Almanca
Panom
Konu testi · A2

Yan cümle testi

22soru
13dakika
%60geçme sınırı

Sorular tek tek gelir, süre işler. Cevaplar sınav gibi kapalı: doğrusunu ve açıklamasını test bitince hepsi birden görürsün. %60 alırsan konu biter.

Konu testi

22 soru, kolaydan zora

Şıkkı seç, «Sonraki» ile ilerle. Geri dönüp değiştirebilirsin. Boş bıraktığın soru yanlış sayılır.

Ich bleibe zu Hause, weil es .

Evde kalıyorum çünkü yağmur yağıyor.

regnet. weil çekilmiş fiili en sona atar: …, weil es regnet.

…, weil ich morgen . (arbeiten müssen)

…çünkü yarın çalışmam lazım.

arbeiten muss. En sona çekilmiş fiil gider — burada modal muss. Mastar onun soluna dizilir.

Weil ich müde bin, nach Hause.

Yorgun olduğum için eve gidiyorum.

gehe ich. Yan cümle birinci sırayı doldurdu; ana cümlenin fiili ikinci sırada kalmak zorunda olduğu için özne fiilin arkasına geçer.

ich klein war, wohnte ich in Izmir.

Küçükken İzmir’de oturuyordum.

Als — geçmişte bir kez / bir dönem. wenn tekrar eden ya da gelecekteki şart için, wann ise yalnız soru için.

Hangisi fiili SONA atmaz?

Hangi bağlaç cümleyi bozmaz?

denn. Fiili yerinden oynatmayan beşli: und · aber · denn · oder · sondern. Konuşma tıkandığında sığınacağın taraf burası.

Ich weiß, dass er in Berlin .

Berlin’de oturduğunu biliyorum.

wohnt. dass da weil ile aynı davranır. Üç bağlaç, tek kural — ayrı ayrı ezberlenecek bir şey yok.

…, weil ich gestern . (schlafen · Perfekt)

…çünkü dün uyudum.

geschlafen habe. Perfekt’te çekilmiş olan yardımcı fiil (habe), o yüzden sona o gidiyor. Partizip önüne düşüyor — ana cümledeki sıranın tam tersi.

du Zeit hast, ruf mich an.

Vaktin olursa beni ara.

Wenn — gelecekteki ya da tekrar eden şart. Als yalnız geçmişte bir kez olan için. Türkçede ikisi de «-ken/-sa» olduğu için ayrım kaybolur; Almancada kaybolmaz.

Er sagt, dass er kein Deutsch .

Almanca bilmediğini söylüyor.

spricht. Fiil sona gidiyor ama çekimi bozulmuyor: hâlâ er’e göre çekilmiş. Sona gitmek mastara dönmek demek değil.

Ich lerne Deutsch, weil ich in Deutschland . (arbeiten)

Almanca öğreniyorum çünkü Almanya’da çalışıyorum.

arbeite. Tek fiil var, o yüzden sona giden de o. Çekim ich’e göre kalıyor — yer değişti, kişi değişmedi.

Obwohl es kalt , gehe ich spazieren. (sein)

Hava soğuk olmasına rağmen yürüyüşe çıkıyorum.

ist. obwohl da fiili sona atan bağlaçlardan. Ve yan cümle başta olduğu için ana cümlede özne fiilin arkasına geçti: gehe ich.

…, weil ich dich gestern . (anrufen · Perfekt)

…çünkü seni dün aradım.

angerufen habe. Üç kural üst üste: ayrılabilir fiil Partizip’te birleşiyor, ge araya giriyor, ve yan cümlede çekilmiş habe sona gidiyor.

Ich frage, er morgen kommt.

Yarın gelip gelmeyeceğini soruyorum.

ob. Türkçedeki «-ip -meyeceğini» yani evet/hayır sorusunun dolaylı hâli. dass kesin bilgi taşır, ob ise belirsizlik.

Wenn ich Zeit habe, dich.

Vaktim olursa seni ziyaret ederim.

besuche ich. Yan cümle birinci sırayı doldurdu → fiil ikinci sırada → özne üçüncü. wenn ile de weil ile de aynı: yan cümle başa geçtiği anda ana cümle dönüyor.

