Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Kafede: önce artikel
İlgi zamiri çoğu zaman artikelin kendisidir: der Tisch → der, die Tasse → die, das Glas → das. O yüzden önce artikelleri tazele.
Fotoğraftaki numaraya ya da listedeki kelimeye dokun; kelime Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Cins önden, hâl yan cümleden
Türkçe tarifi ismin önüne koyar: «masada oturan kedi». Almanca arkasına asar: die Katze, die auf dem Tisch sitzt. Araya virgül girer, çekimli fiil yan cümlenin en sonuna gider.
Zamirin cinsini öndeki isim seçer; hâlini yan cümledeki görevi seçer (özne mi, nesne mi, kime mi?). Örneklere bak:
- Welche Katze meinst du? – Die Katze, die auf dem Tisch sitzt.
- Welchen Ball sucht sie? – Den Ball, den sie so liebt.
Aynı kalıp, farklı görev
die · Nom.Das ist die Katze, die auf dem Tisch sitzt.
Bu, masanın üstünde oturan kedi.
das · Nom.Das Croissant, das auf dem Teller liegt, gehört mir!
Tabakta duran kruvasan benim!
der · Nom.Der Zug, der dort wartet, fährt nach Hamburg.
Orada bekleyen tren Hamburg’a gidiyor.
den · Akk.Das ist der Ball, den die Katze so liebt.
Bu, kedinin çok sevdiği top.
der · Dat.Das ist die Katze, der ich jeden Morgen Wasser gebe.
Bu, her sabah su verdiğim kedi.
Der Nachbar, dem ich oft helfe, hat auch eine Katze.
Sık sık yardım ettiğim komşunun da bir kedisi var.
Hâli ana cümleden alma. Ich kenne den Mann, der dort wartet. Ana cümlede den var ama yan cümlede adam bekliyor, yani özne: der.
Dişil Dativ der eril gibi görünür ama değildir. Kontrol: yan cümleyi tek başına kur: Ich gebe ihr Wasser. → ihr Dativ → der.
İlgi cümlesi ortaya girerse bir parantezdir; kapanınca ana cümlenin fiili gelir. Özneyi tekrar etme: Der Zug, der dort wartet, er fährt … yanlış.
İlgi zamirleri
Kalın hücreler artikel tablosundan ayrılıyor; gerisi bildiğin belirli artikel.
| der | die | das | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | der | die | das | die |
| Akkusativ | den | die | das | die |
| Dativ | dem | der | dem | denen |
| Genitiv | dessen | deren | dessen | deren |
3. bölüm · Gramer
Edat + ilgi zamiri, dessen ve deren
Yan cümledeki fiil bir edat istiyorsa edat zamirin önüne geçer ve hâli o seçer: die Decke, unter der die Katze schläft.
«Kimin?» sorusunda dessen (der, das) ya da deren (die, çoğul) gelir; arkasındaki isim artikelsiz durur. Örneklere bak:
- Welcher Stuhl ist das? – Der Stuhl, auf dem die Katze immer sitzt.
- Welche Katze miaut so laut? – Die Katze, deren Schüssel leer ist.
Edat öne, sahiplik artikelsiz
auf + Dat.Im Café gibt es einen Stuhl, auf dem die Katze immer sitzt.
Kafede kedinin hep oturduğu bir sandalye var.
unter + Dat.Die Decke, unter der die Katze schläft, ist warm.
Kedinin altında uyuduğu battaniye sıcak.
über + Akk.Das ist das Buch, über das wir gestern gesprochen haben.
Bu, dün hakkında konuştuğumuz kitap.
mit + Dat. Pl.Die Bücher, mit denen ich Deutsch lerne, liegen neben der Katze.
Almanca çalıştığım kitaplar kedinin yanında duruyor.
dessen · Gen.Der Mann, dessen Katze auf dem Koffer sitzt, wartet auf den Zug.
Kedisi bavulun üstünde oturan adam treni bekliyor.
deren · Gen.Die Katze, deren Schüssel leer ist, miaut laut.
Kabı boş olan kedi yüksek sesle miyavlıyor.
Fiil edat istiyorsa edat düşmez: warten auf → der Zug, auf den wir warten. der Zug, den wir warten yanlış; Türkçede edat ekin içinde saklı olduğu için en sık düşen parça bu.
dessen ve deren sahibin cinsine bakar: der Mann, dessen Katze … (kedi dişil ama sahip eril). Arkasından artikel gelmez: deren die Schüssel yanlış.
alles, etwas, nichts gibi belirsiz sözcükten sonra zamir «was» olur:
- alles, was die Katze will
- etwas, was sie gern frisst
4. bölüm · Alıştırma
Hangi ilgi zamiri?
Boşluğa doğru parçayı seç. İki soru sor: öndeki isim der mi, die mi, das mı? Yan cümlede ne iş görüyor: özne mi, nesne mi, kime mi?
-
1Das ist die Katze, auf dem Tisch sitzt.
die Katze dişil ve yan cümlede özne (oturan o) → die.
-
2Das ist der Ball, die Katze so liebt.
Bu, kedinin çok sevdiği top.
Seven kedi, sevilen top: top nesne → eril Akkusativ den.
-
3Das ist die Katze, ich jeden Morgen Wasser gebe.
Kediye veriyorum → Dativ; dişil Dativ der: Ich gebe ihr Wasser.
-
4Ich sehe den Mann, dort auf den Zug wartet.
Ana cümledeki den önemli değil; yan cümlede adam bekliyor, yani özne → der.
-
5Die Decke, die Katze schläft, ist warm.
Kedinin altında uyuduğu battaniye sıcak.
«altında» edatı yan cümleye girer; kedi orada duruyor → Dativ: unter der.
-
6Die Bücher, ich Deutsch lerne, liegen hier.
Çoğul Dativ’de ilgi zamiri denen olur; artikel den ile karıştırma.
-
7Die Katze, Schüssel leer ist, miaut laut.
Sahip die Katze dişil → deren; arkasından artikel gelmez.
-
8
Die Katze bekommt alles, sie will.
Kedi istediği her şeyi alıyor.
alles belirsiz bir sözcük; arkasından ilgi zamiri was gelir.