Şu an: zu var mı yok mu
Modal fiilden sonra zu gelmediğini zaten biliyorsun. Bu sayfa gerisinde ne olduğunu anlatıyor.
Kısayolİkinci fiil cümlenin sonunda mastar hâlinde duruyorsa: baştaki fiil modal ise zu YOK, değilse zu VAR. Üçüncü seçenek yok.
Almancada bir cümlede iki fiil olduğunda ikincisi hep sona gider ve mastar kalır. Tek soru şudur: önüne zu koyacak mısın?
- Infinitiv ohne zu können · müssen · wollen · dürfen · sollen · mögen zu YOK · ALTI MODAL + werden, gehen, lassen, sehen, hören
- Infinitiv mit zu versuchen · vergessen · anfangen · hoffen · Lust haben… zu VAR · GERİ KALAN HER FİİL
- um … zu «…mek için» — amaç bildirir AYRI BÖLÜM
Ich will heute früh schlafen.
Bugün erken uyumak istiyorum. — modal, zu yok.
Ich versuche, heute früh zu schlafen.
Bugün erken uyumaya çalışıyorum. — modal değil, zu var.
Bunu Türkçede zaten yapıyorsun
Türkçe de aynı işi yapıyor, sadece ekle yapıyor. Gitmek istiyorum · gitmeyi unuttum · gitmek için geldim. Üçünde de fiil mastarda, değişen şey ondan sonraki ek.
| Türkçe | Almanca | Ne oluyor |
|---|---|---|
| gitmek istiyorum | Ich will gehen. | modal → çıplak mastar |
| gitmeyi unuttum | Ich habe vergessen zu gehen. | normal fiil → zu |
| gitmek için geldim | Ich bin gekommen, um zu gehen. | amaç → um … zu |
| gitmeden çıktı | Er ist gegangen, ohne zu bezahlen. | olumsuz → ohne … zu |
Türkçedeki «için» kelimesi Almancada ikiye ayrılıyor: um … zu ve damit. Aradaki farkı birazdan göreceksin — B1 sınavının klasik sorusudur.
PNG indirzu isteyen fiiller: ezberlenecek liste değil, tanınacak grup
Bunları tek tek ezberlemene gerek yok — modal olmayan her fiil bu gruba giriyor. Ama en sık kullanılanları görmen işe yarar, çünkü konuşurken bunlar geliyor:
| Fiil | Türkçesi | Örnek |
|---|---|---|
| versuchen | denemek | Ich versuche, Deutsch zu lernen. |
| vergessen | unutmak | Ich habe vergessen, dich anzurufen. |
| anfangen / beginnen | başlamak | Er fängt an zu arbeiten. |
| aufhören | bırakmak | Hör auf zu rauchen! |
| hoffen | ummak | Ich hoffe, dich bald zu sehen. |
| versprechen | söz vermek | Er verspricht, pünktlich zu sein. |
| vorhaben | niyetinde olmak | Wir haben vor, umzuziehen. |
| Lust / Zeit haben | canı istemek / vakti olmak | Hast du Lust, ins Kino zu gehen? |
Ayrıca «es ist …» kalıpları hep zu alır: Es ist wichtig / schwer / schön / verboten, … zu … — bu kalıp yazılı sınavda giriş cümlesi olarak çok işe yarar.
PNG indirAyrılabilen fiilde zu ortaya girer
Fiil ayrılabilen bir fiilse zu önüne değil tam ortasına girer ve her şey tek kelime yazılır.
Ich habe vergessen, dich zu anrufen.
zu dışarıda kaldı.
Ich habe vergessen, dich anzurufen.
Seni aramayı unuttum. — an + zu + rufen, bitişik.
Aynı mantık hepsinde: aufstehen → aufzustehen · einkaufen → einzukaufen · umziehen → umzuziehen · mitkommen → mitzukommen.
um … zu: cümleni bir anda uzatan yapı
Türkçede «…mek için» dediğin her yerde Almanca um … zu kullanır. Bu yapı B1’de en çok puan getiren şeydir çünkü her cümleye bir sebep eklemeni sağlar.
Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten.
Almanya’da çalışmak için Almanca öğreniyorum.
Ich stehe früh auf, um den Zug zu erreichen.
Treni yakalamak için erken kalkıyorum.
um öne, zu + mastar sona. Arada ne varsa ortada durur. Ve virgül zorunludur.
Özne değişiyorsa um … zu çalışmaz
Bu, B1 sınavlarının en sevdiği sorudur. um … zu yapısında iki cümlenin öznesi aynı olmak zorundadır. Özne değişiyorsa damit gelir — ve damit bir yan cümle bağlacıdır, fiili sona gönderir.
Ich erkläre es langsam, um du es zu verstehen.
Özne değişti (ich → du) — um…zu kullanılamaz.
Ich erkläre es langsam, damit du es verstehst.
Anlaman için yavaş anlatıyorum. — damit + fiil sonda.
Ich lerne Deutsch, um es zu verstehen.
Özne aynı (ich = ich) — um…zu doğru.
Kestirme kontrol: cümleyi kurmadan önce iki özneyi yan yana söyle. «ben … ben» → um … zu. «ben … sen» → damit. Özne aynıyken damit da doğrudur ama ağır durur; um … zu tercih edilir.
ohne … zu ve (an)statt … zu
Aynı kalıbın iki kardeşi var ve ikisi de Türkçedeki tek bir eke karşılık geliyor. İkisinde de özne aynı olmak zorunda — um … zu ile aynı kural.
| Yapı | Türkçesi | Örnek |
|---|---|---|
| um … zu | …mek için | Er geht zum Arzt, um sich untersuchen zu lassen. |
| ohne … zu | …meden | Er ist gegangen, ohne zu bezahlen. — ödemeden gitti |
| (an)statt … zu | …ecek yerine | Er spielt, statt zu lernen. — çalışacağına oynuyor |
ohne … zu yapısında cümlede ayrıca nicht kullanılmaz — olumsuzluk zaten ohne’nin içinde. Türkçede de «ödemeden gitmedi» demeyiz.
