Neden takılıyorsun
KısayolDört ek var: -e · -st · -t · -en. Kök sabit kalır, değişen yalnız sondur.
Türkçede fiil ekleri o kadar düzenli ki farkında bile değilsin: gid-iyorum, gid-iyorsun, gid-iyor. Kök hiç değişmez, ek hep aynı yere gelir. Almanca da tam olarak bunu yapar — sadece altı ek vardır ve hepsi fiilin sonuna gelir.
Sorun ezberde değil. Sorun şu: konuşurken er dedikten sonra beynin Türkçe refleksiyle fiili çekmeden bırakıyor. Almanca bunu affetmiyor; er gehen cümle sayılmaz. Bu sayfanın tek amacı o refleksi kurmak.
Er geht nach Hause.
Eve gidiyor.
Er gehen nach Hause.
ek yok — cümle değil
Almancada şimdiki zaman ile geniş zaman ayrı değildir. Ich lerne Deutsch hem «Almanca öğreniyorum» hem «Almanca öğrenirim» demektir. Yani öğreneceğin tek çekim, günlük konuşmanın neredeyse tamamını karşılar.
Kök nasıl bulunur
Sözlükteki hâline Infinitiv denir ve neredeyse hepsi -en ile biter. Eki atınca elinde kök kalır; bütün çekim o köke yapışır.
| Sözlükteki hâl | Kök | Anlam |
|---|---|---|
| lernen | lern- | öğrenmek |
| wohnen | wohn- | oturmak (yaşamak) |
| spielen | spiel- | oynamak |
| arbeiten | arbeit- | çalışmak |
| sammeln | sammel- | toplamak — yalnız -n düşer |
-eln ve -ern ile bitenlerde (sammeln · ändern) sadece son -n atılır.
PNG indirAltı ek — kaydedeceğin tablo
Tablo bu sayfanın tamamı. Sağdaki sütun neden önemli: iki ek birbirinin aynısı (wir ve sie/Sie → -en), iki tanesi de öyle (ihr ve er → -t). Yani ezberlenecek gerçek ek sayısı dörttür.
| Kişi | Ek | lernen | wohnen |
|---|---|---|---|
| ich · ben | -e | ich lerne | ich wohne |
| du · sen | -st | du lernst | du wohnst |
| er · sie · es | -t | er lernt | sie wohnt |
| wir · biz | -en | wir lernen | wir wohnen |
| ihr · siz (samimi) | -t | ihr lernt | ihr wohnt |
| sie · onlar / Sie · siz (resmî) | -en | sie lernen | Sie wohnen |
wir ve sie/Sie ekleri Infinitiv ile aynı görünür (lernen). Bu tesadüf değil, işine yarayacak bir kolaylık: o iki kişide fiili hiç değiştirmiyorsun.
PNG indir- Ek daima köke gelir, Infinitiv’e değil: lern + st, lernen + st değil.
- Kişi zamiri düşürülmez. Türkçede «gidiyorum» yeterken Almancada ich yazılmak zorundadır.
- Fiil ikinci sırada durur: Heute lerne ich Deutsch. — zaman öne çıkınca özne fiilin arkasına geçer.
Dilin araya harf soktuğu üç durum
Bunlar istisna değil, telaffuz kolaylığı. Almanca söylenmesi zor olan yerde araya bir e koyar ya da tekrar eden sesi yutar. Üçünü de bir kez anlarsan bir daha ezberlemen gerekmez.
| Kök nasıl bitiyor | Ne olur | Örnek |
|---|---|---|
| -t · -d | du ve er/ihr’de araya e girer | arbeiten → du arbeitest · er arbeitet |
| -m · -n (önünde ünsüz) | aynı şekilde e girer | atmen → du atmest · öffnen → er öffnet |
| -s · -ß · -z · -x | du ekindeki s yutulur → yalnız -t | heißen → du heißt · sitzen → du sitzt |
Üçüncü satır en çok hata yapılan yer: du heißst diye bir şey yok. Zaten ß içinde o ses var.
PNG indirWie heißt du?
Adın ne? — tek t
Du arbeitest heute.
