Neden bunlarla başlanıyor
Kısayolwir ve sie/Sie satırı üç fiilde de mastarın aynısıdır: sind · haben · werden. Ezberlenecek olan gerisi.
Almanca öğrenirken karşına çıkan ilk cümle neredeyse her zaman bu üçünden biriyle kurulur. Sebebi basit: bunlar sadece kendi anlamlarıyla değil, başka zamanların yardımcı fiili olarak da çalışır.
Ich bin Lehrer.
Öğretmenim. — kendi anlamı
Ich habe Zeit.
Vaktim var. — kendi anlamı
Ich bin gekommen.
Geldim. — Perfekt’in yardımcısı
Ich werde Arzt.
Doktor olacağım / oluyorum.
Üçü de düzensiz. Yani ich lerne · du lernst mantığıyla türetemezsin; tablolar tek tek oturur. İyi haber: toplam 18 hücre var ve hepsi günde on kez karşına çıkıyor — ezber çabuk yerleşir.
Üç tablo — kaydedeceğin sayfa
| sein · olmak | haben · sahip olmak | werden · hâline gelmek | |
|---|---|---|---|
| ich | bin | habe | werde |
| du | bist | hast | wirst |
| er / sie / es | ist | hat | wird |
| wir | sind | haben | werden |
| ihr | seid | habt | werdet |
| sie / Sie | sind | haben | werden |
Dikkat edilecek üç hücre: du bist (bir -t var, bis değil), ihr seid (-d ile biter, seit değil — o edat), du wirst (werdst diye bir şey yok).
PNG indir- wir ve sie/Sie her zaman aynıdır ve mastarın kendisidir: sind · haben · werden.
- er/sie/es satırı hep kısadır: ist · hat · wird. Üçünde de -t sesi var.
- ihr satırı hep -t / -d ile biter: seid · habt · werdet.
Bu tabloları ezberlerken ikili zıtlıklarla çalışmak işini hızlandırır. Özellikle du ve ihr çekimleri birbirine çok benzer.
Bist du bereit?
Hazır mısın?
Seid ihr bereit?
Hazır mısınız?
Hangisi ne zaman — üç saniyelik karar
Türkçede üçü de çoğu zaman aynı ekle karşılanır, o yüzden seçim zor gelir. Ayrım aslında keskin: durum mu, mülkiyet mi, değişim mi?
| Soru | Fiil | Örnek |
|---|---|---|
| Ne durumda? Kim / nasıl? | sein | Ich bin müde. · Sie ist Ärztin. · Das ist teuer. |
| Neye sahip? Nesi var? | haben | Ich habe Hunger. · Er hat ein Auto. · Wir haben Zeit. |
| Ne hâline geliyor? Sonu ne olacak? | werden | Es wird kalt. · Sie wird Lehrerin. · Ich werde 30. |
sein bir fotoğraftır — şu andaki hâl. werden bir oktur — bir hâlden başka bir hâle geçiş. Es ist kalt «hava soğuk», Es wird kalt «hava soğuyor».
PNG indirIch bin Student.
Şu an öğrenciyim.
Ich werde Student.
Öğrenci olacağım — henüz değilim.
Meslekte ve milliyette artikel yok
Türkçeden gelen bir refleks: «bir öğretmenim» der gibi ein koymak. Almancada sein ve werden ile meslek, milliyet ve inanç söylenirken artikel kullanılmaz.
Ich bin ein Lehrer.
artikel fazla
Ich bin Lehrer.
Öğretmenim.
Sie wird Ärztin.
Doktor olacak.
Er ist Türke. · Sie ist Türkin.
Türk. — yine artikelsiz
Sıfat eklendiği anda artikel geri gelir: Er ist ein guter Lehrer. Kural «meslek adı yalın dururken artikel yok» şeklinde işler.
Tuzaklar
«yaşındayım» — sein değil
Yaş Almancada sahip olunan bir şey değil, olunan bir şeydir: Ich bin 25 Jahre alt. Günlük konuşmada kısası daha sık: Ich bin 25. Ich habe 25 Jahre — Fransızcadan ya da İspanyolcadan sızan bu kalıp Almancada yoktur.
Ich habe 25 Jahre.
yanlış yapı
Ich bin 25 (Jahre alt).
25 yaşındayım.
Açlık, susuzluk, korku: bunlar haben ile
Türkçede «açım» bir durum gibi kurulur, Almancada ise sende olan bir şeydir. Bu grup haben ister ve isim artikelsiz kalır.
