gibi okumak en sık hatadır.
- chi, che «çi, çe» değil «ki, ke» okunur
c ile e ya da i arasına h girerse c sertleşir: chi = ki, che = ke, ghi = gi.
- Çift ünsüzü tek söylemeyin
nonno ve nono ayrı sözcüklerdir. Yazılan çift harf kulakla da duyulmalıdır.
- h okunmaz; ho, hai, ha, hanno yalnız yazıyı ayırır
ho «sahibim» demektir, o «ya da» demektir. h’yi Türkçedeki gibi okumayın.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
«ciao» sözcüğündeki «ci» nasıl okunur?
«chi» (kim) sözcüğü nasıl okunur?
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde g, Türkçedeki c sesi gibi okunur?
İtalyancada h harfi için hangisi doğrudur?
«gnocchi» sözcüğü nasıl okunur?
«famiglia» (aile) sözcüğünde «gli» nasıl okunur?
Aşağıdaki harflerden hangisi İtalyan alfabesinin 21 harfi arasında değildir?
«pizza» sözcüğü nasıl okunur?
Çift yazılan ünsüzlerin (ll, nn, tt gibi) okunuşu için hangisi doğrudur?
«schermo» (ekran) sözcüğü nasıl okunur?
Alıştırma bitti — –
Sıradaki konu: essere ve avere.
0/10 · soru cevaplandı