Almanca
Panom
Konu testi · A1

Ayrılabilen fiiller testi

22soru
13dakika
%60geçme sınırı

Sorular tek tek gelir, süre işler. Cevaplar sınav gibi kapalı: doğrusunu ve açıklamasını test bitince hepsi birden görürsün. %60 alırsan konu biter.

Konu testi

22 soru, kolaydan zora

Şıkkı seç, «Sonraki» ile ilerle. Geri dönüp değiştirebilirsin. Boş bıraktığın soru yanlış sayılır.

Ich dich morgen ___ . (anrufen)

Yarın seni ararım.

rufe … an. Çekilen kısım ikinci sırada, ön ek cümlenin sonunda. Aradaki her şey (dich morgen) parantezin içinde kalır.

Hangisi doğru?

Seni aramam lazım.

Ich muss dich anrufen. Modal fiil varsa asıl fiil çekilmez — çekilmeyen fiil ayrılmaz, mastar olarak bütün hâlde sona gider. Modaldan sonra zu da gelmez.

Perfekt: früh ___ . (aufstehen)

Erken kalktım.

Ich bin früh aufgestanden. Hem -ge- ortaya girer hem de hareket/durum değişimi olduğu için yardımcı fiil sein’dır.

…, weil ich um 6 . (aufstehen)

…çünkü altıda kalkıyorum.

aufstehe. Yan cümlede çekilmiş fiil sona gider ve ön ek onunla birleşir — weil ich um 6 aufstehe.

Hangi fiil ayrılmaz?

Hangisinin ön eki kopmaz?

verstehen. ver- tek başına anlamı olmayan bir hecedir ve vurgu köke düşer (ver·STE·hen). Ayrılanların ön eki hep vurguludur.

Der Zug um acht ___ . (abfahren)

Tren sekizde kalkıyor.

fährt … ab. Ön ek sona giderken kök normal çekimini yapıyor: fahren → er fährt. İki iş aynı anda oluyor, biri diğerini iptal etmiyor.

Wann du ___ ? (ankommen)

Ne zaman varıyorsun?

kommst … an. Soru cümlesinde kural değişmiyor: soru kelimesi başta, çekilmiş fiil hemen arkasında, ön ek yine en sonda.

Hangi fiil ayrılır?

Hangisinin ön eki kopar?

mitbringen. mit tek başına anlamı olan bir kelime — «birlikte». Ayrılan ön ekler genelde edattır ve vurguyu üstlerine alır. Diğer üçünde ön ek anlamsız bir hece.

Ich habe die Tür . (zumachen)

Kapıyı kapattım.

zugemacht. Parçalar hep aynı sırada: ön ek + ge + kök + t. Burada nesne var (die Tür), o yüzden yardımcı fiil haben.

Ich jeden Samstag ein. (einkaufen)

Her cumartesi alışveriş yapıyorum.

kaufe. Ön ek zaten cümlenin sonunda duruyor; senden istenen çekilmiş parça. Sözlük biçimi einkaufen ama ana cümlede ikiye bölünüyor.

Ich weiß nicht, wann der Film . (anfangen)

Filmin ne zaman başladığını bilmiyorum.

anfängt. Yan cümle olduğu için fiil sona gidiyor ve ön ek ona yapışıyor. Kök çekimi yine yapılıyor: fangen → er fängt, yani anfängt.

Hangi cümle doğru? (aufräumen · modal)

Odamı toplamam lazım.

Ich muss mein Zimmer aufräumen. İki kural üst üste: modal varsa asıl fiil mastar kalır (ayrılmaz) ve mastar cümlenin en sonunda durur — nesne onun önünde.

Ich habe vergessen, dich . (anrufen · zu)

Seni aramayı unuttum.

anzurufen. zu da tıpkı ge gibi araya giriyor: an + zu + rufen. Ayrılmayan fiilde ise önde kalır: zu verstehen.

Ich dich ___ , wenn ich Zeit habe. (mitnehmen)

Vaktim olursa seni de götürürüm.

nehme … mit. Cümlenin ilk yarısı ana cümle, o yüzden bölünüyor. İkinci yarı (wenn ich Zeit habe) yan cümle ve orada fiil sona gitti — iki kural aynı cümlede yan yana çalışıyor.

Er ist gestern . (ausgehen)

Dün dışarı çıktı.

ausgegangen. Düzensiz kök (gehen → gegangen) + ayrılabilir ön ek: aus başa geçiyor, ge yine araya kalıyor. Yer değişimi olduğu için ist.

