Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
On kalıp, tek boşluk
Cümleyi sıfırdan kurma. Almanlar da öyle yapmıyor: kasada, telefonda, sohbette hazır bir gövde söyleyip boşluğu dolduruyorlar.
Kalıbı boşluğuyla birlikte ezberle: Ich hätte gern … Kalıba dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
İsteme ve sorma: gövde sabit, boşluk değişir
Türkçede de «bir çay alabilir miyim?» derken yalnız «bir çay»ı değiştirirsin. Almanca kalıp da böyle: gövde sabit, boşluğa giren kelime değişir.
Kalın parça boşluğa giren kelime. Örneklere bak:
- Was möchten Sie? – Ich hätte gern ein Croissant, bitte.
- Wo finde ich die Milch? – Dort, an der Kasse.
Kafede, fırında, markette, garda
istemeIch hätte gern ein Croissant, bitte.
Bir kruvasan alabilir miyim lütfen?
istemeWas kostet eine Brezel?
Bir bretzel ne kadar?
izinDarf ich hier sitzen?
Burada oturabilir miyim?
istemeIch brauche einen Termin.
Bir randevu lazım.
sormaWo finde ich die Milch?
Sütü nerede bulurum?
sormaIst das der Zug nach Köln?
Bu Köln treni mi?
Wie komme ich zur Bäckerei?
Fırına nasıl giderim?
Ich will … deme: dilbilgisi doğru ama kasada emir gibi duyulur. Bir şey isterken Ich hätte gern … ya da Ich möchte …
Wie komme ich zu …? kalıbında zu artikelle birleşir: zum Park, zur Bäckerei. Şehir ve ülke adında nach gelir: nach Köln.
«… için arıyorum» derken konu wegen ile söylenir: Ich rufe wegen meiner Katze an. für «birinin adına» demek.
Gövde ve boşluk
Sol sütunu ezberle; sağ sütuna her gün başka bir kelime koy.
| Kalıp | Türkçesi | Boşluğa girenler |
|---|---|---|
| Ich hätte gern … | … alabilir miyim? | ein Croissant · einen Tee |
| Was kostet …? | … ne kadar? | eine Brezel · das Brot |
| Darf ich …? | … yapabilir miyim? | hier sitzen · das probieren |
| Wo finde ich …? | …’i nerede bulurum? | die Milch · den Zucker |
| Wie komme ich zu …? | …’e nasıl giderim? | zum Park · zur Bäckerei |
3. bölüm · Gramer
Kurtaran ve fikir kalıbı: fiil nerede?
Fikir kalıpları cümlenin başını tutar; hata da orada, fiilin yerinde yapılır. Meiner Meinung nach birinci yeri doldurur, fiil hemen arkasından gelir.
dass ve ob ise fiili en sona iter. Kalın parça fiil. Örneklere bak:
- Wie findest du das Croissant? – Ich finde, dass es sehr gut schmeckt.
- Wo ist die Katze? – Ich glaube, sie schläft schon.
Fikir söyle, emin değilsen sor
fiil 2. yerdeMeiner Meinung nach ist der Korb zu klein.
Bence sepet çok küçük.
dass · fiil sondaIch finde, dass das Croissant sehr gut schmeckt.
Bence kruvasanın tadı çok güzel.
dass yok · düz sıraIch glaube, die Katze schläft schon.
Sanırım kedi çoktan uyumuş.
ob · fiil sondaWissen Sie, ob dieser Zug nach Köln fährt?
Bu tren Köln’e gidiyor mu, biliyor musunuz?
ob · fiil sondaIch bin nicht sicher, ob die Katze krank ist.
Kedi hasta mı, emin değilim.
kurtaranWie bitte? Ich verstehe das Formular nicht.
Efendim? Formu anlamıyorum.
Meiner Meinung nach der Korb ist zu klein. yanlış: Türkçedeki «bence» + düz cümle sırası. Doğrusu Meiner Meinung nach ist der Korb zu klein.
dass’ı hiç kullanmazsan sıra normal kalır: Ich finde, das Croissant schmeckt sehr gut. Konuşmada bu da çok sık.
Tek başına Was? deme; yabancıya sert düşer. Anlamadığında güvenli olan Wie bitte?
Fiil nerede?
| Kalıp | Fiilin yeri | Örnek |
|---|---|---|
| Meiner Meinung nach … | hemen arkasında | Meiner Meinung nach ist der Korb zu klein. |
| Ich glaube, … | normal sıra | Ich glaube, die Katze schläft schon. |
| Ich finde, dass … | en sonda | …, dass das Croissant gut schmeckt. |
| Wissen Sie, ob …? | en sonda | …, ob dieser Zug nach Köln fährt? |
4. bölüm · Alıştırma
Gövdeyi tamamla
Fotoğrafa ve Türkçesine bak, boşluğa doğru parçayı seç. Önce sor: kibar mı, fiil nerede, boşluğa ne giriyor?
-
1Ich gern ein Croissant.
Bir kruvasan alabilir miyim? (kibar istek)
Kasada kibar istek Ich hätte gern …; will emir gibi duyulur.
-
2Wie komme ich Bäckerei?
die Bäckerei dişil: zu der → zur; nach şehir ve ülke adı içindir.
-
3die Milch?
Sütü nerede bulurum?
Soru kelimesinden hemen sonra fiil gelir: Wo finde ich …?
-
4Meiner Meinung nach zu klein.
Kalıp birinci yeri tutar, fiil ikinci yere gelir: … nach ist der Korb …
-
5Ich finde, dass das Croissant .
dass fiili en sona iter: … sehr gut schmeckt.
-
6Wissen Sie, ob ?
ob yan cümle açar, çekimli fiil en sona gider.
-
7? Ich verstehe das Formular nicht.
Efendim? Formu anlamıyorum.
Tek başına Was? kaba duyulur; kibar olanı Wie bitte?
-
8Ich rufe meiner Katze an.
Kedimle ilgili arıyorum.
Konu ya da sebep wegen ile söylenir; für «birinin adına» demek.