Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Parktaki parçalar
Bu derste hep aynı parktayız ve aynı parçaları farklı sıralarla dizeceğiz. Önce parçaları öğren.
Fotoğraftaki numaraya ya da listedeki kelimeye dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Fiil hep ikinci yuvada
Almanca cümlede çekimli fiil ikinci yuvada durur. Başa özne dışında bir şey koyarsan özne fiilin arkasına geçer.
Yuva kelime değil, parça sayar: auf der Bank üç kelime ama tek yuva. Örneklere bak:
- Wann liegt die Katze unter dem Baum? – Heute.
- Wo sitzt die Katze gern? – Auf der Bank.
Başta ne olursa olsun, fiil ikinci
Rozet ilk yuvada ne durduğunu gösteriyor. Kalın fiil hiç yer değiştirmiyor; özne gerekirse onun arkasına geçiyor.
SubjektDie Katze sitzt gern auf der Bank.
Kedi bankta oturmayı sever.
ZeitHeute liegt die Katze unter dem Baum.
Bugün kedi ağacın altında yatıyor.
OrtAuf der Wiese läuft die Katze ganz schnell.
Çimenlikte kedi çok hızlı koşuyor.
ObjektDen Ball mag die Katze sehr.
Kedi topu çok seviyor.
Wo spielt die Katze heute?
Kedi bugün nerede oynuyor?
Türkçe düşününce en sık çıkan hata: Heute die Katze spielt. Başta zaman varsa fiil hemen arkasından gelir: Heute spielt die Katze.
İlk yuvaya tek parça girer. Heute im Park spielt die Katze olmaz; biri başa, öteki fiilin arkasına.
Fiilin yeri cümlenin türünü söyler
| Cümle | Fiil nerede? | Örnek |
|---|---|---|
| düz cümle | ikinci yuvada | Heute spielt die Katze im Park. |
| W-sorusu | ikinci yuvada | Wo spielt die Katze heute? |
| evet/hayır sorusu | en başta | Spielt die Katze heute im Park? |
| yan cümle | en sonda | …, weil die Katze gern im Park spielt. |
3. bölüm · Gramer
Ortada sıra: önce zaman, sonra yer
Fiilden sonraki parçalar da rastgele dizilmez. Varsayılan sıra: zaman → sebep → nasıl → yer; baş hecelerinden TeKaMoLo diye ezberlenir.
En önemli kural: zaman yerden önce gelir. Türkçede «parka bugün gidiyorum» diyebilirsin; Almancada yer sona gider. Örneklere bak:
- Wann und wohin fährt die Katze? – Heute nach Hamburg.
- Wie fährt sie? – Mit dem Zug.
Zaman · sebep · nasıl · yer
Te · Mo · LoDie Katze fährt heute mit dem Zug nach Hamburg.
Kedi bugün trenle Hamburg’a gidiyor.
Te · LoDie Katze schläft jeden Mittag im Bett.
Kedi her öğlen yatakta uyur.
Te · Mo · LoDie Katze läuft jetzt schnell über die Wiese.
Kedi şimdi hızla çimenliğin üstünden koşuyor.
Die Katze bleibt heute wegen des Regens zu Hause.
Kedi bugün yağmur yüzünden evde kalıyor.
Zamanı sona atmak Türkçeden gelen hata: Die Katze schläft im Bett jeden Mittag kulağa yanlış gelir.
nicht genelde yer parçasının önüne girer: Die Katze spielt heute nicht im Park.
TeKaMoLo
Dördü bir arada nadiren gelir. İkisi varsa da sıra korunur.
| Yuva | Soru | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Temporal | wann? | heute · jeden Mittag | zaman |
| Kausal | warum? | wegen des Regens | sebep |
| Modal | wie? | mit dem Zug · schnell | nasıl |
| Lokal | wo? wohin? | im Bett · nach Hamburg | yer |
4. bölüm · Alıştırma
Fiil ikinci mi, zaman önce mi?
Boşluğa doğru parçayı seç. Önce sor: ilk yuvada ne var, fiil ikinci yerde mi? Ortada zaman yerden önce mi?
-
1
Heute unter dem Baum.
İlk yuvada heute var; fiil ikinci yerde kalır, özne arkasına geçer.
-
2
Auf der Bank gern.
Yer başa geçti; fiil yine ikinci: sitzt die Katze.
-
3
Die Katze fährt nach Hamburg.
TeKaMoLo: önce zaman (heute), sonra nasıl (mit dem Zug), en sonda yer.
-
4
Die Katze schläft .
Zaman yerden önce gelir: jeden Mittag im Bett.
-
5
Den Ball sehr.
Nesne başa geçse de fiil ikinci yuvada kalır: mag die Katze.
-
6
.
Bugün kedi parkta oynuyor.
İlk yuvaya yalnız bir parça girer; im Park fiilin arkasına gider.
-
7
Wann nach Hause?
Kedi ne zaman eve geliyor?
W-sorusunda da fiil ikinci yuvada: Wann kommt die Katze.
-
8
Die Katze ist müde, weil sie .
Yan cümlede çekimli fiil en sona gider: gespielt hat.