Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Fiilden ve sıfattan isim
Yan cümleyi kısaltmak için önce fiilin ya da sıfatın ismini bilmelisin: regnen → der Regen, krank → die Krankheit, abfahren → die Abfahrt.
Bu isimlerin hepsi derste geçiyor. Satıra dokun, Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Sebep ve karşıtlık: wegen, trotz
Konuşurken yan cümle kurarsın: Weil es stark regnet, … Yazıda bağlaç gider, fiil isme döner: Wegen des starken Regens …
weil → wegen, obwohl → trotz; ikisi de Genitiv ister. Örneklere bak:
- Warum bleibt die Katze zu Hause? – Weil es stark regnet. (Verbalstil)
- Warum bleibt die Katze zu Hause? – Wegen des starken Regens. (Nominalstil)
Aynı bilgi, iki üslup
Her çiftte solda yan cümle, sağda aynı bilgi edat ve isimle. Anlam aynı; sağdaki cümle daha kısa ve daha resmî.
weil · VerbalstilWeil es stark regnet, bleibt die Katze zu Hause.
Çok yağmur yağdığı için kedi evde kalıyor.
wegen · NominalstilWegen des starken Regens bleibt die Katze zu Hause.
Şiddetli yağmur yüzünden kedi evde kalıyor.
weil · VerbalstilWeil die Katze krank ist, sitzt sie heute beim Tierarzt.
Kedi hasta olduğu için bugün veterinerde.
wegen · NominalstilWegen ihrer Krankheit sitzt die Katze heute beim Tierarzt.
Hastalığı yüzünden kedi bugün veterinerde.
obwohl · VerbalstilObwohl es sehr kalt ist, sitzt die Katze draußen auf der Bank.
Hava çok soğuk olmasına rağmen kedi dışarıda bankta oturuyor.
trotz · NominalstilTrotz der großen Kälte sitzt die Katze draußen auf der Bank.
Büyük soğuğa rağmen kedi dışarıda bankta oturuyor.
obwohl · VerbalstilObwohl die Katze müde ist, klettert sie aus dem Korb.
Kedi yorgun olmasına rağmen sepetten çıkıyor.
trotz · NominalstilTrotz ihrer Müdigkeit klettert die Katze aus dem Korb.
Yorgunluğuna rağmen kedi sepetten çıkıyor.
wegen ve trotz edattır; arkalarından cümle gelmez. Wegen es regnet … yanlış, Wegen des Regens … doğru.
Zarfı atma, sıfat yap ve ek ver: stark regnen → des starken Regens. sehr isimle gitmez; yerine groß gelir: der großen Kälte.
Resmî yazıda wegen yerine sık sık aufgrund görürsün; o da Genitiv ister: aufgrund des starken Regens.
Dört adımda dönüşüm
Her adımı ayrı kontrol et; en sık unutulan dördüncüsü.
| Adım | Verbalstil | Nominalstil |
|---|---|---|
| bağlaç → edat | weil · obwohl | wegen · trotz + Genitiv |
| fiil, sıfat → isim | es regnet · sie ist krank | der Regen · die Krankheit |
| özne → iyelik | sie ist müde · ich arbeite | ihre Müdigkeit · meine Arbeit |
| zarf → sıfat | es regnet stark · es ist sehr kalt | des starken Regens · der großen Kälte |
3. bölüm · Gramer
Ne zaman, ne için?
Zaman cümlesi de kısalır: nachdem → nach, bevor → vor, wenn / als → bei. Bu üç edat Dativ ister.
während iki kılıkta da aynı yazılır ama edat olunca Genitiv ister. Amaç bildiren um … zu ise zum olur.
Örneklere bak:
- Wann schläft die Katze auf dem Sofa? – Nach dem Fressen.
- Wann wartet sie an der Tür? – Bei meiner Rückkehr.
Yan cümle yok, bilgi aynı
Türkçe çeviride yan cümleyi görürsün; Almancada onun yerinde edat ve isim duruyor.
nachdem → nachNach dem Fressen schläft die Katze auf dem Sofa.