…, weil ich nicht . (kommen können · geçmiş)

…çünkü gelemedim.

kommen konnte. Modal geçmişte Präteritum’la söylenir (konnte) ve yan cümlede çekilmiş olan o olduğu için sona gidiyor. Mastar yine solunda.

Ich bleibe zu Hause, ich bin müde.

Evde kalıyorum çünkü yorgunum.

denn. Boşluktan sonra fiil bin ikinci sırada duruyor, sona gitmemiş — bu sırayı bozmayan tek seçenek denn. weil olsaydı fiil sona giderdi: …, weil ich müde bin.

Hangi cümle doğru?

Hasta olduğum için gelmiyorum.

Weil ich krank bin, komme ich nicht. İki kural aynı cümlede: yan cümlede fiil sona (bin), ana cümlede fiil ikinci sırada (komme) ve özne arkaya. En sık yapılan hata ikinci şık — yan cümle doğru kurulup ana cümle çevrilmeden bırakılıyor.

…, weil ich arbeiten muss — neden muss sonda?

…çünkü çalışmam lazım.

Çekilmiş fiil sona gider. Ana cümlede ikinci sırayı işgal eden hangi fiilse, yan cümlede sona giden de odur. Modal cümlede modal, Perfekt’te yardımcı fiil, tek fiilli cümlede o fiil.

wenn mi als mı — ayrımı ne belirliyor?

…-diğinde / …-dığı zaman

Tek seferlik geçmiş → als. Als ich klein war… (bir dönem, bir kez) ↔ Wenn ich Zeit habe… (her seferinde). Üçüncü kelime wann yalnız sorudur: Wann kommst du?

Ich hoffe, du bald kommst.

Umarım yakında gelirsin.

dass. Türkçede karşılığı çoğu zaman hiç görünmez — «umarım gelirsin» derken bir bağlaç kullanmıyorsun. Almanca o boşluğu dass ile dolduruyor ve fiili sona atıyor.

«weil» bağlacı kullanıldığında, yan cümlenin fiili her zaman ikinci sırada kalır.

Yanlış. weil bir yan cümle (Nebensatz) bağlacıdır. Bu nedenle çekimlenmiş fiil cümlenin en sonuna atılır.

Cümleyi kur: Yorgun olduğum için uyuyorum.

Parçalara dokunarak cümleyi kur

weil ile başlayan yan cümlede asıl fiil (bin) cümlenin en sonuna gider.
Hızlı kural

Üç satırda kural

Konunun tamamı ayrı sayfada. Burada sadece testte lazım olan çekirdek var.

  1. Bağlaç fiili sona atar

    weil · dass · wenn · als · obwohl · ob — bu bağlaçlardan sonra çekilmiş fiil cümlenin en sonuna gider. Araya virgül girer.

    Ich bleibe zu Hause, weil es regnet.

  2. Sona giden çekilmiş olandır

    İki fiil varsa sona giden çekilmiş olan: modal cümlede modal, Perfekt’te yardımcı fiil. Mastar ya da Partizip onun soluna dizilir.

    …, weil ich arbeiten muss. · …, weil ich geschlafen habe.

  3. Yan cümle başa geçerse ana cümle ters döner

    Yan cümle birinci sırayı doldurur; ana cümlenin fiili ikinci sırada kalmak zorunda olduğu için özne fiilin arkasına geçer.

    Weil ich müde bin, gehe ich nach Hause.

Tuzaklar

Sık karıştırılanlar

Türkçeden doğrudan çevirirken düşülen yerler. Testteki zor sorular buradan geliyor.

  • …, weil ich bin müde.

    …, weil ich müde bin.

    Türkçe sırayla kurunca fiil ortada kalıyor. weil onu sona atmak zorunda.

  • …, weil ich muss arbeiten.

    …, weil ich arbeiten muss.

    Sona giden çekilmiş fiildir — modal. Mastar onun önünde durur.

  • Weil ich müde bin, ich gehe nach Hause.

    Weil ich müde bin, gehe ich nach Hause.

    Yan cümle birinci sırayı doldurdu; ana cümlenin fiili ikinci sıradan kayamaz, özne arkaya geçer.

  • …, denn ich müde bin.

    …, denn ich bin müde.

    Aşırı düzeltme: weil alışkanlığıyla fiil sona atılıyor. denn sırayı hiç bozmaz.