Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
On fiil, edatıyla
Bu fiiller tek başına ezberlenmez: her birinin sabit bir edatı ve o edatın istediği hâl var. Türkçede «beklemek» nasıl -i istiyorsa, warten de auf ister.
Satıra dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Edatı fiil seçer
Bu edatlar yer göstermez; warten auf’ta «üstünde» yok. Edatı da hâli de fiil belirler, mantıkla bulunmaz.
Örneklere bak:
- Auf wen wartet die Katze? – Auf mich.
- Wovor hat die Katze Angst? – Vor dem Hund.
Her fiil kendi edatıyla
warten auf + Akk.Die Katze wartet vor der Tür auf mich.
Kedi kapının önünde beni bekliyor.
sich interessieren fürDie Katze interessiert sich sehr für den Vogel.
Kedi kuşla çok ilgileniyor.
Angst haben vor + Dat.Die Katze hat Angst vor dem Hund.
Kedi köpekten korkuyor.
träumen von + Dat.Die Katze träumt von einem großen Fisch.
Kedi kocaman bir balığın hayalini kuruyor.
sich ärgern überDie Katze ärgert sich über den Regen.
Kedi yağmura kızıyor.
sich kümmern umIch kümmere mich jeden Tag um die Katze.
Her gün kediyle ben ilgileniyorum.
Ich denke oft an meine Familie in der Türkei.
Türkiye’deki ailemi sık sık düşünürüm.
sich freuen aufDie Katze freut sich auf das Essen.
Kedi yemeği iple çekiyor.
sich freuen überJetzt freut sie sich über das Essen.
Şimdi yemeğe seviniyor.
Son çifte bak: yemek henüz gelmemişken sich freuen auf, önüne konunca sich freuen über. Edat burada zamanı söylüyor.
Türkçe ek seni yanıltmasın: «köpekten korkmak» ama Angst vor dem Hund; von değil.
Hâli edat belirler
A1’deki wo? / wohin? kuralı burada işlemez; hâl fiille birlikte ezberlenir.
| Edat | Hâl | Örnek |
|---|---|---|
| auf, über, für, um | Akkusativ (auf neredeyse hep) | warten auf den Bus |
| von, vor, mit, nach, bei, zu | Dativ | Angst vor dem Hund |
| an | ikisi de: fiile bak | denken an den Urlaub · am Kurs teilnehmen |
3. bölüm · Gramer
Worauf? Darauf!
Edatın nesnesi bir şey ise auf was ya da auf es denmez: soru wo(r)-, cevap da(r)- ile tek kelime olur.
Edat ünlüyle başlıyorsa araya -r- girer: worauf, daran. Ünsüzle başlıyorsa girmez: wovon, damit. Örneklere bak:
- Worauf wartet die Katze? – Auf das Essen. Sie wartet schon lange darauf.
- Auf wen wartest du? – Auf meine Freundin.
Şey için tek kelime, insan için iki
da + r + aufDas Essen kommt gleich. Die Katze wartet schon darauf.
Yemek birazdan geliyor. Kedi çoktan onu bekliyor.
da + mitDas ist ihr Lieblingsball. Die Katze spielt jeden Tag damit.
Bu onun en sevdiği top. Kedi her gün onunla oynuyor.
wo + vonWovon träumt die Katze?
Kedi neyin hayalini kuruyor?
auf wenAuf wen wartet die Katze?
Kedi kimi bekliyor?
Der Urlaub kommt bald. Ich freue mich schon darauf.
Tatil yakında. Şimdiden iple çekiyorum.
Meine Oma? Ich denke oft an sie.
Anneannem mi? Onu sık sık düşünürüm.
İnsan için kaynaşma yok, edat ayrı kalır: Auf wen wartest du? – Auf dich. Worauf burada yanlış olur.
darfür diye bir kelime yok: für ünsüzle başlar, dafür olur.
Şey ve insan
Şey için tek kelime; insan için edat + soru zamiri ya da kişi zamiri.
| Edat | Soru (şey) | Cevap (şey) | İnsan |
|---|---|---|---|
| auf | worauf? | darauf | auf wen? – auf ihn |
| an | woran? | daran | an wen? – an sie |
| über | worüber? | darüber | über wen? – über ihn |
| von | wovon? | davon | von wem? – von ihr |
| mit | womit? | damit | mit wem? – mit ihm |
| vor | wovor? | davor | vor wem? – vor ihm |
4. bölüm · Alıştırma
Hangi edat, hangi hâl?
Boşluğa doğru parçayı seç. Önce sor: bu fiilin edatı ne, o edat hangi hâli ister? Nesne bir şeyse da(r)-, insansa edat ayrı.
-
1Die Katze wartet vor der Tür mich.
warten auf sabit kalıp; Türkçedeki «için» seni für’a çekmesin.
-
2Die Katze hat Angst dem Hund.
«Köpekten korkmak» Türkçede -den alır ama kalıp Angst haben vor + Dativ.
-
3Die Katze interessiert sich sehr für Vogel.
für hep Akkusativ ister: der Vogel → den Vogel.
-
4Die Katze träumt von Fisch.
von hep Dativ ister: von einem großen Fisch.
-
5Jetzt ist das Essen da. Die Katze freut sich das Essen.
Yemek geldi, yani olmuş bir şey: sich freuen über.
-
6Das Essen kommt gleich. Die Katze wartet schon .
Nesne bir şey: auf es denmez, da + r + auf tek kelime olur.
-
7
wartest du? – Auf meine Freundin.
Beklenen bir insan; insan için edat ayrı kalır: Auf wen?
-
8Ich kümmere mich jeden Tag die Katze.
Bakmak, sorumluluğunu almak sich kümmern um; für ise sich interessieren’in edatı.