Şu an: Türkçede olmayan özne
KısayolTürkçede öznesi hiç olmayan, eyleyeni belirsiz cümleler vardır («Yağıyor», «Geç oldu»). Almancada bu yasaktır. Faili olmayan bu durumlarda, mecburen es kelimesiyle bir «sahte özne» yaratılır.
Es regnet.
Yağmur yağıyor. (Yağan kim? -> es)
Es ist spät.
Geç oldu.
Bunu Türkçede zaten yapıyorsun (ama farklı şekilde)
Türkçede varlık ve yokluk durumunu «var/yok», havayı doğrudan fiille (yağıyor) anlatırız. Almancada bunların hepsi «es» ile kurulmuş kalıplardır.
| Kullanım alanı | Almanca kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Var / yok | es gibt (+ Akkusativ) | Es gibt ein Problem. (Bir problem var) |
| Hava durumu | es regnet, es schneit | Morgen wird es regnen. |
| Zaman | es ist früh/spät | Es ist schon 8 Uhr. |
| Konu / içerik | es geht um (+ Akkusativ) | Es geht um das Geld. (Konu para) |
Bu kalıplar kalıplaşmıştır, es kelimesini atamazsın.
PNG indirTablo: yer tutucu «es» (Es freut mich …)
Bazen ana fikir «dass» ile başlayan bir yan cümlededir. Almanca bu yan cümleyi ana cümlede es ile önceden haber verir: es, arkadan gelecek yan cümlenin yerini tutar.
| Yer tutucu | Ana cümle | Asıl özne (yan cümle) |
|---|---|---|
| Es | freut mich, | dass du kommst. |
| Es | ist wichtig, | dass wir lernen. |
| Es | tut mir leid, | dass ich zu spät bin. |
Bu cümlelerdeki es, arkadan gelen yan cümleyi önceden haber verir. Yan cümle başa geçerse düşer; başka bir öğe başa geçerse kalabilir: Mich freut es, dass du kommst.
PNG indirEs ist wichtig, dass wir gesund essen.
Sağlıklı yememiz önemlidir.
Tuzak: es gibt ile Nominativ kullanmak
«Es gibt der …» demek
es gibt kalıbı «var» demektir ama dilbilgisi olarak «o (es) veriyor (gibt)» yapısındadır. Bu yüzden kendisinden sonra her zaman Akkusativ (den) ister.
Es gibt ein neuer Lehrer.
Yanlış. Nominativ kullanılmış.
Es gibt einen neuen Lehrer.
Doğru. Akkusativ olmalı.
Az önce öğrendiklerin
___ tut mir leid, dass ich keine Zeit habe.
Cevabı gör
Es. es tut mir leid kalıbında es geçici öznedir. Üzüntü belirten değişmez bir ifadedir.
Gibt es hier einen Arzt? — bu cümle dilbilgisi açısından doğrudur.
Cevabı gör
Doğru. Soru cümlesi olduğu için gibt başa gelmiştir ve Arzt (der) kelimesi doğru şekilde Akkusativ (einen) olmuştur.
Im Text geht ___ um die Umwelt.
Cevabı gör
es — Bir şey hakkında olmak, konusu olmak -> es geht um.
Kimsenin söylemediği kısım: «es» düşebilir mi?
Yan cümleyi önceden haber veren es, yan cümle başa geçince düşer: «Dass du kommst, freut mich.» Ana cümlede başka bir öğe başa geçerse kalabilir: «Mich freut es, dass du kommst.» Yalnızca ilk sırayı dolduran es (Vorfeld-es) ise başka bir öğe başa geçince zorunlu olarak düşer: «Es bleibt keine Zeit.» → «Mir bleibt keine Zeit.» Ama «es regnet» veya «es tut mir leid» / «mir tut es leid» gibi kalıp es'ler asla düşmez.
Dass du kommst, freut mich.
Gelmen beni sevindiriyor. (es düştü)
Mir bleibt keine Zeit.
Bana zaman kalmadı. (es düştü)
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- es gibt her zaman Akkusativ ister
Var/yok anlamına gelen es gibt kalıbından sonraki kelime mutlaka Akkusativ olmalıdır (der -> den).
Es gibt keinen Kaffee mehr.
Heute gibt es sonnig.
Heute ist es sonnig.
Hava durumu sıfatlarıyla (sonnig, windig) «es gibt» kullanılmaz, doğrudan «ist» kullanılır.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
In dieser Stadt es viele Parks.
Bu şehirde birçok park var.
Es gibt hier (ein guter Arzt).
Burada iyi bir doktor var.
Im Text geht um die Umwelt.
Metnin konusu çevre.
ist wichtig, dass wir gesund essen.
Sağlıklı yememiz önemlidir.
Worum es in dem Film?
Film ne hakkında?
Leider gibt es mehr. (kein Zimmer)
Maalesef artık boş oda yok.
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
es kalıpları çalışma kağıdı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
Bunu anladıysan sırada bu var
Bu kuralı hikâyede gör
Bu yapı şu metinlerde geçiyor
