Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
Kısa emirler
Emir cümlesi kısadır; çoğu zaman tek fiil yeter. Önce günlük hayatta en çok duyacağın emirler.
Kalıba dokun; Almanca okunur. Sonraki bölümde bu biçimlerin nasıl kurulduğunu göreceksin.
2. bölüm · Gramer
du, ihr, Sie: üç biçim
Almancada emir, karşındaki kişiye göre üç biçim alır: tek ve samimi du, birden çok ve samimi ihr, resmî Sie.
En kısası du emri: zamir düşer, ek düşer, kök kalır. Kediye hep böyle seslenirsin.
Kime söylüyorsun?
Rozet emrin kime gittiğini gösteriyor. Kediye du, çocuklara ihr, doktordaki yabancıya Sie.
duKomm her, Katze!
Gel buraya, kedi!
duSpring nicht auf den Tisch!
Masaya zıplama!
duWarte hier!
Burada bekle!
Kinder, kommt bitte her!
Çocuklar, buraya gelin lütfen!
Warten Sie bitte hier!
Lütfen burada bekleyin!
SieNehmen Sie bitte Platz!
Lütfen oturun!
Kök -t ya da -d ile bitiyorsa du emrine -e gelir: Warte!, Antworte!
Sie emrinde zamir düşmez: Kommen Sie! Yalnız Kommen! emir olmaz, mastar gibi durur.
bitte ve mal emri yumuşatır: Warte mal! · Komm bitte her!
Üç biçim
| kommen | warten | trinken | |
|---|---|---|---|
| du | Komm! | Warte! | Trink! |
| ihr | Kommt! | Wartet! | Trinkt! |
| Sie | Kommen Sie! | Warten Sie! | Trinken Sie! |
3. bölüm · Gramer
Ses değişimi ve ön ek
du çekiminde e → i ya da e → ie oluyorsa emirde de olur: du gibst → Gib! Ama a → ä emre taşınmaz: du fährst → Fahr!
Ayrılabilen fiilin ön eki emirde de sona gider: Mach … auf!
Değişen kök, kopan ön ek
gebenGib mir den Ball!
Topu bana ver!
aufmachenMach bitte die Tür auf!
Kapıyı aç lütfen!
Iss nicht so schnell!
Bu kadar hızlı yeme!
Lies den Satz noch einmal!
Cümleyi bir kez daha oku!
Fahr bitte langsam!
Lütfen yavaş sür!
Sei nicht so laut!
Bu kadar gürültü yapma!
du emrine -st eklenmez: Lies! doğru, Liest! yanlış.
Kısa kural: e değişimi emre taşınır, Umlaut taşınmaz.
Ezberlenecek biçimler
| du | ihr | Sie | |
|---|---|---|---|
| sein | Sei! | Seid! | Seien Sie! |
| geben | Gib! | Gebt! | Geben Sie! |
| fahren | Fahr! | Fahrt! | Fahren Sie! |
| aufmachen | Mach … auf! | Macht … auf! | Machen Sie … auf! |
4. bölüm · Alıştırma
Doğru emri seç
Boşluğa doğru biçimi seç. Önce kime söylediğine bak (du, ihr, Sie), sonra fiile: kökü değişiyor mu, ön eki var mı?
-
1
her, Katze!
du emrinde zamir de -st eki de düşer: Komm!
-
2
mir den Ball!
du gibst → e → i emirde kalır, ek düşer: Gib!
-
3
bitte die Tür auf!
Ayrılabilen fiilin ön eki emirde de sona gider: Mach … auf!
-
4
bitte langsam!
Lütfen yavaş sür!
a → ä değişimi emre taşınmaz: Fahr!
-
5
Sie bitte hier!
Lütfen burada bekleyin!
Resmî emir: mastar biçimi + Sie: Warten Sie!
-
6
Kinder, bitte leise!
Çocuklar, lütfen sessiz olun!
Birden çok samimi kişi → ihr emri; sein fiilinde bu seid.
-
7
nicht auf den Tisch!
du emri yalnız kökten oluşur: Spring!
-
8
bitte laut!
Lütfen yüksek sesle oku!
du liest → e → ie kalır; emirde -st düşer, -e gelmez: Lies!