Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Hâl ve his kelimeleri
Bu derste kedinin hâllerini anlatacağız: yorgun mu, aç mı, nerede? Önce kelimeler.
İlk altısı sein ile, son dördü haben ile kullanılır. Kelimeye dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
sein: hâl ve yer
sein «olmak» demek. Birinin kim, nasıl ya da nerede olduğunu anlatır.
Türkçede bu iş ekle yapılır: «yorgunum», «evdeyiz». Almancada ayrı bir fiil gelir ve ikinci sırada durur.
- Wie ist die Katze? – Sie ist müde.
- Wo ist die Katze? – Im Korb.
- Bist du müde? – Ja, ich bin sehr müde.
Kim, nasıl, nerede?
Rozet, cümlenin hangi soruya cevap verdiğini gösteriyor. Fiil hep sein; değişen yalnız kişiye göre biçimi.
wie?Die Katze ist müde.
Kedi yorgun.
wo?Die Katze ist im Korb.
Kedi sepette.
wo?Die Katze ist beim Tierarzt.
Kedi veterinerde.
Ich bin Emre.
Ben Emre’yim.
Bist du krank?
Hasta mısın?
Wir sind zu Hause.
Evdeyiz.
Ihr seid sehr nett.
Çok naziksiniz.
Yaş da sein ile söylenir: Ich bin 20 Jahre alt. Burada haben yanlış olur.
Meslek söylerken artikel gelmez: Er ist Koch. «Bir aşçı» diye ein ekleme.
sein çekimi
Hiçbir kurala benzemez; altı biçim tek tek ezberlenir.
| sein · olmak | |
|---|---|
| ich | bin |
| du | bist |
| er · sie · es | ist |
| wir | sind |
| ihr | seid |
| sie · Sie | sind |
3. bölüm · Gramer
haben ve werden
haben «sahip olmak» demek. Türkçede «açım, susadım» dersin; Almanca bunları sahip olunan bir şey gibi kurar: Ich habe Hunger.
werden bir değişimi anlatır: bir hâlden ötekine geçiş. Türkçedeki «-iyor, -laşıyor, oluyor» gibi.
- Hast du Hunger? – Ja, ich habe Hunger.
- Hat die Katze Durst? – Ja, sie hat Durst.
Sahiplik ve değişim
habenDie Katze hat Hunger.
Kedi aç.
habenDie Katze hat einen Koffer.
Kedinin bir bavulu var.
Ich habe heute keine Zeit.
Bugün vaktim yok.
werdenDer Kaffee wird kalt.
Kahve soğuyor.
Es wird dunkel.
Hava kararıyor.
Du wirst groß!
Büyüyorsun!
Hunger, Durst, Angst, Zeit hep haben ile ve artikelsiz gelir: Ich habe Angst.
Fark şurada: Es ist dunkel. = karanlık (şu anki hâl). Es wird dunkel. = kararıyor (değişim).
haben ve werden çekimi
wir ve sie · Sie satırı mastarın aynısı. Ezberlenecek olan tekil satırlar.
| haben · sahip olmak | werden · olmak, dönüşmek | |
|---|---|---|
| ich | habe | werde |
| du | hast | wirst |
| er · sie · es | hat | wird |
| wir | haben | werden |
| ihr | habt | werdet |
| sie · Sie | haben | werden |
4. bölüm · Alıştırma
sein, haben ya da werden?
Boşluğa doğru biçimi seç. Önce kendine sor: hâl mi (sein), sahip olunan bir şey mi (haben), yoksa bir değişim mi (werden)?
-
1
Die Katze müde.
Kedinin hâli anlatılıyor (nasıl?) → sein: ist.
-
2
Die Katze Hunger.
Açlık Almancada sahip olunan bir şeydir → haben: hat.
-
3
du müde?
Yorgun musun?
du ile biçim bist; sondaki -t düşmez.
-
4
ihr zu Hause?
Evde misiniz?
ihr ile biçim seid. seit ise «-den beri» anlamında bir edat.
-
5
Ich 20 Jahre alt.
20 yaşındayım.
Yaş sein ile söylenir: Ich bin 20.
-
6
Der Kaffee kalt.
Kahve soğuyor.
«Soğuyor» bir değişim → werden. ist kalt «soğuk» demek olurdu.
-
7
du Durst?
Susadın mı?
Susuzluk da sahip olunan bir şey: Durst haben → Hast du Durst?
-
8
Du groß!
Büyüyorsun!
Değişim → werden; du ile biçimi wirst, kökteki d düşer.