Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Sıfattan isme
Sıfatı büyük harfle başlatırsan isim olur: krank → der Kranke (hasta), bekannt → der Bekannte (tanıdık). Ama ekini sıfat gibi almaya devam eder.
İlk yedisi kişi, son üçü «bir şey» bildiriyor. Satıra dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
der Bekannte, ein Bekannter
İsimleşen sıfat önündeki artikele göre ek alır, tıpkı sıfat gibi: der Bekannte ama ein Bekannter.
Eklerin çoğu -en: mit dem Bekannten, die Bekannten. -e ve -er en çok tekil yalın hâlde görülür. Örneklere bak:
- Wer ist der Mann am Bahnsteig? – Ein Bekannter von mir.
- Wer sitzt da im Büro? – Die neue Angestellte.
Artikel değişir, ek de değişir
ein … -erAm Bahnsteig wartet ein Bekannter von mir.
Peronda bir tanıdığım bekliyor.
die … -eDie neue Angestellte ist sehr klein.
Yeni çalışan çok küçük.
eine … -eEine Bekannte gibt der Katze Wasser.
Tanıdık bir kadın kediye su veriyor.
die … -eDie Kranke wartet auf die Tierärztin.
Hasta, veterineri bekliyor.
Ich spreche oft mit einem Deutschen.
Sık sık bir Almanla konuşuyorum.
Die Erwachsenen trinken Kaffee, die Kleinen spielen.
Büyükler kahve içiyor, küçükler oynuyor.
Uyruk söylerken artikel düşer ama ek kalır: Er ist Deutscher. Sie ist Deutsche. Er ist Deutsche. yanlış.
Büyük harf yalnız isim olunca: die Kranke. Arkasında bir isim varsa sıfat küçük kalır: die kranke Katze.
der Bekannte nasıl çekilir?
Eril örnek. Dişilde die / eine Bekannte, Dativ’de der / einer Bekannten.
| der … | ein … | çoğul | |
|---|---|---|---|
| Nominativ | der Bekannte | ein Bekannter | die Bekannten |
| Akkusativ | den Bekannten | einen Bekannten | die Bekannten |
| Dativ | dem Bekannten | einem Bekannten | den Bekannten |
3. bölüm · Gramer
etwas Neues, alles Gute
etwas, nichts, viel, wenig arkasından sıfat büyük harfle gelir ve -es alır: etwas Neues = yeni bir şey.
Yalnız alles farklı, -e alır: alles Gute. Örneklere bak:
- Was sucht die Katze? – Etwas Leckeres.
- Was gibt es Neues? – Nichts Besonderes.
Bir şey, hiçbir şey, her şey
etwas … -esDie Katze sucht etwas Leckeres.
Kedi lezzetli bir şey arıyor.
nichts … -esDraußen gibt es nichts Neues.
Dışarıda yeni bir şey yok.
etwas … -esIm Café essen wir etwas Süßes.
Kafede tatlı bir şey yiyoruz.
wenig … -esIm Supermarkt kaufen wir nur wenig Süßes.
Markette yalnız biraz tatlı alıyoruz.
alles … -eAlles Gute zum Geburtstag!
Doğum günün kutlu olsun!
Ich wünsche dir alles Liebe.
Sana sevgiler.
En sık yazım hatası küçük harf: etwas neues yanlış, etwas Neues doğru.
alles kalıpları selamlaşmada çok geçer: Alles Gute! (iyi dilekler), Alles Liebe! (sevgiler, mesaj sonunda).
Kısa kural:
- etwas · nichts · viel · wenig → -es
- alles → -e
4. bölüm · Alıştırma
Hangi ek, hangi harf?
Boşluğa doğru parçayı seç. Önce sor: önünde ne var (der, ein, hiçbir şey, etwas, alles)? Sonra ekini sıfat gibi seç; büyük harfi unutma.
-
1Am Bahnsteig wartet ein von mir.
ein eril eki taşımaz, ek isimleşen sıfata geçer: ein Bekannter.
-
2Die neue ist sehr klein.
Eki die zaten gösteriyor; belirli artikelden sonra yalın hâlde -e.
-
3
Ich spreche oft mit einem .
Sık sık bir Almanla konuşuyorum.
mit Dativ ister; einem’den sonra ek -en.
-
4Die Katze sucht etwas .
etwas’ten sonra sıfat isimleşir: büyük harf ve -es.
-
5zum Geburtstag!
alles’ten sonra ek -e: Alles Gute.
-
6Draußen gibt es nichts .
nichts da etwas gibi -es ister.
-
7
Mein Nachbar ist .
Komşum Alman.
Artikel yoksa eril eki kelimenin kendisi taşır: Er ist Deutscher.
-
8Die wartet auf die Tierärztin.
Hasta, veterineri bekliyor.
Arkasında isim yok, sıfat isim olmuş → büyük harf: die Kranke.