Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Altı kalıp, iki kanat
Bu kalıpların hepsi iki parçalı: bir kanat açar, öbürü kapatır. Kanatlar sabit eştir, birbirinin yerine geçmez.
Satıra dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Dört çift, sıra bozulmaz
Bu dört kalıp cümlenin ortasında durur ve sıraya dokunmaz. İki kanadın arkasına aynı türden şey gelir: iki isim, iki sıfat ya da iki cümle.
Örneklere bak:
- Wo schläft die Katze? – Entweder im Korb oder auf dem Sofa.
- Was frisst die Katze? – Weder Brot noch Äpfel, nur Fisch.
Bir kanat açar, öbürü kapatır
entweder … oderDie Katze schläft entweder im Korb oder auf dem Sofa.
Kedi ya sepette ya da kanepede uyur.
weder … nochDie Katze frisst weder Brot noch Äpfel.
Kedi ne ekmek ne de elma yer.
sowohl … als auchDie Katze mag sowohl Milch als auch Fisch.
Kedi hem sütü hem de balığı sever.
nicht nur … sondern auchIm Café gibt es nicht nur Kaffee, sondern auch Croissants.
Kafede sadece kahve değil, kruvasan da var.
sondern … auchDie Katze ist nicht nur müde, sondern sie hat auch Hunger.
Kedi sadece yorgun değil, aynı zamanda aç.
weder … noch zaten olumsuzdur; yanına nicht gelmez. Türkçedeki «ne … ne de» gibi: fiil olumlu kalır.
İkinci kanattan sonra tam cümle gelirse auch fiilin arkasına geçer: sondern sie hat auch Hunger. sondern auch sie hat yanlış.
sowohl … als auch daha çok yazı dilidir. Konuşurken Almanlar çoğu zaman und … auch der.
Her kanadın tek bir eşi var:
- entweder → oder
- weder → noch
- sowohl → als auch
- nicht nur → sondern auch
3. bölüm · Gramer
je … desto ve zwar … aber
je ile başlayan yarı yan cümledir: çekimli fiil sona gider. desto’dan sonra karşılaştırma gelir, hemen arkasından fiil, sonra özne.
zwar … aber’de ağırlık hep aber’den sonraki tarafta. Örneklere bak:
- Wird die Katze dick? – Je mehr sie frisst, desto dicker wird sie.
- Wie ist das Sofa? – Zwar alt, aber sehr bequem.
Sırayı değiştiren iki kalıp
je … destoJe mehr die Katze frisst, desto dicker wird sie.
Kedi ne kadar çok yerse o kadar şişmanlar.
je … destoJe länger die Katze spielt, desto müder wird sie.
Kedi ne kadar uzun oynarsa o kadar yorulur.
Je öfter du Deutsch sprichst, desto leichter wird es.
Ne kadar sık Almanca konuşursan o kadar kolaylaşır.
zwar … aberDie Katze ist zwar klein, aber sie springt sehr hoch.
Kedi küçük, evet, ama çok yükseğe zıplıyor.
zwar … aberDas Sofa ist zwar alt, aber sehr bequem.
Kanepe eski, doğru, ama çok rahat.
Zwar regnet es, aber wir gehen trotzdem spazieren.
Yağmur yağıyor, doğru, ama yine de yürüyüşe çıkıyoruz.
İki tarafta da karşılaştırma biçimi şart: mehr, länger, dicker. desto gern olmaz, desto lieber olur.
desto yerine umso da denir, anlam aynı. Emin değilsen desto yaz.
zwar başa geçerse fiil hemen arkasından gelir: Zwar regnet es … aber’den sonra sıra normaldir.
Bir cümle, iki kural
İki yarı iki ayrı kurala uyar; bu yüzden kalıbı bütün olarak ezberle.
| Yarı | Kural | Örnek |
|---|---|---|
| je + Komparativ | yan cümle: fiil sonda | je mehr sie frisst |
| desto + Komparativ | fiil hemen arkada, sonra özne | desto dicker wird sie |
4. bölüm · Alıştırma
Hangi kanat, hangi sıra?
Boşluğa doğru parçayı seç. Önce sor: bu kanadın eşi hangisi? je yarısında fiil sonda, desto yarısında hemen arkada.
-
1
Die Katze frisst weder Brot Äpfel.
weder’in tek eşi noch: «ne … ne de».
-
2
Heute trinkt die Katze Wasser noch Milch.
weder … noch zaten olumsuzdur; yanına nicht eklenmez.
-
3
Die Katze mag sowohl Milch Fisch.
sowohl’un eşi sabit: als auch; Türkçedeki «hem de» seni und auch’a çekmesin.
-
4
Die Katze ist nicht nur müde, sondern Hunger.
Arkadan tam cümle gelince auch fiilin arkasına geçer: sie hat auch.
-
5
Die Katze ist klein, aber sie springt sehr hoch.
«gerçi … ama» demek zwar … aber; ağırlık aber’den sonraki tarafta.
-
6
Je länger , desto müder wird sie.
je yarısı yan cümledir: çekimli fiil spielt en sona gider.
-
7
Je mehr die Katze frisst, desto dicker .
desto + karşılaştırmadan hemen sonra fiil gelir, özne arkada kalır.
-
8
Je kälter es draußen ist, desto bleibt die Katze im Haus.
İki tarafta da karşılaştırma biçimi şart: gern değil lieber.