Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
İki grup bağlaç
Bağlaç iki cümleyi birbirine bağlar. Bu dersteki iki grubun farkı fiilin yerinde: ilk beşi cümleye dokunmaz, son dördü cümlenin ilk yuvasına oturur.
Bu derste yine aynı odadayız. Kelimeye dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Sırayı bozmayan beşli
und, aber, oder, denn, sondern iki cümlenin arasında, sıfırıncı yuvada durur; yer kaplamaz. Arkasından cümle her zamanki gibi gelir: önce özne, sonra fiil.
Türkçeden gelen sezgin burada doğru çalışıyor. Örneklere bak:
- Sitzt die Katze im Korb oder auf dem Tisch? – Auf dem Tisch.
- Sitzt die Katze auf dem Stuhl? – Nein, nicht auf dem Stuhl, sondern auf dem Tisch.
Bağlaçtan sonra: özne, sonra fiil
Kalın parça bağlaç ve arkasından gelen özne ile fiil. Sıra, bağlaç hiç yokmuş gibi.
dennDie Katze liegt im Korb, denn sie ist müde.
Kedi sepette yatıyor, çünkü yorgun.
aberDie Katze ist klein, aber sie springt sehr hoch.
Kedi küçük ama çok yükseğe zıplıyor.
undWir kaufen ein und die Katze sitzt im Einkaufswagen.
Biz alışveriş yapıyoruz, kedi de alışveriş arabasında oturuyor.
oderWir kochen zu Hause oder wir gehen ins Café.
Evde yemek pişiriyoruz ya da kafeye gidiyoruz.
sondernDie Katze sitzt nicht im Korb, sondern neben dem Korb.
Kedi sepetin içinde değil, yanında oturuyor.
sondern yalnız olumsuzdan sonra gelir: önce nicht ya da kein varsa sondern, yoksa aber.
Özne aynıysa und’dan sonra özne düşer: Die Katze kommt nach Hause und trinkt Milch. denn’den sonra özne hiç düşmez.
3. bölüm · Gramer
Özneyi deviren dörtlü
deshalb, trotzdem, dann, sonst aslında zarf. Cümlenin ilk yuvasına oturur; fiil ikinci yuvada kalmak zorunda olduğu için özne fiilin arkasına düşer.
Sıra hep aynı: zarf → fiil → özne. Örneklere bak:
Zarf → fiil → özne
deshalbDie Katze ist müde, deshalb liegt sie im Korb.
Kedi yorgun, bu yüzden sepette yatıyor.
trotzdemDie Katze darf nicht auf den Tisch, trotzdem sitzt sie oben.
Kedinin masaya çıkması yasak, yine de yukarıda oturuyor.
sonstKomm schnell, sonst fährt der Zug ab.
Çabuk gel, yoksa tren kalkacak.
zuerstZuerst spielt die Katze im Park.
Önce kedi parkta oynuyor.
dannDann schläft sie im Bett.
Sonra yatakta uyuyor.
En sık hata: deshalb’dan sonra özneyi getirmek. Deshalb sie schläft yanlış, Deshalb schläft sie doğru.
Sepet fotoğrafı iki bölümde de aynı: denn sebebi sona koyar, deshalb sonucu. Sebep ile sonuç yer değiştirir.
Aynı sebep, üç kuruluş
Anlam aynı, fiilin yeri farklı. weil yan cümle kurar ve fiili en sona yollar; ayrıntısı kendi dersinde.
| Bağlaç | Ne olur? | Cümle |
|---|---|---|
| denn | sıra bozulmaz | Die Katze schläft, denn sie ist müde. |
| deshalb | ilk yuva: özne devrilir | Die Katze ist müde, deshalb schläft sie. |
| weil | yan cümle: fiil sonda | Die Katze schläft, weil sie müde ist. |
4. bölüm · Alıştırma
Özne mi önce, fiil mi?
Boşluğa doğru parçayı seç. Önce bağlaca bak: sırayı bozmayan beşliden mi (und, aber, oder, denn, sondern), yoksa ilk yuvayı alan dörtlüden mi?
-
1
Die Katze liegt im Korb, denn müde.
denn sırayı bozmaz: önce özne, sonra fiil → sie ist.
-
2
Die Katze ist müde, deshalb im Bett.
deshalb ilk yuvayı alır; fiil hemen arkasından gelir, özne fiilin arkasına düşer.
-
3
Die Katze sitzt nicht im Korb, neben dem Korb.
Önce nicht var ve ikinci parça birincinin yerini alıyor → sondern.
-
4
Die Katze ist klein, sie springt sehr hoch.
İlk cümle olumsuz değil; iki şey de doğru ve karşıt → aber.
-
5
Die Katze darf nicht auf den Tisch. sitzt sie oben.
Yasak var ama kedi yine de orada: karşıtlık → trotzdem (buna rağmen).
-
6
Komm schnell, sonst ab.
sonst da ilk yuvayı alır: önce fiil (fährt), sonra özne.
-
7
Ich komme nach Hause und Kaffee.
Eve geliyorum ve kahve içiyorum.
und sırayı bozmaz; özne aynı olduğu için düşer: und trinke Kaffee. trinke ich devrik olur.
-
8
Zuerst spielt die Katze, schläft sie.
Zaman sırası var ve fiil özneden önce gelmiş → dann (sonra). denn «çünkü» demek ve sırayı bozmaz.