Almanca
Panom
Konu testi · A1

Modal fiiller testi

22soru
13dakika
%60geçme sınırı

Sorular tek tek gelir, süre işler. Cevaplar sınav gibi kapalı: doğrusunu ve açıklamasını test bitince hepsi birden görürsün. %60 alırsan konu biter.

Konu testi

22 soru, kolaydan zora

Şıkkı seç, «Sonraki» ile ilerle. Geri dönüp değiştirebilirsin. Boş bıraktığın soru yanlış sayılır.

Ich gut Deutsch sprechen.

İyi Almanca konuşabiliyorum.

kann. Modal fiilde ich ek almaz — ich kanne diye bir biçim yok. ich ve er aynıdır.

Du musst nicht kommen. Bu ne demek?

Gelmen gerekmiyor.

Gelmen gerekmiyor. Yasak olsaydı Du darfst nicht kommen. olurdu. nicht müssen = serbestlik, nicht dürfen = yasak.

Kafede sipariş veriyorsun. Hangisi?

Bir çay istiyorum, lütfen.

Ich möchte … Sipariş ve ricada möchten. wollen sert durur, mögen ise «severim» demektir — sipariş değil.

Gestern ich arbeiten. (müssen)

Dün çalışmak zorundaydım.

musste. Modal fiiller geçmişte Präteritum ile konuşulur: musste · konnte · durfte · wollte. Umlaut düşer, -te gelir. müsste ise Konjunktiv — «gerekirdi» demek.

Hangi cümlede kelime sırası doğru?

Bugün gelemiyorum.

Ich kann heute nicht kommen. Mastar en sonda; nicht ondan hemen önce; zaman bilgisi (heute) daha önde.

du mir helfen?

Bana yardım edebilir misin?

Kannst. Ek almayan yalnız ich ve er/sie/es; du normal fiil gibi -st alır. Kök sesli harfi tekilde a olarak kalıyor.

Hier man nicht rauchen.

Burada sigara içilmez.

darf. Yasağı söyleyen fiil dürfen. man üçüncü tekil gibi çekilir: darf, darfst değil. Günlük dilde Hier kann man nicht rauchen da duyulur; tabelanın dili darf.

Wir morgen früh aufstehen.

Yarın erken kalkmalıyız.

müssen. Çoğulda umlaut geri geliyor: tekilde muss, çoğulda müssen. müsst ise ihr içindir.

Ich muss heute . (arbeiten)

Bugün çalışmam lazım.

arbeiten. Sondaki fiil çekilmez, mastar hâlde kalır ve önüne zu almaz. İngilizce have to work alışkanlığı burada yanıltıyor.

Der Arzt sagt, ich mehr Wasser trinken.

Doktor daha çok su içmemi söylüyor.

soll. sollen senin isteğini değil başkasının isteğini taşır: doktor, patron, annen. will deseydin su içmeyi kendin istiyor olurdun.

Er sehr gut kochen. (können)

Çok iyi yemek yapabiliyor.

kann. er de ich gibi çıplak kalır — normal fiilde er kocht derken -t eklediğin yerde burada hiçbir şey eklemiyorsun.

Als Kind ich nicht schwimmen. (können · geçmiş)

Çocukken yüzemiyordum.

konnte. Umlaut düşüyor: können → konnte. könnte (umlautlu) bambaşka bir şey — «yapabilirdi/yapabilir» yani Konjunktiv.

Ich Schokolade. (severim — sonda fiil yok)

Çikolata severim.

mag. mögen beğeni bildirir ve arkasına mastar almadan tek başına kullanılır. möchte deseydin «şu an bir çikolata istiyorum» olurdu — sevmek değil, istemek.

nicht nereye girer — hangi cümle doğru?

Buraya park edemem.

Ich darf hier nicht parken. nicht mastarın hemen önünde durur. İkinci seçenek de kurulabilir ama anlamı değişir: «burada değil, başka yerde» — yeri vurgular, eylemi değil.

Ihr jetzt gehen.

Şimdi gidebilirsiniz.

dürft. Çoğul olduğu için umlaut geri geliyor, ihr olduğu için ek -t. dürfen ise wir ve sie içindir.