PNG indirEr ist gegangen, ohne nicht zu bezahlen.
Çifte olumsuzluk — yanlış.
Er ist gegangen, ohne zu bezahlen.
Ödemeden gitti.
Bu üçlünün karşılıkları da var ve özne değişince onlar devreye girer: um…zu → damit · ohne…zu → ohne dass · statt…zu → statt dass. Üçü de fiili sona gönderir.
Kimsenin söylemediği kısım: virgül artık ikiye ayrıldı
2006 imla reformundan sonra yalın zu cümlesinde virgül isteğe bağlı hâle geldi. Ama um · ohne · statt ile kurulan cümlelerde hâlâ zorunlu. Ders kitapları bu ayrımı genellikle hiç söylemez.
| Cümle | Virgül | Neden |
|---|---|---|
| Ich versuche zu schlafen. | isteğe bağlı | kısa, yalın zu |
| Ich versuche, heute früh zu schlafen. | tavsiye edilir | uzadı, okunurluk için |
| Ich lerne, um zu arbeiten. | zorunlu | um · ohne · statt |
Pratik karar: cümle uzadıysa virgül koy, tek kelimelik mastarda koyma — Hör auf zu rauchen! Ve um · ohne · statt gördüğün her yerde mutlaka koy. Tereddüt edersen koy: zorunlu yerde koymamak hatadır, isteğe bağlı yerde koymak değil.
PNG indirİkinci söylenmeyen şey: brauchen fiili konuşma dilinde modal gibi davranmaya başladı. Kitap Du brauchst nicht zu kommen der, sokakta Du brauchst nicht kommen duyarsın. İkincisi resmî olarak yanlıştır ama yaygındır — sınavda zu’lu olanı yaz.
Az önce öğrendiklerin
Almanca öğrenmek "için" buradayım: Ich bin hier, _____ Deutsch zu lernen.
Cevabı gör
um — "-mek/mak için" anlamı katmak için um ... zu kalıbı kullanılır.
Modal fiillerle (müssen, können vs.) kurulan cümlelerde ikinci fiilin önüne her zaman zu gelir.
Cevabı gör
Yanlış — Modal fiillerle kurulan cümlelerde ikinci fiil yalın (zu olmadan) kullanılır. zu yapısı diğer fiillerle kullanılır.
Ich versuche, früh ___ schlafen.
Cevabı gör
zu. versuchen modal değil, dolayısıyla ikinci fiil zu ister. um zu burada olmaz çünkü ortada bir amaç yok.
Bu hafta ne yapacaksın
Bu yapı cümle uzatarak oturuyor. Günde beş dakika, tek alıştırma:
- Gün içinde yaptığın basit bir şeyi yaz: Ich stehe früh auf.
- Arkasına neden ekle: …, um den Zug zu erreichen.
- Aynı cümleyi özne değiştirerek tekrar kur: Ich wecke dich früh, damit du den Zug erreichst.
- Bir de olumsuzuyla: Ich bin gegangen, ohne zu frühstücken.
- Haftada bir gün sadece ayrılabilen fiillerle çalış: anzurufen · aufzustehen · einzukaufen · mitzukommen.
Sırada zaman bağlaçları var: als · wenn · wann üçlüsü ve iki olayın sırasını kuran bağlaçlar.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- İki fiilli cümlede ikincisi zu alır
versuchen · vergessen · anfangen · Lust haben · wichtig sein gibi yapılardan sonra ikinci fiil zu + mastar olur ve cümlenin sonunda durur.
Ich versuche, früh zu schlafen.
- Amaç: özne aynıysa um zu
Amaç cümlesinde özne değişmiyorsa um … zu, değişiyorsa damit kurulur. damit asla zu almaz.
Ich lerne, um zu arbeiten. · Ich erkläre es, damit du verstehst.
- Ayrılabilen fiilde zu ortaya girer
Ön ekle kök arasına zu yerleşir ve üçü tek kelime yazılır: anrufen → anzurufen, ausgehen → auszugehen.
Ich habe vergessen, dich anzurufen.
- Modalden sonra zu YOK
können · müssen · wollen · dürfen · sollen · mögen arkasına çıplak mastar alır. Aynı şey sehen · hören · lassen · gehen için de geçerlidir.
Ich will schlafen. · Ich gehe schwimmen.
Ich muss zu arbeiten.
Ich muss arbeiten.
Modal fiilin arkasında mastar çıplak durur; zu eklenmez.
Ich habe vergessen, dich zu anrufen.
Ich habe vergessen, dich anzurufen.
Ayrılabilen fiilde zu önden değil ortadan girer ve kelime bitişik yazılır.
Ich erkläre es, damit du zu verstehen.
Ich erkläre es, damit du verstehst.
damit normal bir yan cümle bağlacıdır: çekimli fiil ister, zu istemez.
Er spielt, statt lernen.
Er spielt, statt zu lernen.
statt ve ohne da zu'lu mastar ister.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Ich versuche, früh schlafen.
Erken uyumaya çalışıyorum.
Ich habe vergessen, dich .
Seni aramayı unuttum.
Ich erkläre es langsam, du es verstehst.
erklären = açıklamak
Er ist gegangen, zu bezahlen.
bezahlen = ödemek
Ich will heute früh .
Bugün erken uyumak istiyorum.
Hangisi doğru?
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
zu’lu mastar çalışma kağıdı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
