Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Mutfakta her şeyden birkaç tane
Bu derste mutfaktayız. Her kelimeyi çoğuluyla birlikte öğren, çünkü çoğul eki kelimeden kelimeye değişir.
Çoğul satırlarına bak: artikel her seferinde die. Numaraya ya da kelimeye dokun; kelime Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Beş ek, tek artikel
Türkçede çoğul tek ektir: -ler / -lar. Almancada beş ayrı ek var ve bazen kelimenin içindeki ünlü de değişir (Umlaut).
Ama artikel hep aynı: çoğulda her isim die alır. Örneklere bak:
- Was ist das? – Das ist ein Apfel.
- Und das? – Das sind Äpfel.
Aynı kedi, farklı ekler
Fotoğrafın köşesindeki rozet eki gösteriyor. ¨ işareti Umlaut demek: u → ü, a → ä.
-nNeben der Katze stehen zwei Tassen.
Kedinin yanında iki fincan duruyor.
¨-eAm Tisch stehen zwei Stühle.
Masanın yanında iki sandalye duruyor.
¨-erAuf dem Tisch liegen Bücher.
Masanın üstünde kitaplar duruyor.
¨Die Äpfel sind rot.
Elmalar kırmızı.
ØDie Fenster sind groß.
Pencereler büyük.
-sAuf dem Teller liegen zwei Croissants.
Tabakta iki kruvasan var.
Türkçede sayıdan sonra tekil gelir: «iki fincan». Almancada sayıdan sonra çoğul gelir: zwei Tassen, zwei Stühle.
ein çoğulda düşer: ein Apfel ama Äpfel. Fiil de değişir: ist → sind.
Beş ek bir bakışta
Kalın harf yeni gelen parça. Hangi ekin geleceğini sözlükten öğren.
| Ek | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| -(e)n | die Tasse | die Tassen |
| -e | der Tisch | die Tische |
| ¨-e | der Stuhl | die Stühle |
| -er | das Bild | die Bilder |
| ¨-er | das Buch | die Bücher |
| Ø / ¨ | das Fenster · der Apfel | die Fenster · die Äpfel |
| -s | das Croissant | die Croissants |
3. bölüm · Gramer
Dativ çoğulda fazladan -n
mit gibi Dativ isteyen bir kelimeden sonra çoğul artikel den olur ve isme bir -n daha eklenir.
Çoğul zaten -n ya da -s ile bitiyorsa ek gelmez. Örneklere bak:
- Womit spielt die Katze? – Mit den Äpfeln.
- Wo schläft die Katze? – Auf den Kissen.
Artikel den, isme -n
+ nDie Katze spielt mit den Äpfeln.
Kedi elmalarla oynuyor.
+ nDie Katze liegt neben den Büchern.
Kedi kitapların yanında yatıyor.
+ nDie Katze sitzt zwischen zwei Stühlen.
Kedi iki sandalyenin arasında oturuyor.
ØDie Katze schläft auf den Kissen.
Kedi yastıkların üstünde uyuyor.
ØDie Katze sitzt neben den Croissants.
Kedi kruvasanların yanında oturuyor.
Fazladan -n yalnız Dativ’de gelir. Akkusativ’de çoğul değişmez: Die Katze sieht die Äpfel. ama Die Katze spielt mit den Äpfeln.
Yalın çoğul → Dativ çoğul
| Yalın çoğul | Dativ çoğul |
|---|---|
| die Äpfel | den Äpfeln |
| die Bücher | den Büchern |
| die Stühle | den Stühlen |
| die Tassen | den Tassen |
| die Kissen | den Kissen |
| die Croissants | den Croissants |
4. bölüm · Alıştırma
Tekil mi, çoğul mu?
Fotoğrafa bak, boşluğa doğru biçimi seç. Önce kendine sor: kaç tane var, önünde mit ya da den var mı?
-
1
Neben der Katze stehen zwei .
Türkçede «iki fincan» denir ama Almancada sayıdan sonra çoğul gelir: zwei Tassen.
-
2
Auf dem Tisch liegen .
das Buch çoğulda -er ve Umlaut alır; -s yalnız yabancı kökenli kelimelerde olur.
-
3
Stühle stehen am Tisch.
Çoğulda artikel her zaman die: der Stuhl → die Stühle.
-
4
Die sind groß.
-er ile biten das Fenster çoğulda hiç değişmez, yalnız artikel die olur.
-
5
Auf dem Teller liegen zwei .
Sayıdan sonra çoğul gelir; yabancı kökenli das Croissant çoğulda -s alır.
-
6
Die Katze spielt mit den .
mit Dativ ister; Dativ çoğulda isme bir -n daha eklenir: den Äpfeln.
-
7
Die Katze liegt neben Büchern.
Kedi nerede yatıyor → Dativ; Dativ çoğulun artikeli den.
-
8
Die Katze sitzt neben den .
-s ile biten çoğula Dativ’de -n eklenmez: den Croissants.