Modal fiillerle varsayım testi
Sorular tek tek gelir, süre işler. Cevaplar sınav gibi kapalı: doğrusunu ve açıklamasını test bitince hepsi birden görürsün. %60 alırsan konu biter.
Test bitti
Kural kırılımı
Her soru bir kurala bağlı. Nerede kaybettiğin burada görünüyor.
Cevaplar ve açıklamalar
Her sorunun doğrusu ve nedeni. Yanlışların tekrar kuyruğuna düştü.
13 soru, kolaydan zora
Şıkkı seç, «Sonraki» ile ilerle. Geri dönüp değiştirebilirsin. Boş bıraktığın soru yanlış sayılır.
«Er muss krank sein» ne demek?
«Zenginmiş, öyle diyorlar» hangisi?
«Er will Arzt sein» ne demek?
Er muss krank .
Kesin hastaymış.
Bir gazete «Der Täter soll 30 Jahre alt sein» yazıyorsa ne demektir?
Der Chef noch im Büro sein. (herhalde hâlâ ofistedir)
Patron herhalde hâlâ ofistedir.
Hangisi bunu söyler?
Bu doğru olamaz.
Sie will Lehrerin .
Öğretmen olmak istiyor.
Der Angeklagte will nichts gewusst haben.
der Angeklagte = sanık
Das stimmen. (herhalde doğrudur — temkinli tahmin)
Er muss krank sein. cümlesi kesinlikle hasta olduğunu, başka ihtimal olmadığını belirtir.
Orta bir ihtimalden (%50) — «olabilir» — bahsederken könnte veya modal fiili kullanılır.
Cümleyi kur: Bu doğru olamaz. (İmkânsız)
Parçalara dokunarak cümleyi kur
Doğrusu
Üç satırda kural
Konunun tamamı ayrı sayfada. Burada sadece testte lazım olan çekirdek var.
-
Modal + sein = tahmin
Modal fiilin arkasında bir eylem değil bir durum varsa (krank sein · zu Hause sein) modal artık zorunluluk anlatmaz, tahmin anlatır. Er muss arbeiten = çalışmak zorunda; Er muss krank sein = kesin hastadır.
Er muss krank sein. · Sie dürfte schon zu Hause sein.
-
Kesinlik merdiveni
Aynı cümlede modali değiştirmek tahminin gücünü değiştirir: muss (kesin) → dürfte (herhalde) → könnte (olabilir) → kann nicht (imkânsız). Türkçede bunu «kesin · herhalde · olabilir · olamaz» yapıyoruz.
Das muss stimmen. → Das dürfte stimmen. → Das könnte stimmen. → Das kann nicht stimmen.
-
sollen ve wollen aktarır, tahmin etmez
sollen = başkaları öyle diyor (gazete dili). wollen = öznenin kendi iddiası ve yazar buna mesafeli. İkisi de konuşanın tahmini değildir; kaynağı gösterir.
Er soll reich sein. (öyle diyorlar) · Er will Arzt sein. (iddia ediyor)
-
Geçmişe tahmin: Partizip II + sein/haben
Tahmin geçmişe dönükse mastar yerine Perfekt mastarı gelir: gewesen sein · gemacht haben. Modal yine çekilir, arkası donar.
Er muss krank gewesen sein. · Sie will nichts gewusst haben.
Sık karıştırılanlar
Türkçeden doğrudan çevirirken düşülen yerler. Testteki zor sorular buradan geliyor.
-
Er muss krank gewesen ist.
Er muss krank gewesen sein.
Modalin arkası her zaman mastardır. Perfekt'e geçince de mastar kalır — çekimli ist değil, mastar sein.
-
Er soll krank sein — bence hasta.
Er soll krank sein — öyle diyorlar.
sollen konuşanın kanaatini değil, duyduğunu aktarır. Kendi tahminini söylemek için dürfte ya da muss gerekir.
-
Das darf stimmen.
Das dürfte stimmen.
Tahmin anlamı dürfen'in Konjunktiv II hâlinde (dürfte) yaşar. Düz darf izin demektir.
-
Sie will Lehrerin sein — öğretmen olmak istiyor.
Sie will Lehrerin werden — öğretmen olmak istiyor.
Bir mesleğe geçmek werden'dir. Lehrerin sein ile kurulan wollen «öğretmen olduğunu iddia ediyor» anlamına kayar.