Almanca
Panom
Konu testi · B1

Modal fiillerle varsayım testi

13soru
8dakika
%60geçme sınırı

Sorular tek tek gelir, süre işler. Cevaplar sınav gibi kapalı: doğrusunu ve açıklamasını test bitince hepsi birden görürsün. %60 alırsan konu biter.

Konu testi

13 soru, kolaydan zora

Şıkkı seç, «Sonraki» ile ilerle. Geri dönüp değiştirebilirsin. Boş bıraktığın soru yanlış sayılır.

«Er muss krank sein» ne demek?

Kesin hastadır. Arkasında bir eylem değil bir durum var (krank sein) — bu, modalin tahmin anlamına geçtiğinin işaretidir.

«Zenginmiş, öyle diyorlar» hangisi?

Er soll reich sein. sollen bilginin başkalarından geldiğini gösterir — Türkçedeki -mış ekinin karşılığı.

«Er will Arzt sein» ne demek?

Doktor olduğunu iddia ediyor. «Doktor olmak istiyor» için Er will Arzt werden denir. sein ile werden arasındaki tek kelimelik fark anlamı tersine çevirir.

Er muss krank .

Kesin hastaymış.

gewesen sein. Geçmiş tahmin kalıbı: modal + Partizip II + yardımcı fiilin mastarı. Yardımcı fiil çekilmez.

Bir gazete «Der Täter soll 30 Jahre alt sein» yazıyorsa ne demektir?

Aktarıyor. sollen haber dilinde «sorumluluk bende değil» işaretidir. Bu ayrımı bilmeyen okur haberi kesin bilgi sanır.

Der Chef noch im Büro sein. (herhalde hâlâ ofistedir)

Patron herhalde hâlâ ofistedir.

dürfte. Eminlik ölçeğinde %75'lik yumuşak tahmin biçimi budur — Türkçedeki «herhalde / …dır» tonu. darf ile karıştırma: buradaki dürfte Konjunktiv II biçimidir ve izin anlamı taşımaz. muss deseydin %95 kesinlik («kesin ofistedir»), soll deseydin duyum («ofisteymiş, öyle diyorlar») çıkardı.

Hangisi bunu söyler?

Bu doğru olamaz.

Das kann nicht stimmen. Ölçeğin en dibi kann nicht = %0, yani imkânsızlık. Das muss nicht stimmen «doğru olmak zorunda değil» demektir — bu sadece şüphe, imkânsızlık değil. Das soll nicht stimmen ise duyumdur: «doğru olmadığını söylüyorlar».

Sie will Lehrerin .

Öğretmen olmak istiyor.

werden. Bir şeye dönüşmek — yani meslek hedefi — werden ile kurulur. Sie will Lehrerin sein deseydin anlam tersine dönerdi: «öğretmen olduğunu iddia ediyor». gewesen sein ise o iddiayı geçmişe taşır: «öğretmen olduğunu iddia ediyor (o zamanlar)». Tek kelime, taban tabana zıt anlam.

Der Angeklagte will nichts gewusst haben.

der Angeklagte = sanık

Sanık bilmediğini söylüyor — yazar buna inanmıyor. wollen bu anlamda kişinin kendi iddiasını aktarır ve cümleye şüphe katar; mahkeme ve polis haberlerinin şüphe işaretidir. İşaret şu: arkada geçmiş mastar var — gewusst haben (Partizip II + haben). «Bilmek istemiyor» deseydin sade mastar kalırdı: Der Angeklagte will nichts wissen. «Bilmediği söyleniyor» için ise başkalarının ağzı, yani sollen gerekirdi: Der Angeklagte soll nichts gewusst haben.

Das stimmen. (herhalde doğrudur — temkinli tahmin)

dürfte — dürfen'in Konjunktiv II hâli. Tahmin merdiveninin en temkinli basamağı: muss «kesin», dürfte «herhalde». darf ise izin demek, tahmin değil.

Er muss krank sein. cümlesi kesinlikle hasta olduğunu, başka ihtimal olmadığını belirtir.

müssen varsayım anlamında kullanıldığında güçlü bir tahmin (%90-95) belirtir, %100 kesinlik taşımaz.

Orta bir ihtimalden (%50) — «olabilir» — bahsederken könnte veya modal fiili kullanılır.

kann. könnte (Konjunktiv II) veya kann modal fiilleri bir durumun ihtimal dâhilinde olduğunu (%50 olasılık) gösterir.

Cümleyi kur: Bu doğru olamaz. (İmkânsız)

Parçalara dokunarak cümleyi kur

Das kann nicht stimmen. nicht können yapısı, bir şeyin doğru olma ihtimalinin sıfır (imkânsız) olduğunu ifade eder.
Hızlı kural

Üç satırda kural

Konunun tamamı ayrı sayfada. Burada sadece testte lazım olan çekirdek var.

  1. Modal + sein = tahmin

    Modal fiilin arkasında bir eylem değil bir durum varsa (krank sein · zu Hause sein) modal artık zorunluluk anlatmaz, tahmin anlatır. Er muss arbeiten = çalışmak zorunda; Er muss krank sein = kesin hastadır.

    Er muss krank sein. · Sie dürfte schon zu Hause sein.

  2. Kesinlik merdiveni

    Aynı cümlede modali değiştirmek tahminin gücünü değiştirir: muss (kesin) → dürfte (herhalde) → könnte (olabilir) → kann nicht (imkânsız). Türkçede bunu «kesin · herhalde · olabilir · olamaz» yapıyoruz.

    Das muss stimmen. → Das dürfte stimmen. → Das könnte stimmen. → Das kann nicht stimmen.

  3. sollen ve wollen aktarır, tahmin etmez

    sollen = başkaları öyle diyor (gazete dili). wollen = öznenin kendi iddiası ve yazar buna mesafeli. İkisi de konuşanın tahmini değildir; kaynağı gösterir.

    Er soll reich sein. (öyle diyorlar) · Er will Arzt sein. (iddia ediyor)

  4. Geçmişe tahmin: Partizip II + sein/haben

    Tahmin geçmişe dönükse mastar yerine Perfekt mastarı gelir: gewesen sein · gemacht haben. Modal yine çekilir, arkası donar.

    Er muss krank gewesen sein. · Sie will nichts gewusst haben.

Tuzaklar

Sık karıştırılanlar

Türkçeden doğrudan çevirirken düşülen yerler. Testteki zor sorular buradan geliyor.

  • Er muss krank gewesen ist.

    Er muss krank gewesen sein.

    Modalin arkası her zaman mastardır. Perfekt'e geçince de mastar kalır — çekimli ist değil, mastar sein.

  • Er soll krank sein — bence hasta.

    Er soll krank sein — öyle diyorlar.

    sollen konuşanın kanaatini değil, duyduğunu aktarır. Kendi tahminini söylemek için dürfte ya da muss gerekir.

  • Das darf stimmen.

    Das dürfte stimmen.

    Tahmin anlamı dürfen'in Konjunktiv II hâlinde (dürfte) yaşar. Düz darf izin demektir.

  • Sie will Lehrerin sein — öğretmen olmak istiyor.

    Sie will Lehrerin werden — öğretmen olmak istiyor.

    Bir mesleğe geçmek werden'dir. Lehrerin sein ile kurulan wollen «öğretmen olduğunu iddia ediyor» anlamına kayar.