Bugün çalışıyorsun. — araya e girdi
Üç düzensiz: sein · haben · werden
Almancada gerçekten ezberlenmesi gereken çekim üç tanedir. Üçü de günlük konuşmanın omurgası: olmak · sahip olmak · (bir şey) hâline gelmek. Kalan bütün fiiller tablonun ekleriyle çalışır.
| Kişi | sein · olmak | haben · sahip olmak | werden · olmak (dönüşmek) |
|---|---|---|---|
| ich | bin | habe | werde |
| du | bist | hast | wirst |
| er · sie · es | ist | hat | wird |
| wir | sind | haben | werden |
| ihr | seid | habt | werdet |
| sie · Sie | sind | haben | werden |
ihr seid yazımında d vardır — seit ise «…-den beri» demektir. Sınavda en sık karıştırılan çift budur.
PNG indirBir de kök sesi değişen fiiller var: yalnız du ve er/sie/es satırında kökteki ünlü değişir, ekler aynı kalır. Tam listesi ayrı bir sayfada; şimdilik en sık geçen altısını tanı.
| Fiil | du | er · sie · es | Değişim |
|---|---|---|---|
| fahren | fährst | fährt | a → ä |
| schlafen | schläfst | schläft | a → ä |
| sprechen | sprichst | spricht | e → i |
| essen | isst | isst | e → i |
| lesen | liest | liest | e → ie |
| nehmen | nimmst | nimmt | e → i + çift m |
Değişim yalnız bu iki satırda olur. wir fahren · ihr fahrt · sie fahren — hepsi normale döner.
PNG indirAz önce öğrendiklerin
Du arbeit___ heute.
Cevabı gör
est. Kök t ile bittiği için (arbeit-) okunuşu kolaylaştırmak adına araya e kaynaştırması girer: arbeitest.
«Er wohnst in Berlin.» cümlesi doğrudur.
Cevabı gör
Yanlış. -st eki yalnız du (sen) içindir. Üçüncü tekil kişi (er/sie/es) -t alır: Er wohnt in Berlin.
Ihr ___ müde. (sein)
Cevabı gör
seid — d ile. seit bambaşka bir kelimedir: «…-den beri».
Üç tuzak
er/sie/es’te eki unutmak
Türkçede üçüncü tekil kişi eksiz olabildiği için beyin fiili çıplak bırakıyor. Almancada -t zorunludur: er kommt · sie macht · es funktioniert.
«ihr» ile «er» aynı eki alıyor
İkisi de -t alır ama karışmaz, çünkü zamir farklıdır: ihr lernt (siz) · er lernt (o). Yazarken değil, dinlerken tuzaktır — cümlenin başındaki zamiri kaçırma.
sie · sie · Sie üçlüsü
Üçü aynı yazılır, çekim ayırır: sie lernt = o (kadın) · sie lernen = onlar · Sie lernen = siz (resmî, cümle ortasında da büyük harf).
Bu üç tuzağı geçtiysen A1 fiil çekiminin tamamını geçtin. Geri kalanı kelime hazinesi — ekler hep aynı.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Ek tablosu: e st t en t en
ich -e · du -st · er -t · wir -en · ihr -t · sie/Sie -en. Bütün düzenli fiiller aynı şarkı.
ich wohne · du wohnst · er wohnt
- wir · sie · Sie = mastar
Üç çoğul mastarla aynıdır: wir lernen · sie kommen · Sie sprechen. Kök hiç değişmez.
Wir lernen jeden Tag Deutsch.
- -t/-d köküne -e- girer
arbeiten → du arbeitest · er arbeitet. Söylenemeyen yığılmayı dil kendiliğinden açar.
du antwortest
- -ß/-s köküne çifte s gelmez
heißen → du heißt (heißst değil). Kök zaten s sesiyle bitiyorsa -st'nin s'si erir.
Wie heißt du?
Er wohnst in Berlin.
Er wohnt in Berlin.
-st yalnız du'nun ekidir.
du arbeitst
du arbeitest
-t köküne -e- kaynaştırması girer.
du heißst
du heißt
Kök s sesiyle bitince ekin s'si düşer.
Lena ist nett, aber sie sprechen sehr schnell.
Lena ist nett, aber sie spricht sehr schnell. → sie (o kadın) tekil
sie üç kişi olabilir; fiil eki hangisi olduğunu söyler.
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Du in Berlin. (wohnen)
Berlin’de oturuyorsun.
Er bei Siemens. (arbeiten)
Siemens’te çalışıyor.
Wie du? (heißen)
Adın ne?
Ihr müde. (sein)
Yorgunsunuz.
Sie sehr schnell. (sprechen · «o kadın»)
Wir jeden Tag Deutsch. (lernen)
Her gün Almanca öğreniyoruz.
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Präsens çekim cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
