Almanca
Panom

1. bölüm · Kelimeler

Tahminin kelimeleri

Bu derste modal fiiller zorunluluk ya da istek değil, tahmin anlatıyor. Önce aynı işi gören kelimeleri öğren; ikinci bölümde her birinin modal karşılığını göreceksin.

Satıra dokun, Almanca okunur.

2. bölüm · Gramer

Ne kadar eminsin?

Modal fiilin arkasında bir eylem değil bir durum varsa (müde sein, Hunger haben) modal çoğu zaman tahmin anlatır: Sie muss müde sein. = Kesin yorgundur.

Modal değişince eminlik değişir: muss kesin, dürfte herhalde, könnte olabilir, kann nicht olamaz. Örneklere bak:

  • Wo ist die Katze? – Sie muss hinter dem Sofa sein.
  • Warum miaut sie so laut? – Sie dürfte Hunger haben.
  • Ist das die Katze von nebenan? – Nein, das kann nicht sein.

Kanıttan tahmine

Fotoğraftaki ipucuna bak, sonra modalın ne kadar emin olduğuna.

Ich sehe zwei Ohren. Die Katze muss hinter dem Sofa sein.muss · kesin

Ich sehe zwei Ohren. Die Katze muss hinter dem Sofa sein.

İki kulak görüyorum. Kedi kesin kanepenin arkasındadır.

Im Zimmer ist es dunkel. Es muss schon spät sein.muss · kesin

Im Zimmer ist es dunkel. Es muss schon spät sein.

Oda karanlık. Kesin geç olmuştur.

Der Napf ist leer. Die Katze dürfte Hunger haben.dürfte · herhalde

Der Napf ist leer. Die Katze dürfte Hunger haben.

Mama kabı boş. Kedi herhalde açtır.

Der Himmel ist grau. Es könnte gleich regnen.könnte · belki

Der Himmel ist grau. Es könnte gleich regnen.

Gökyüzü gri. Birazdan yağmur yağabilir.

kann nicht · olamaz

Die Katze kann nicht draußen sein. Alle Fenster sind zu.

Kedi dışarıda olamaz. Bütün pencereler kapalı.

Kestirme: arkada eylem mi var, durum mu? Er muss arbeiten. = çalışmak zorunda. Er muss krank sein. = kesin hastadır.

dürfte burada izin değil, dürfen’in Konjunktiv II biçimi: «herhalde». Düz darf tahmin anlatmaz.

Kelimeyle ya da modalla

İki sütun aynı şeyi söylüyor. Kelimeli sütun birinci bölümden.

KelimeyleModalla
%95 · kesinSie ist sicher müde.Sie muss müde sein.
%75 · herhaldeSie ist wahrscheinlich müde.Sie dürfte müde sein.
%50 · olabilirSie ist vielleicht müde.Sie könnte müde sein.
%0 · olamazDas ist unmöglich.Das kann nicht sein.

3. bölüm · Gramer

soll ve will: bilgi kimden geliyor?

soll, bilginin başkalarından duyulduğunu gösterir: Türkçedeki -mış. will ise öznenin kendi iddiası; konuşan buna pek inanmaz: «güya».

İkisi de konuşanın kendi tahmini değil, bilginin kaynağını söyler. Örneklere bak:

  • Kennst du das Café am Markt? – Nein, aber es soll sehr gut sein.
  • Ist der neue Film gut? – Er soll ziemlich langweilig sein.
  • Spricht dein Kollege Türkisch? – Er will drei Jahre in Izmir gelebt haben.

Duydum mu, kendisi mi söylüyor?

Das Café soll sehr gute Croissants haben.soll · -mış

Das Café soll sehr gute Croissants haben.

Kafenin kruvasanları çok iyiymiş.

soll · -mış

Morgen soll es den ganzen Tag regnen.

Yarın bütün gün yağmur yağacakmış.

soll · -mış

Unser neuer Nachbar soll Arzt sein.

Yeni komşumuz doktormuş.

will · güya

Sie will erst 25 sein.

Güya daha 25 yaşındaymış.

will · güya

Er will ein Profi sein, aber er spielt schlecht.

Güya profesyonelmiş ama kötü oynuyor.

Tuzak: soll’u hep «-meli» okumak. Du sollst mehr schlafen. = daha çok uyumalısın (tavsiye). Er soll krank sein. = hastaymış (duyum).

