Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Ön ekli fiiller
Bu fiillerin başında küçük bir ön ek var: an, auf, aus, ein, ab, mit, zu. Ön ek anlamı değiştirir: kommen gelmek, ankommen varmak.
Fiile dokun; Almanca okunur. Vurgu hep ön ekte: aufstehen, einsteigen.
2. bölüm · Gramer
Ön ek sona gider
Çekimli cümlede fiil ikiye bölünür: çekilen parça ikinci sırada, ön ek en sonda.
Cümleyi sonuna kadar dinle: anlamı son kelime tamamlar. Örneklere bak:
- Wann steht die Katze auf? – Um sieben.
- Wann fährt der Zug ab? – Um acht Uhr.
Kopan ön ek
Rozette fiilin sözlükteki hâli var. Cümlede aynı fiil ikiye bölündü; kalın yazılan ön ek en sona gitti.
aufstehenDie Katze steht auf.
Kedi kalkıyor.
einschlafenDie Katze schläft im Korb ein.
Kedi sepette uykuya dalıyor.
abfahrenDer Zug fährt ab.
Tren hareket ediyor.
einsteigenDie Katze steigt in den Zug ein.
Kedi trene biniyor.
einkaufenDie Katze kauft heute ein.
Kedi bugün alışveriş yapıyor.
Ich rufe meine Mutter an.
Annemi arıyorum.
Emirde de ön ek sona gider: Steh auf! · Mach die Tür zu!
Sözlükte bitişik yazılır (aufstehen), cümlede kopar. Ich aufstehe diye bir cümle yok.
Fiil ikiye bölünür
| mastar | 1. yer | 2. yer | orta | son |
|---|---|---|---|---|
| aufstehen | Ich | stehe | um sieben | auf |
| einkaufen | Wir | kaufen | heute | ein |
| abfahren | Der Zug | fährt | um acht | ab |
3. bölüm · Gramer
Ne zaman ayrılmaz?
Fiil çekilmiyorsa ayrılmaz. Modal fiil varsa çekilen modaldır; ayrılabilen fiil mastar olarak bütün hâlde sona gider.
Bir de hiç ayrılmayan ön ekler var: be-, ver-, er- gibi vurgusuz heceler.
Bütün kalan fiil
wollenDie Katze will in den Zug einsteigen.
Kedi trene binmek istiyor.
müssenDie Katze muss jetzt aufstehen.
Kedinin şimdi kalkması lazım.
Ich muss heute noch einkaufen.
Bugün bir de alışveriş yapmam lazım.
Die Katze versteht alles.
Kedi her şeyi anlıyor.
Ich bekomme eine E-Mail.
Bir e-posta alıyorum.
Die Katze ist um sieben aufgestanden.
Kedi saat yedide kalktı.
Kulakla ayırt et: aufstehen ön ekte vurgulu, ayrılır. verstehen kökte vurgulu, ayrılmaz.
Perfekt’te -ge- ön ekle kökün arasına girer: aufgestanden, eingekauft, angerufen.
Ayrılır mı?
| ayrılır · vurgulu | ayrılmaz · vurgusuz |
|---|---|
| an- · auf- · aus- · ein- | be- · ver- · er- · ge- |
| ab- · mit- · zu- · vor- | ent- · emp- · zer- · miss- |
4. bölüm · Alıştırma
Ayrılır mı, ayrılmaz mı?
Boşluğa doğru parçayı seç. Fiil çekildiyse ön ek sona gider; modal varsa fiil bütün kalır.
-
1
Die Katze um sieben auf.
Ana cümlede ön ek kopar ve sona gider: steht … auf.
-
2
Der Zug gleich ab.
ab zaten sonda; ikinci sırada yalnız çekilen parça durur: fährt.
-
3
Ich muss heute .
Bugün alışveriş yapmam lazım.
Modal varsa fiil çekilmez ve bitişik kalır: einkaufen.
-
4
Die Katze steigt in den Zug .
Trenin içine giriyor, yani biniyor: einsteigen. aussteigen inmek demek.
-
5
auf, Katze!
Kalk, kedi!
Emirde de ön ek sona gider: Steh auf!
-
6
Wir im Supermarkt ein.
ein zaten sonda; ikinci sırada yalnız kaufen durur.
-
7
Ich meinen Bruder an.
Erkek kardeşimi arıyorum.
anrufen ayrılır: Ich rufe … an.
-
8
Die Katze ist früh .
Kedi erken kalktı.
Perfekt’te -ge- başa değil, ön ekle kökün arasına girer: auf-ge-standen.