Ich bin hungrig.
dilbilgisi doğru ama seyrek — günlük dil bunu kullanmaz
Ich habe Hunger · Durst · Angst · Zeit · Recht.
Açım · susadım · korkuyorum · vaktim var · haklıyım.
Üşümek ve canı yanmak ise üçüncü bir yola gider — ne sein ne haben: o kalıp burada.
seid mi seit mi
Aynı sesi veren iki farklı kelime. seid = sein fiilinin ihr hâli. seit = «-den beri» anlamında bir edat ve Dativ ister. Almanlar da bu ikisini karıştırır; sen karıştırma.
Seid ihr bereit?
Hazır mısınız?
Ich wohne seit zwei Jahren hier.
İki yıldır burada oturuyorum.
werden’i «olmak» diye çevirip sein yerine koymak
Sözlük ikisine de «olmak» der. Ama werden süreç anlatır; hâlihazırdaki durumu anlatamaz.
Ich werde Lehrer und arbeite in Berlin.
öğretmenim demek istiyorsan yanlış — «öğretmen olacağım» der
Ich bin Lehrer und arbeite in Berlin.
Öğretmenim ve Berlin’de çalışıyorum.
Az önce öğrendiklerin
Ich ___ Hunger. (açım)
Cevabı gör
habe. Açlık, susuzluk gibi durumlar sahipliktir ve haben ile ifade edilir.
«Ich habe 25 Jahre alt.» cümlesi doğrudur.
Cevabı gör
Yanlış. Yaş, Almancada sein ile söylenir: Ich bin 25 Jahre alt.
Du ___ sehr nett.
Cevabı gör
bist. du satırı -st ile biter. bis «-e kadar» anlamında bir edattır, fiil değildir.
Bunlar sonra nerede karşına çıkacak
Bu üç tabloyu şimdi oturtmanın asıl kazancı ileride: hepsi yardımcı fiil olarak geri geliyor.
| Yapı | Yardımcı | Örnek |
|---|---|---|
| Perfekt — geçmiş zaman | haben / sein | Ich habe gegessen. · Ich bin gefahren. |
| Futur I — gelecek | werden | Ich werde morgen kommen. |
| Passiv — edilgen | werden | Das Haus wird gebaut. |
Yani du wirst’i bugün ezberlemezsen, B1’de edilgen çatıda aynı hücrede yine takılırsın. Perfekt sayfası haben/sein seçimini ayrıntılı anlatıyor.
PNG indirBugün için sadece bu fiillerin kendi anlamlarını ve temel çekimlerini bilmen yeterli. Yardımcı fiil olduklarında kendi anlamlarını kaybederler.
Ich bin in Berlin.
Berlin'deyim. (kendi anlamı)
Ich bin nach Berlin geflogen.
Berlin'e uçtum. (Perfekt yardımcı fiili)
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Üç temel fiil, üçü de düzensiz
sein (olmak) · haben (sahip olmak) · werden (olmak/dönüşmek). Almancanın iskeleti; Perfekt ve edilgen de bunlarla kurulur.
ich bin · ich habe · ich werde
- sein: bin bist ist sind seid sind
Hiçbir kurala benzemez, şarkı gibi ezberlenir. Nazik Sie hep sind.
Du bist nett. · Seid ihr müde?
- Türkçeye ters kalıplar haben'de
Hunger haben · Durst haben · Zeit haben — Türkçe «açım» der, Almanca «açlığım var» der.
Wir haben Hunger.
- werden = değişim
Es wird kalt (soğuyor) · Du wirst Vater (baba oluyorsun) — bir hâlden başka hâle geçiş.
Es wird kalt.
Ich habe 25 Jahre alt.
Ich bin 25 Jahre alt.
Yaş sein ile söylenir.
Ich bin Hunger.
Ich habe Hunger.
Açlık sahipliktir: haben.
Seid Sie Herr Müller?
Sind Sie Herr Müller?
Nazik Sie → sind; seid yalnız ihr.
Es ist kalt. (soğuYOR demek isterken)
Es wird kalt.
Değişim werden ister; ist mevcut durumu söyler.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Du sehr nett.
Çok naziksin.
ihr müde?
Yorgun musunuz?
25 yaşındayım.
Öğretmenim.
Es kalt. (Hava soğuyor)
Wir Hunger.
Karnımız aç.
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
sein/haben/werden cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