Hangi fiil ayrılmaz?

Ön eki kopmayan hangisi?

wiederholen. Kural dışı görünen bir örnek: wieder ayrı bir kelime ama burada vurgu köke düşüyor (wieder·HO·len) ve fiil ayrılmıyor. Ölçüt ön ekin ne olduğu değil, vurgunun nerede olduğu.

Ich um sieben ___ . (aufwachen)

Yedide uyanıyorum.

wache … auf. Ön ek sona gidince geriye kalan wachen tek başına «uyanık olmak» değil; anlamı tamamlayan parça cümlenin sonunda bekliyor. Almanca cümleyi sonuna kadar dinlemek zorunda olmanın sebebi bu.

übersetzen iki farklı fiil — farkı ne yaratıyor?

çevirmek / karşıya geçirmek

Vurgu belirliyor. Über·setzen ayrılır — kayıkla karşıya geçirmek. über·SET·zen ayrılmaz — metin çevirmek. Aynı harfler, iki fiil; farkı yalnız kulak duyuyor.

Sözlükte anrufen yazıyor. Cümlede neden rufe … an oluyor?

aramak

Sözlük mastarı verir. Kelime defterine anrufen diye yazarsın ama konuşurken hiç öyle duymazsın. Kayıt yaparken yanına örnek cümle de yaz — Ich rufe dich an. — yoksa cümle kurma anında bölmeyi hatırlamıyorsun.

Hast du das Licht ? (ausmachen · Perfekt)

Işığı kapattın mı?

ausgemacht. Soru cümlesi olması hiçbir şeyi değiştirmiyor: Partizip yine en sonda, ge yine ortada. Düzenli fiil olduğu için sonu -t, -en değil.

«Ich einkaufe im Supermarkt.» cümlesi doğrudur.

Yanlış. einkaufen ayrılabilen bir fiildir. Kök çekimlenip ikinci sıraya gelirken, ön ek (ein) cümlenin en sonuna gitmelidir: Ich kaufe im Supermarkt ein.

Cümleyi kur: Televizyonu açıyorum.

Parçalara dokunarak cümleyi kur

anmachen ayrılabilen bir fiildir. Çekimlenen fiil ikinci sıraya gelir, an ön eki cümlenin en sonuna atılır.
Hızlı kural

Üç satırda kural

Konunun tamamı ayrı sayfada. Burada sadece testte lazım olan çekirdek var.

  1. Ana cümlede fiil ikiye bölünür

    Çekilen parça ikinci sırada durur, ön ek cümlenin en sonuna gider. Aradaki her şey — nesne, zaman, yer — ikisinin ortasında kalır.

    Ich rufe dich morgen an.

  2. Çekilmeyen fiil ayrılmaz

    Modal fiilden sonra ya da zu ile kullanıldığında fiil mastar hâlde kalır — bütün hâlde, tek kelime. Yan cümlede de fiil sona gittiği için ön ek ona yapışır.

    Ich muss dich anrufen. · …, weil ich aufstehe.

  3. Vurgu kimin ayrıldığını söyler

    Ön ek vurguluysa ayrılır (AN·rufen), vurgu köke düşüyorsa ayrılmaz (ver·STE·hen). Ayrılmayanlar sayılıdır: be- · ge- · er- · ver- · zer- · ent- · emp- · miss-.

    aufstehen ↔ verstehen

Tuzaklar

Sık karıştırılanlar

Türkçeden doğrudan çevirirken düşülen yerler. Testteki zor sorular buradan geliyor.

  • Ich anrufe dich morgen.

    Ich rufe dich morgen an.

    Ana cümlede fiil bütün kalmaz. Sözlükteki biçim anrufen, konuşulan biçim değil.

  • Ich muss dich rufe an.

    Ich muss dich anrufen.

    Modal fiil varsa asıl fiil çekilmez; çekilmeyen fiil de ayrılmaz.

  • Ich habe geaufstanden.

    Ich bin aufgestanden.

    İki hata birden: ge başa değil araya girer, ve durum değişimi olduğu için yardımcı fiil sein.

  • …, weil ich um sechs stehe auf.

    …, weil ich um sechs aufstehe.

    Yan cümlede çekilmiş fiil sona gidiyor — ön ek onu orada bulup yapışıyor.