Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
Sigorta ve rapor için on cümle
Hasta olunca sıra şöyle: önce işverene haber, sonra muayenehane, eczane, en son kasa. Cümleler bu sırayla dizildi.
Cümleye dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
beim Arzt mı, zum Arzt mı?
Bir yerde olmak ya da bir kuruma bağlı olmak bei + Dativ ile söylenir: beim Arzt, bei der DAK versichert.
Oraya gitmek ise zu + Dativ’dir: zum Arzt gehen. Türkçedeki «-de» ile «-e» farkı gibi.
- Bei welcher Krankenkasse sind Sie versichert? – Bei der AOK.
- Wo warst du heute Morgen? – Beim Arzt. Ich bin krank.
- Wohin gehst du jetzt? – Zur Apotheke.
Orada mı, oraya mı?
bei + dem = beimDie Katze ist heute beim Tierarzt.
Kedi bugün veterinerde.
Mein Mann ist bei der Barmer versichert.
Kocam Barmer’de sigortalı.
Morgen gehe ich zum Arzt.
Yarın doktora gidiyorum.
Das Rezept bringe ich zur Apotheke.
Reçeteyi eczaneye götürüyorum.
Ich arbeite bei einer Spedition.
Bir nakliye firmasında çalışıyorum.
Die Karte gebe ich bei der Anmeldung ab.
Kartı kayıt bankosunda veriyorum.
Tuzak: «AOK’de sigortalıyım» derken -de ekini in ile çevirme: in der AOK yanlış, doğrusu bei der AOK.
Muayenehanede die Anmeldung kayıt bankosudur; kartı orada verirsin. Bürgeramt’taki adres kaydıyla aynı kelime.
Nerede mi, nereye mi?
| wo? · bei | wohin? · zu | |
|---|---|---|
| doktor | beim Arzt | zum Arzt |
| kasa | bei der Krankenkasse | zur Krankenkasse |
| iş | bei der Arbeit | zur Arbeit |
| kişi | bei mir | zu mir |
Edat ile artikel birleşir:
- bei + dem = beim
- zu + dem = zum
- zu + der = zur
3. bölüm · Gramer
Durum: ich bin versichert
sein + fiilin 3. hâli bir durumu anlatır: Ich bin versichert. Türkçedeki «-lı, -li» gibi: sigortalı, raporlu, muaf.
O durumu başlatan iş ise Perfekt ile söylenir: Der Arzt hat mich krankgeschrieben. İş biter, durum kalır.
- Sind Sie gesetzlich versichert? – Ja, bei der DAK.
- Wie lange bist du krankgeschrieben? – Bis Freitag.
Sigortalı, raporlu, muaf
En alttaki çiftte önce iş, sonra kalan durum var: fiilin 3. hâli aynı, yalnız yardımcı fiil değişiyor.
Seit dem 1. Juni bin ich versichert.
1 Haziran’dan beri sigortalıyım.
Meine Kinder sind familienversichert.
Çocuklarım aile sigortalı.
Seit Mai bin ich von der Zuzahlung befreit.
Mayıs’tan beri katkı payından muafım.
Die Praxis ist heute geschlossen.
Muayenehane bugün kapalı.
Perfekt · habenDie Tierärztin hat die Katze krankgeschrieben.
Veteriner kediye rapor verdi.
Zustand · seinJetzt ist sie bis Freitag krankgeschrieben.
Şimdi cumaya kadar raporlu.
Tuzak: «sigortalıyım» derken Ich habe versichert. deme; bu yarım kalmış bir Perfekt’tir. Durum sein ile: Ich bin versichert.
krank «hasta» demek; krankgeschrieben doktor belgesiyle «raporlu» demek. İşveren için ikincisi önemlidir.
İş mi, durum mu?
| iş · Perfekt | durum · sein | |
|---|---|---|
| rapor | Der Arzt hat mich krankgeschrieben. | Ich bin krankgeschrieben. |
| sigorta | Die Firma hat mich angemeldet. | Ich bin versichert. |
| muafiyet | Die Kasse hat mich befreit. | Ich bin befreit. |
| muayenehane | Der Arzt hat die Praxis geschlossen. | Die Praxis ist geschlossen. |
4. bölüm · Alıştırma
Kasada ve doktorda doğru cümle
Doğru parçayı seç. Önce kendine sor: orada mıyım, oraya mı gidiyorum? Bir iş mi oluyor, yoksa bir durumu mu anlatıyorum?
-
1
Meine Frau ist Barmer versichert.
Bir kasada sigortalı olmak bei + Dativ ile söylenir: bei der Barmer.
-
2
Morgen gehe ich Arzt.
Doktora gitmek bir yöne harekettir → zum Arzt; beim Arzt «doktorda» demek.
-
3Die Katze ist gerade Tierarzt.
Kedi orada bulunuyor → bei: beim Tierarzt.
-
4Die Katze bis Freitag krankgeschrieben.
Raporlu olmak bir durumdur → sein: Sie ist krankgeschrieben.
-
5
Der Arzt mich bis Freitag krankgeschrieben.
Raporu doktor yazdı, yani bir iş → Perfekt haben ile: Der Arzt hat mich krankgeschrieben.
-
6
Ich bin gesetzlich .
Durum sein + fiilin 3. hâli: Ich bin versichert.
-
7
In der Apotheke zahle ich nur .
İlacın küçük bir kısmını sen ödüyorsun, kalanını kasa.
Eczanede ödenen küçük pay die Zuzahlung; der Beitrag maaştan kesilen aylık primdir.
-
8
Die Praxis heute geschlossen.
Kapalı olmak bir durumdur → sein: Die Praxis ist geschlossen.