Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Her gün lazım olan fiiller
Almanca cümle fiille ayakta durur. Önce on iki sık fiil: sözlükte hepsi -en ile biter.
Fiile dokun; Almanca okunur. Her birini bir cümleyle aklında tut: schlafen değil, Die Katze schläft.
2. bölüm · Gramer
Fiil kişiye göre ek alır
Mastardan -en düşer, kök kalır; köke kişinin eki gelir: trink-en → ich trinke, er trinkt.
Türkçedeki «içiyorum, içiyorsun» eklerinin işini Almancada fiilin sonu görür. Örneklere bak:
- Was macht die Katze? – Sie trinkt Wasser.
- Wo sitzt die Katze? – Auf der Bank.
- Was machst du? – Ich lese.
Kök aynı, ek kişiye göre
Rozet kimin yaptığını gösteriyor. Fiilin sonuna bak: ich -e, du -st, er/sie/es -t, wir -en, ihr -t.
sieDie Katze trinkt Wasser.
Kedi su içiyor.
sieDie Katze sitzt auf der Bank.
Kedi bankta oturuyor.
ichIch kaufe Brot.
Ekmek alıyorum.
Du machst Kaffee.
Kahve yapıyorsun.
Wir gehen nach Hause.
Eve gidiyoruz.
Ihr trinkt Tee.
Çay içiyorsunuz.
wir ve sie / Sie biçimi mastarın aynısıdır: wir trinken, Sie trinken.
Kök -t ya da -d ile bitiyorsa araya bir -e- girer: du arbeitest, er findet.
Kök + ek
| trinken | machen | kaufen | |
|---|---|---|---|
| ich | trinke | mache | kaufe |
| du | trinkst | machst | kaufst |
| er · sie · es | trinkt | macht | kauft |
| wir | trinken | machen | kaufen |
| ihr | trinkt | macht | kauft |
| sie · Sie | trinken | machen | kaufen |
3. bölüm · Gramer
Bazı fiillerde ses değişir
Bazı sık fiillerde du ve er / sie / es biçiminde kökün sesi değişir: a → ä, e → i ya da e → ie.
Ekler aynı kalır. Örneklere bak:
İki satırda değişen ses
a → äDie Katze schläft auf dem Bett.
Kedi yatakta uyuyor.
au → äuDie Katze läuft über die Wiese.
Kedi çimenlikte koşuyor.
Der Bus fährt zum Bahnhof.
Otobüs gara gidiyor.
Er spricht Deutsch und Türkisch.
Almanca ve Türkçe konuşuyor.
Sie liest jeden Abend.
Her akşam kitap okuyor.
Du isst zu schnell.
Çok hızlı yiyorsun.
ich biçimi hiç değişmez: ich schlafe, ich laufe. ich schläfe diye bir biçim yok.
gehen yürüyerek gitmek, fahren araçla gitmek: Ich fahre mit dem Zug.
Hayvan için essen değil fressen denir: Die Katze frisst. Bu fiil de e → i değişir.
Değişen yalnız iki satır
| schlafen | laufen | sprechen | lesen | |
|---|---|---|---|---|
| ich | schlafe | laufe | spreche | lese |
| du | schläfst | läufst | sprichst | liest |
| er · sie · es | schläft | läuft | spricht | liest |
| wir | schlafen | laufen | sprechen | lesen |
| ihr | schlaft | lauft | sprecht | lest |
| sie · Sie | schlafen | laufen | sprechen | lesen |
4. bölüm · Alıştırma
Hangi biçim doğru?
Boşluğa doğru biçimi seç. Önce özneye bak, sonra sor: bu fiilin sesi du ve er biçiminde değişiyor mu?
-
1Die Katze Wasser.
die Katze = sie → ek -t: trinkt.
-
2Die Katze auf dem Bett.
schlafen, er / sie / es biçiminde a → ä olur: schläft.
-
3
Ich mit dem Bus nach Hause.
Otobüsle eve gidiyorum.
Otobüsle, yani araçla → fahren. gehen yürüyerek gitmektir.
-
4
Ich gern im Park.
Parkta koşmayı severim.
Ses yalnız du ve er / sie / es biçiminde değişir; ich laufe düz kalır.
-
5Die Katze über die Wiese.
laufen, er / sie / es biçiminde au → äu olur: läuft.
-
6
Mein Vater kein Deutsch.
Babam Almanca konuşmuyor.
sprechen, er biçiminde e → i olur: spricht. sprecht ihr biçimi.
-
7
Ihr heute.
Bugün yemeği siz yapıyorsunuz.
ihr eki -t: ihr kocht. -en yalnız wir ve sie / Sie için.
-
8
Was du gerade?
Şu an ne okuyorsun?
lesen, du biçiminde e → ie olur: du liest.