Ich dich gestern anrufen, aber mein Handy war kaputt.

Dün seni aramak istedim ama telefonum bozuktu.

wollte. Cümlenin ikinci yarısı geçmişte (war), ilk yarısı da öyle olmalı. wollen zaten umlautsuz, tek yaptığı -te almak.

Du nicht kommen. (gelmen yasak)

Gelmen yasak.

darfst. Yukarıdaki sorunun ikizi, ters yönden: yasak nicht dürfen ile söylenir. Du musst nicht kommen deseydin tam tersini — «gelmesen de olur» — söylemiş olurdun.

Ich muss zu arbeiten. — bu cümlenin hatası ne?

Çalışmam lazım.

Modal fiilden sonra zu gelmez. zu + mastar başka bir yapı: Ich habe keine Zeit zu arbeiten. Orada modal fiil yok, o yüzden zu gerekiyor.

Ich möchte ile Ich will arasındaki fark ne?

İstiyorum — iki farklı ton.

Ton farkı. Biçim olarak möchte, mögen’in Konjunktiv hâli — ve Almancada Konjunktiv nezaket demektir. Kasada Ich will eine Tüte demek «bir poşet isterim» değil, «bir poşet istiyorum, hemen» gibi düşer.

Modal fiilin geçmişi neden Perfekt ile kurulmaz?

Yapabildim / yapamadım.

Günlük dilde Präteritum kullanılır. Partizip biçimleri var (gekonnt · gemusst) ama neredeyse hiç duyulmaz. Almancada Präteritum genelde yazı dilidir; modal fiiller ve sein/haben bu kuralın istisnasıdır — konuşmada da onlar tercih edilir.

Modal fiil kullanılan bir cümlede asıl fiil her zaman çekimlenerek cümlenin en sonuna gider.

Yanlış. Asıl fiil cümlenin en sonuna gider ama çekimlenmez, mastar (-en) halinde kalır.

Cümleyi kur: Bugün Almanca öğrenmek zorundayım.

Parçalara dokunarak cümleyi kur

Modal fiil (müssen) özneye göre çekimlenip ikinci sıraya otururken, asıl eylem (lernen) mastar halinde en sona gider.
Hızlı kural

Üç satırda kural

Konunun tamamı ayrı sayfada. Burada sadece testte lazım olan çekirdek var.

  1. ich ile er aynıdır

    Modal fiilde tekil birinci ve üçüncü şahıs ek almaz — ich kanne diye bir biçim yok. Çoğulda kök sesli harfi asıl hâline döner.

    ich kann · er kann · wir können

  2. Mastar en sonda bekler

    Çekimli modal ikinci sırada durur, asıl fiil mastar hâlde cümlenin sonuna gider. Arada ne varsa ikisinin ortasında kalır ve modal fiilden sonra zu gelmez.

    Ich muss heute früh aufstehen.

  3. Geçmiş Präteritum’la konuşulur

    Modal fiillerin Perfekt biçimi kâğıt üstünde var ama günlük dilde kimse kurmaz. Umlaut düşer, -te gelir.

    ich musste · ich konnte · ich wollte

Tuzaklar

Sık karıştırılanlar

Türkçeden doğrudan çevirirken düşülen yerler. Testteki zor sorular buradan geliyor.

  • Ich kanne Deutsch.

    Ich kann Deutsch.

    Normal fiil alışkanlığı: ich mache gibi -e ekleniyor. Modal fiilde ich çıplak kalır.

  • Du musst nicht kommen. = «Gelmen yasak»

    Du darfst nicht kommen. = «Gelmen yasak»

    nicht müssen serbestliktir, yasak değil. Yasağı söyleyen nicht dürfen.

  • Ich muss zu arbeiten.

    Ich muss arbeiten.

    İngilizce have to alışkanlığı zu ekletiyor. Modal fiilden sonra mastar çıplaktır.

  • Ich habe nicht kommen gekonnt.

    Ich konnte nicht kommen.

    Dilbilgisi olarak yanlış sayılmaz ama kimse böyle konuşmaz. Modalın geçmişi Präteritum’dur.