Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
Muayenehanede on cümle
Doktor senden uzun bir hikâye beklemez: neresi, ne zamandan beri, nasıl. Bu on cümle resepsiyondan reçeteye kadar yeter.
Cümleye dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Mir tut … weh: ağrıyan şey özne
Türkçedeki gibi: «başım ağrıyor» derken ağrıyan sen değilsin, başın. Almancada da organ öznedir; sen Dativ’de durursun: mir.
Fiil organa göre çekilir: tek organ tut, birden fazla organ tun. weh en sona gider.
- Wo tut es weh? – Hier, am Knie.
- Tut Ihnen der Hals weh? – Ja, beim Schlucken.
- Was fehlt der Katze? – Ihr tut die Pfote weh.
Kimin, neresi?
die Katze → der KatzeDer Katze tut die Pfote weh.
Kedinin patisi ağrıyor.
Mir tut der Hals weh.
Boğazım ağrıyor.
Mir tun die Ohren weh.
Kulaklarım ağrıyor.
Tut dir der Rücken weh?
Sırtın ağrıyor mu?
Meinem Sohn tut der Zahn weh.
Oğlumun dişi ağrıyor.
Uns tun die Beine weh.
Bacaklarımız ağrıyor.
Tuzak: Ich tue Kopf weh Türkçeden birebir çeviridir, Almancada böyle bir cümle yok. Mich tut … da yanlış: kişi Dativ’de, mir.
Fiili sen değil organ belirler: Mir tut der Fuß weh ama Mir tun die Füße weh.
Kime? mir, dir, ihm …
| Kişi | Dativ | Örnek |
|---|---|---|
| ich | mir | Mir tut der Arm weh. |
| du | dir | Tut dir das Knie weh? |
| er | ihm | Ihm tut der Fuß weh. |
| sie (o) | ihr | Ihr tun die Füße weh. |
| Sie (siz) | Ihnen | Was tut Ihnen weh? |
3. bölüm · Gramer
Ich habe …schmerzen seit …
İkinci yol isimle kurulur: organ + -schmerzen, fiil haben. Bu yol her zaman güvenlidir; emin değilsen bunu kullan.
Ne zamandan beri? seit + Dativ, fiil şimdiki zamanda: ağrı hâlâ sürüyor.
- Seit wann haben Sie die Schmerzen? – Seit zwei Tagen.
- Haben Sie Fieber? – Ja, seit heute Morgen.
Ne var, ne zamandan beri?
seitDie Katze hat seit gestern Fieber.
Kedinin dünden beri ateşi var.
die Tage → TagenDie Katze hat seit zwei Tagen Ohrenschmerzen.
Kedinin iki gündür kulağı ağrıyor.
Ich habe seit vier Tagen Halsschmerzen.
Dört gündür boğazım ağrıyor.
Mein Sohn hustet seit einer Woche.
Oğlum bir haftadır öksürüyor.
Mir tut das Knie seit einem Monat weh.
Bir aydır dizim ağrıyor.
Tuzak: Ich hatte seit drei Tagen Fieber «artık geçti» demektir. Ateş sürüyorsa şimdiki zaman: Ich habe seit drei Tagen Fieber.
İki yolu karıştırma: Ich habe Kopfschmerzen weh diye bir cümle yok. Ya haben + isim, ya Mir tut … weh.
Organ + -schmerzen
Bu isimler çoğul kullanılır ve artikelsiz söylenir: Ich habe Kopfschmerzen.
| Organ | Ağrı | Türkçesi |
|---|---|---|
| der Kopf | Kopfschmerzen | baş ağrısı |
| der Hals | Halsschmerzen | boğaz ağrısı |
| der Bauch | Bauchschmerzen | karın ağrısı |
| der Rücken | Rückenschmerzen | sırt ağrısı |
| der Zahn | Zahnschmerzen | diş ağrısı |
| das Ohr | Ohrenschmerzen | kulak ağrısı |
seit arkasında Dativ:
- der Monat → seit einem Monat
- die Woche → seit einer Woche
- die Tage → seit drei Tagen
4. bölüm · Alıştırma
Doktora doğru cümle
Doğru parçayı seç. Önce kendine sor: ağrıyan ne (özne), kime ağrıyor (Dativ), ağrı hâlâ sürüyor mu?
-
1tut die Pfote weh.
Ağrıyan pati; kedi Dativ’de durur: der Katze.
-
2
tut der Bauch weh.
Karnım ağrıyor.
Kişi Dativ’de: mir. Ich birebir çeviri, Mich Akkusativ.
-
3
Mir die Augen weh.
Fiil organa göre çekilir: iki göz çoğul → tun.
-
4
Mir tut der Rücken seit fünf weh.
seit Dativ ister; çoğul Dativ isme -n ekler: Tagen.
-
5Die Katze seit gestern Fieber.
Ateş hâlâ sürüyor → şimdiki zaman: hat. hatte «geçti» demek.
-
6— Was weh? — Der Rücken.
Doktor yetişkin bir hastaya soruyor.
Doktor yetişkin hastaya resmî Sie der; Dativ’i Ihnen.
-
7
Für die Arbeit brauche ich .
İşverenine vereceğin kâğıdı istiyorsun.
İşverene giden kâğıt rapordur: Krankschreibung; Rezept eczaneye gider.
-
8
gegen Penicillin allergisch.
allergisch bir sıfattır → sein: Ich bin allergisch. «Alerjim var» birebir çevrilmez.