Sie will Ärztin sein. = doktor olduğunu iddia ediyor. Sie will Ärztin werden. = doktor olmak istiyor. Tek kelime, zıt anlam.

Türkçe ek, Almanca modal

Çevirirken kendine sor: «-dır» mı diyorum, «-mış» mı, «güya» mı?

TürkçeModalAlmanca
Hastadır. (kesin, ben çıkarıyorum)mussEr muss krank sein.
Hastaymış. (başkaları söylüyor)sollEr soll krank sein.
Güya hastaymış. (kendisi söylüyor)willEr will krank sein.

4. bölüm · Gramer

Geçmişe tahmin: gewesen sein

Tahmin geçmişe dönükse modal yine çekilir; arkasına Partizip II + haben / sein gelir, ikisi de en sonda.

Yardımcı fiil çekilmez, mastar kalır: gewesen sein, gemacht haben. Örneklere bak:

  • Wer hat die Tasse kaputt gemacht? – Das muss die Katze gewesen sein.
  • Warum war Tom nicht im Kurs? – Er soll krank gewesen sein.

Olmuş bitmiş, ama emin değilim

Die Katze muss die Tasse kaputt gemacht haben.muss + gemacht haben

Die Katze muss die Tasse kaputt gemacht haben.

Fincanı kesin kedi kırmıştır.

Sie schläft tief. Sie dürfte viel gespielt haben.dürfte + gespielt haben

Sie schläft tief. Sie dürfte viel gespielt haben.

Derin uyuyor. Herhalde çok oynamıştır.

könnte + vergessen haben

Ich finde meinen Schlüssel nicht. Ich könnte ihn im Büro vergessen haben.

Anahtarımı bulamıyorum. Ofiste unutmuş olabilirim.

soll + gewesen sein

Das Haus soll früher eine Schule gewesen sein.

Bu ev eskiden okulmuş.

will + gesehen haben

Mein Bruder will nichts gesehen haben.

Kardeşim güya hiçbir şey görmemiş.

kann nicht + gewesen sein

Das kann nicht die Katze gewesen sein. Sie war draußen.

O kedi olamaz. Dışarıdaydı.

En sık hata: Er muss krank gewesen ist. Modalın arkası hep mastar: gewesen sein.

haben mı, sein mi? Perfekt’te hangisini alıyorsa o: ist gegangen → gegangen sein, hat gesehen → gesehen haben.

Şimdi ve geçmiş

Modal hiç değişmiyor; değişen yalnız sondaki parça.

şimdigeçmiş
mussSie muss krank sein.Sie muss krank gewesen sein.
könnteEr könnte im Büro sein.Er könnte im Büro gewesen sein.
sollEr soll in Berlin wohnen.Er soll in Berlin gewohnt haben.
willSie will Ärztin sein.Sie will Ärztin gewesen sein.

5. bölüm · Alıştırma

Kesin mi, belki mi, duyum mu?

Boşluğa doğru parçayı seç. Önce Türkçe cümleye bak: «kesin», «herhalde», «belki», «-mış» mı, «güya» mı?

  1. Die Katze … hinter dem Sofa sein.1

    Die Katze       hinter dem Sofa sein.

    Kedi kesin kanepenin arkasındadır.

  2. Die Katze … müde sein.2

    Die Katze       müde sein.

    Kedi herhalde yorgundur.

  3. Das Café … sehr gut sein.3

    Das Café       sehr gut sein.

    Kafe çok iyiymiş, öyle diyorlar.

  4. 4

    Er       Arzt sein, aber ich glaube ihm nicht.

    Kendisi doktor olduğunu söylüyor ama ona inanmıyorum.

  5. Das muss die Katze ….5

    Das muss die Katze      .

    Bunu kesin kedi yapmıştır.

  6. Nimm einen Schirm mit. Es … gleich regnen.6

    Nimm einen Schirm mit. Es       gleich regnen.

    Belki birazdan yağmur yağar.

  7. 7

    Sie ist nicht da. Sie dürfte schon nach Hause      .

    Burada değil. Herhalde eve gitmiştir.

  8. 8

    Das       nicht stimmen. Ich war doch dabei!

    Bu doğru olamaz. Ben de oradaydım!