Kafede kimse var mı?

1. bölüm · Kelimeler

Biri, hiç kimse, herkes

Bu kelimeler kimden ya da neden söz ettiğini tam söylemez: biri, hiç kimse, bir şey, herkes.

Kelimeye dokun; Almanca okunur.

1. 1 man insan, kişi (genel özne)
2. 2 jemand biri, birisi
3. 3 niemand hiç kimse
4. 4 etwas bir şey
5. 5 nichts hiçbir şey
6. 6 jeder · jede · jedes her, her biri
7. 7 alle herkes, hepsi, bütün
8. 8 irgendwo bir yerde, herhangi bir yerde
9. 9 irgendwann bir gün, bir ara

2. bölüm · Gramer

man: kahve içilir

Türkçede genel bir şey söylerken özneyi atarsın: «kafede kahve içilir». Almanca cümle öznesiz kalamaz; o boşluğu man doldurur.

man fiili er, sie, es gibi çeker. Örneklere bak:

• Wo kauft man Brot? – In der Bäckerei.
• Was macht man im Park? – Man spielt Ball.
• Wie sagt man „kedi“ auf Deutsch? – Man sagt „Katze“.

Nerede ne yapılır?

Kalın parçada fiil ve man var. Fiil er ile nasıl çekiliyorsa öyle: trinkt, spielt, kann.

im Café

im Park

am Bahnhof

in der Bäckerei

man + Modalverb

Frage

man «insanlar» anlamına gelse de fiil tekil: man trinkt, man kann. Man trinken yanlış.

man küçük harfle ve tek n ile yazılır. der Mann (adam) başka kelime.

3. bölüm · Gramer

Biri mi, hiç kimse mi?

Kişi için jemand (biri) ve niemand (hiç kimse); şey için etwas (bir şey) ve nichts (hiçbir şey).

niemand ve nichts cümleyi kendisi olumsuz yapar; yanına nicht gelmez. Örneklere bak:

• Ist jemand zu Hause? – Nein, niemand.
• Hörst du etwas? – Nein, ich höre nichts.

Kişi mi, şey mi?

etwas

nichts

niemand

jemand

Akk. -en

Dat. -em

Türkçede iki olumsuzluk yan yana durur: «hiçbir şey duymuyorum». Almancada nichts tek başına yeter: Ich höre nichts. Araya nicht ekleme.

Soruda Türkçe «kimse» aslında «biri» demektir: «Kimse var mı?» = Ist jemand da?

jemand ve niemand hâle göre ek alır; etwas ve nichts hiç değişmez.

4. bölüm · Gramer

jeder mi, alle mı?

jeder (her) tekil isimle gelir ve artikel gibi çekilir: jeder Apfel, jede Katze, jedes Kind.

alle (bütün, hepsi) çoğul isimle gelir; fiil de çoğul olur. Örneklere bak:

Tekil mi, çoğul mu?

Kalın parçaya ve fiile bak: jeder ile fiil tekil, alle ile çoğul.

der → jeder

alle + Plural

jeden Tag

die → jede

das → jedes

alle + Plural

alle = herkes

Türkçede «her» de «bütün» de olur. Almancada tekil isim → jeder, çoğul isim → alle. Alle Apfel yanlış.

«Herkes» iki türlü söylenir: Jeder liebt die Katze. (fiil tekil) ya da Alle lieben die Katze. (fiil çoğul).

Zaman bildirirken Akkusativ gelir: jeden Tag, jede Woche, jedes Jahr.

5. bölüm · Alıştırma

Kim, ne, kaç kişi?

Önce sor: kişi mi, şey mi? Tekil mi, çoğul mu? man ile fiili er gibi çek; olumsuzluğu bir kez söyle.

1. 1

   Im Café       man Kaffee.

   trinkentrinkt
2. 2

   Wie schreibt       das?

   Bu nasıl yazılır?

   manMann
3. 3

   In der Schüssel ist      .

   nichtsniemand
4. 4

   Ich höre      .

   Hiçbir şey duymuyorum.

   nicht nichtsnichts
5. 5

   Ich kenne hier      .

   Burada kimseyi tanımıyorum.

   niemandenniemandem
6. 6

   Ich gebe       meine Katze.

   Kedimi kimseye vermem.

   niemandenniemandem
7. 7

         ist rot.

   Alle ApfelJeder Apfel
8. 8

         lieben die Katze.

   Herkes kediyi seviyor.

   AlleJeder