Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
Kibar ama net: on cümle
Türkçede reddi tona yükleriz: «bakarız», «bir ayarlarız». Almancada ton kaybolur; kibar olan, kısa ve net bir cevaptır.
Cümleye dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
nicht mi, kein mi?
Türkçede ikisi de «yok, değil, -me» olur; Almancada ikiye ayrılır. İsmi olumsuz yaparken kein, fiili ya da sıfatı olumsuz yaparken nicht.
kein artikel gibi çekilir: keine Zeit, keinen Hunger, kein Geld.
- Hast du heute Zeit? – Nein, ich habe leider keine Zeit.
- Kommst du mit? – Nein, heute nicht.
- Möchtest du Kaffee? – Nein, danke. Ich trinke keinen Kaffee.
Kedi bugün istemiyor
nicht + VerbDie Katze will heute nicht spielen.
Kedi bugün oynamak istemiyor.
der Hunger → keinenDie Katze hat keinen Hunger.
Kedi aç değil.
Ich habe leider keine Zeit.
Maalesef vaktim yok.
Danke, ich brauche keine Tüte.
Teşekkürler, poşet istemiyorum.
Das geht heute nicht.
Bugün olmuyor.
Das ist leider nicht möglich.
Bu maalesef mümkün değil.
Tuzak: Ich habe nicht Zeit yanlış. Zeit bir isimdir: Ich habe keine Zeit.
nicht çoğu zaman sona yakın durur ama mastarın önüne geçer: Ich kann heute nicht kommen.
kein nasıl çekilir?
Olumsuz isim çoğu zaman nesnedir, yani Akkusativ’dedir. Yalnız eril değişir.
| İsim | kein · Akkusativ | Örnek |
|---|---|---|
| der Hunger | keinen | Ich habe keinen Hunger. |
| die Zeit | keine | Ich habe keine Zeit. |
| das Geld | kein | Ich habe kein Geld dabei. |
| die Fragen (çoğul) | keine | Ich habe keine Fragen mehr. |
3. bölüm · Gramer
Leider kann ich nicht: fiil ikinci
Cümleye leider, heute, diesmal gibi bir kelimeyle başlayabilirsin. Çekimli fiil yine ikinci sırada kalır; özne fiilin arkasına geçer.
Türkçedeki «maalesef ben gelemem» sırası Almancada yanlış: Leider kann ich nicht.
- Kommst du am Samstag? – Leider kann ich am Samstag nicht.
- Hilfst du mir morgen? – Morgen geht es leider nicht.
Başta ne olursa olsun, fiil ikinci
heuteHeute bleibt die Katze lieber im Korb.
Kedi bugün sepetinde kalmayı tercih ediyor.
Leider kann ich heute nicht.
Maalesef bugün olmaz.
Diesmal schaffe ich es nicht.
Bu sefer yetişemem.
Am Samstag habe ich schon etwas vor.
Cumartesi zaten bir planım var.
Nächste Woche komme ich gern.
Gelecek hafta memnuniyetle gelirim.
Eigentlich würde ich gern kommen, aber es geht nicht.
Aslında çok gelmek isterdim ama olmuyor.
Tuzak: Leider ich kann nicht Türkçe sırayla kurulmuş. Almancada fiil ikinci kalır: Leider kann ich nicht.
gern ile gerne aynı kelime; reddin sonunda kapıyı açık tutar: Nächstes Mal gerne!
Teklif karşısında tek başına Danke. «hayır» demektir. İstiyorsan Ja, bitte. ya da Ja, gerne.
Fiil hep ikinci yerde
| 1. yer | 2. yer · fiil | gerisi |
|---|---|---|
| Ich | kann | heute leider nicht. |
| Leider | kann | ich heute nicht. |
| Heute | kann | ich leider nicht. |
4. bölüm · Alıştırma
Net ve kibar hayır
Doğru parçayı seç. Önce kendine sor: isim mi olumsuz, fiil mi? Fiil ikinci sırada mı? Cevabım net mi, yoksa «belki» mi?
-
1Die Katze spielt heute mit dem Ball.
Olumsuz olan fiil (spielt) → nicht; kein yalnız isimle.
-
2
Am Samstag habe ich Zeit.
Zeit bir isim → keine Zeit.
-
3Die Katze hat Hunger.
der Hunger eril; Akkusativ’de keinen.
-
4
heute nicht.
Maalesef bugün olmaz.
Başta leider olsa da fiil ikinci sırada: Leider kann ich …
-
5
— Möchtest du noch Kaffee? —
Bir fincan daha istiyorsun.
Teklif karşısında tek başına Danke. «hayır» demektir; istiyorsan Ja, gerne.
-
6
Heute nicht, aber morgen !
Red zaten yapıldı; gerne yarına kapıyı açık tutar.
-
7
Ich leider nicht kommen.
Arkadaşının partisine gidemeyeceksin; kibar söyle.
Ich will nicht «istemiyorum» der, sert ve kişiseldir; Ich kann leider nicht engeli duruma yükler.
-
8— Kommst du am Samstag mit? —
Gitmeyeceksin ve bunu net söylemek istiyorsun.
Mal sehen Almancada «belki» demektir, karşı taraf seni bekler; net red: Diesmal nicht.