Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
es ile kurulan kalıplar
Türkçede öznesi olmayan bu cümlelerin hepsi Almancada es ile başlar. es burada «o» demek değil, yalnız özne yerini doldurur.
Satıra dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Özne yoksa es
Türkçe öznesiz cümle kurabilir: «Yağıyor.» Almancada her cümlenin bir öznesi olmak zorunda; yapan kimse yoksa o yeri es doldurur.
Hava, saat, zil ve «nasılsın» hep böyle kurulur. Örneklere bak:
- Wie ist das Wetter? – Es regnet, und es ist kalt.
- Wie geht es dir? – Danke, es geht mir gut.
Kimse yapmıyor, ama özne var
es regnetEs regnet, deshalb bleibt die Katze drinnen.
Yağmur yağıyor, bu yüzden kedi içeride kalıyor.
es ist spätEs ist spät, und die Katze schläft schon.
Geç oldu, kedi uyudu bile.
es ist dunkelIm Wohnzimmer ist es ganz dunkel.
Oturma odası kapkaranlık.
es ist warmHeute ist es warm und sonnig.
Bugün hava sıcak ve güneşli.
es klingeltEs klingelt, und die Katze wartet an der Tür.
Zil çalıyor, kedi kapıda bekliyor.
Wie geht es dir heute?
Bugün nasılsın?
Türkçeden çevirirken özneyi atma: Heute regnet. yanlış, doğrusu Heute regnet es.
Hava sıfatıyla es ist kurulur: Es ist sonnig. Es gibt sonnig diye bir şey yok.
es yer değiştirir, ama kalır
Başka bir öğe öne geçerse fiil ikinci yerde kalır, es fiilin arkasına kayar.
| es başta | başka öğe başta | |
|---|---|---|
| hava | Es regnet heute. | Heute regnet es. |
| saat | Es ist schon spät. | Jetzt ist es spät. |
| var | Es gibt heute Fisch. | Heute gibt es Fisch. |
3. bölüm · Gramer
es gibt ve yer tutucu es
es gibt «var» demektir; arkasından gelen isim Akkusativ olur: ein Bäcker → einen Bäcker. es geht um («konu …») da Akkusativ ister.
Asıl söz bir dass cümlesindeyse başa yer tutucu es gelir. Örneklere bak:
- Was gibt es heute? – Es gibt Fisch für die Katze.
- Worum geht es in dem Film? – Um einen Hund.
Var olan şey, konu, yer tutucu
es gibt + Akk.In unserer Straße gibt es einen Bäcker.
Bizim sokakta bir fırın var.
es gibtHeute gibt es Fisch für die Katze.
Bugün kedi için balık var.
es gibt + Akk.Im Kühlschrank gibt es keinen Käse mehr.
Buzdolabında hiç peynir kalmadı.
In dem Film geht es um einen Hund.
Film bir köpek hakkında.
es … dassEs freut mich, dass die Katze wieder gesund ist.
Kedinin yeniden sağlıklı olmasına seviniyorum.
es … dassEs ist wichtig, dass die Katze genug trinkt.
Kedinin yeterince su içmesi önemli.
Dass die Katze wieder gesund ist, freut mich.
Kedinin yeniden sağlıklı olması beni sevindiriyor.
«Var» demek için ist değil es gibt kullanılır: In unserer Straße gibt es einen Bäcker.
dass cümlesi başa geçerse yer tutucu es düşer (son örnek). Hava ve es gibt cümlelerindeki es ise hiç düşmez.
es gibt + Akkusativ
Yalnız eril isim değişir: ein → einen, kein → keinen.
| Nominativ | es gibt … | |
|---|---|---|
| der | ein Bäcker | es gibt einen Bäcker |
| die | eine Bank | es gibt eine Bank |
| das | ein Café | es gibt ein Café |
| der + kein | kein Käse | es gibt keinen Käse |
4. bölüm · Alıştırma
es nerede, ne zaman düşer?
Boşluğa doğru parçayı seç. Önce sor: cümlenin öznesi var mı? Yoksa es gelir; «var» diyorsan es gibt ve arkası Akkusativ.
-
1
Heute .
Hava cümlesinde özne es şart; başka öğe öne geçince fiilin arkasına kayar.
-
2
In unserer Straße einen Bäcker.
«Var» demek es gibt; ist ile «var» kurulmaz.
-
3
Im Kühlschrank gibt es Käse mehr.
es gibt Akkusativ ister: eril der Käse → keinen Käse.
-
4
In dem Film geht es um Hund.
um hep Akkusativ ister: eril der Hund → einen Hund.
-
5
Dass die Katze wieder gesund ist, mich.
İlk yeri dass cümlesi doldurdu; yer tutucu es düşer.
-
6
Im Wohnzimmer ganz dunkel.
Durum sıfatıyla es ist kurulur; es gibt yalnız bir şeyin var olduğunu söyler.
-
7
.
Ana cümlenin ilk yeri boş kalamaz; orayı yer tutucu es doldurur.
-
8
Im Winter oft.
Öne im Winter geçti; fiil ikinci yerde kalır, es arkasına kayar.