Kedi yemeğini yedikten sonra kanepede uyuyor.
bevor → vorVor der Abfahrt des Zuges steigt die Katze schnell ein.
Tren kalkmadan önce kedi hızla biniyor.
wenn → beiBei meiner Rückkehr wartet die Katze schon an der Tür.
Ben döndüğümde kedi çoktan kapıda bekliyor.
wenn → beimBeim Aufwachen streckt sich die Katze ausgiebig.
Kedi uyanınca uzun uzun gerinir.
während + Gen.Während meiner Arbeit schläft die Katze auf dem Schreibtisch.
Ben çalışırken kedi çalışma masasında uyuyor.
um … zu → zumZum Schlafen braucht die Katze einen ruhigen Platz.
Kedinin uyumak için sessiz bir yere ihtiyacı var.
Nach der Ankunft des Zuges rufe ich dich an.
Tren vardıktan sonra seni ararım.
Özne kaybolmaz: zamirse iyelik olur (ich arbeite → meine Arbeit), isimse arkaya Genitiv’le bağlanır (der Zug fährt ab → die Abfahrt des Zuges).
Fiilin hazır bir ismi yoksa mastar isim olur; büyük harf ve das alır: wenn sie aufwacht → beim Aufwachen.
Edat während Genitiv ister: während meiner Arbeit. Arkasından cümle gelirse bağlaçtır ve fiil sona gider: während ich arbeite.
Yan cümleden edata
Solda yan cümle, ortada aynı bilgi edat ve isimle, sağda edatın istediği hâl.
| Verbalstil | Nominalstil | Hâl |
|---|---|---|
| nachdem die Katze gefressen hat | nach dem Fressen | Dativ |
| bevor der Zug abfährt | vor der Abfahrt des Zuges | Dativ |
| wenn ich zurückkomme | bei meiner Rückkehr | Dativ |
| während ich arbeite | während meiner Arbeit | Genitiv |
| um zu schlafen | zum Schlafen | Dativ |
Edat ile artikel birleşir:
- bei + dem = beim
- zu + dem = zum
- zu + der = zur
4. bölüm · Alıştırma
Bağlaç mı, edat mı?
Boşluğa doğru parçayı seç. Önce sor: arkadan cümle mi geliyor (bağlaç), isim mi (edat) ve o edat hangi hâli istiyor?
-
1bleibt die Katze zu Hause.
wegen edattır; arkasından cümle değil, Genitiv’de isim gelir: des starken Regens.
-
2Kälte sitzt die Katze draußen auf der Bank.
trotz Genitiv ister: die große Kälte → der großen Kälte; obwohl ise cümle ister.
-
3Wegen sitzt die Katze heute beim Tierarzt.
Hastalığı yüzünden kedi bugün veterinerde.
Özne iyelik olur (sie → ihre) ve wegen Genitiv ister: dişilde ihrer Krankheit.
-
4die Katze müde ist, klettert sie aus dem Korb.
Arkadan çekimli fiilli bir cümle geliyor (… müde ist), yani bağlaç gerekir: obwohl; trotz yalnız isim alır.
-
5Fressen schläft die Katze auf dem Sofa.
Arkadan isim geliyor, o yüzden bağlaç nachdem değil, edat nach + Dativ: nach dem Fressen.
-
6Vor der Abfahrt steigt die Katze schnell ein.
Tren kalkmadan önce kedi hızla biniyor.
Yan cümlenin öznesi (der Zug fährt ab) isme Genitiv’le bağlanır: die Abfahrt des Zuges.
-
7wartet die Katze schon an der Tür.
Eve döndüğümde kedi çoktan kapıda bekliyor.
wenn’in isimli karşılığı bei + Dativ; dişil iyelik Dativ’de meiner olur.
-
8Während schläft die Katze auf dem Schreibtisch.
Ben çalışırken kedi masada uyuyor.
Edat während Genitiv ister: meine Arbeit → meiner Arbeit.