Sağlık sigortası

Şu an: iki sistem, tek seçim

Bunun üstüne biniyor

Bordrodan kesilen Krankenversicherung satırının karşılığı bu sayfa. Doktorda ne konuşulacağı ise ayrı sayfada.

KısayolÇalışanların neredeyse tamamı yasal sisteme (gesetzlich) bağlı. Kasayı sen seçersin ve hepsinin temel hizmeti kanunla aynıdır — fark ek hizmetlerde ve primin küçük bir bölümündedir.

Sistem	Almancası	Kim
Yasal	gesetzliche Krankenversicherung (GKV)	çalışanların çoğunluğu — varsayılan
Özel	private Krankenversicherung (PKV)	yüksek gelirli, memur, serbest çalışan

gesetzlich «yasal / kamu» demek, «hukuki» değil. Yasal sistemde aile bireyleri ücretsiz kapsanabiliyor (die Familienversicherung) — özelde her kişi ayrı ödenir. Türkiye’den gelen aileler için en büyük fark budur.

PNG indir

Kartın ve kasan

Kaydolduğunda posta ile bir kart geliyor: die elektronische Gesundheitskarte, kısaca eGK. Günlük hayatta herkes ona die Versichertenkarte diyor. Doktora her gidişte ilk istenen şey bu karttır.

Terim	Türkçesi	Nerede karşına çıkar
die Krankenkasse	hastalık kasası (sigorta kurumu)	mektupların göndericisi
die Versichertenkarte	sigorta kartı	doktorun resepsiyonu
die Versichertennummer	sigorta numarası	her formda
der Beitrag	prim	bordroda ve mektupta
die Zuzahlung	katkı payı	eczanede
die Befreiung	muafiyet	katkı payı sınırı dolunca
die Familienversicherung	aile sigortası	eş ve çocuklar için

Kasa değiştirmek mümkün ve masrafsız: Ich möchte die Krankenkasse wechseln. Yeni kasa eskisiyle yazışmayı genelde senin yerine yapar.

PNG indir

Hastalandın: kim hangi kâğıdı bekliyor

Almanya’da hasta olmak iki ayrı adım demek: işverene haber vermek ve doktora gitmek. İkisi aynı şey değil ve sırası önemli.

Adım	Kime	Ne zaman
1 · Haber ver	işverene	ilk gün, iş başlamadan — telefon ya da e-posta
2 · Rapor al	doktordan	die Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung (AU)
3 · Belge kendiliğinden gider	doktor kasaya gönderir, işveren kasadan çeker	2023’ten beri elektronik (eAU) — yasal sigortalıysan kâğıt taşımazsın

Kaçıncı günde rapor gerektiği sözleşmene göre değişir — bazı işyerleri ilk günden ister. Sözleşmende Krankmeldung ya da Arbeitsunfähigkeit geçen maddeyi bir kez oku, ezberden hareket etme.

PNG indir

Guten Morgen, hier ist Yıldız. Ich bin heute krank und kann nicht zur Arbeit kommen.

Günaydın, ben Yıldız. Bugün hastayım, işe gelemiyorum.

Ich gehe heute zum Arzt und sage Ihnen dann, wie lange ich krankgeschrieben bin.

Bugün doktora gidiyorum, ne kadar rapor aldığımı sonra size söylerim.

Tuzak 1

«Ich bin krank» demek yetmez

Hastalık bildirimi Almanya’da iki parçadır: sözlü haber (die Krankmeldung) ve doktorun belgesi (die Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung; 2023’ten beri doktor bunu kasaya elektronik gönderir). Birincisini yapıp ikincisini atlayan kişi izinsiz devamsızlık durumuna düşebilir.

Ich habe angerufen, das reicht doch?

Aradım, yeter değil mi? — hayır, belge de gerekiyor.

Belgenin kısaltması her yerde AU diye geçer. Doktordan çıkarken «Brauche ich eine AU?» diye sorman yeterli — herkes ne demek istediğini anlar.

Eczanede: Zuzahlung

Reçeteli ilaç Almanya’da tamamen ücretsiz değil: küçük bir katkı payı ödüyorsun — die Zuzahlung. Sigorta kalanını karşılıyor.

Durum	Kalıp	Türkçesi
Reçete verirken	Ich habe ein Rezept.	Reçetem var.
Ücret sorarken	Muss ich etwas zuzahlen?	Katkı payı ödeyecek miyim?
Muafiyet	Ich bin von der Zuzahlung befreit.	Katkı payından muafım.
Ucuz eşdeğer	Gibt es ein günstigeres Medikament?	Daha ucuz bir ilaç var mı?

Yıl içinde ödediğin katkı payları belli bir sınırı geçerse muafiyet alabiliyorsun (die Befreiung). Bunun için eczane fişlerini saklaman ve kasaya başvurman gerekiyor — kimse sana hatırlatmıyor.

PNG indir

Tuzak 2

Fişleri atmak

Muafiyet kendiliğinden gelmiyor. Kasa senin yıl içinde ne kadar katkı payı ödediğini otomatik hesaplamıyor — sen belgeliyorsun. Eczane fişini atan kişi hakkını kaybediyor.

Ich möchte eine Zuzahlungsbefreiung beantragen.

Katkı payı muafiyeti başvurusu yapmak istiyorum.

Welche Unterlagen brauchen Sie dafür?

Bunun için hangi belgeler gerekiyor?

Kimsenin söylemediği kısım: mektup gelirse süre işliyor

Kasadan gelen mektuplar dostane bir dille yazılır ama içlerinde çoğu zaman bir süre saklıdır. Ders kitabı sana bu kelimeleri öğretmez; oysa mektubun tek önemli satırı genelde budur.

Mektupta gördüğün	Ne demek	Ne yapmalısın
innerhalb von zwei Wochen	iki hafta içinde	süre işliyor — takvime yaz
bitte reichen Sie … ein	lütfen … teslim edin	belge isteniyor
andernfalls	aksi hâlde	bir sonuç bildirilecek — dikkat
Rückmeldung	geri bildirim	cevap bekleniyor
der Bescheid	resmî karar yazısı	itiraz süresi olabilir

Bu kalıpların çoğu pasif ve Genitiv ile kurulur — resmî Almancanın omurgası. Mektubu anlamak için gramerin bu iki parçası yeterli.

PNG indir

İkinci söylenmeyen şey: anlamadığın mektuba cevap vermemek en kötü seçenek. Kasaya yazıp süre uzatması ya da açıklama istemek tamamen normaldir ve Almanca’n mükemmel olmak zorunda değildir:

Ich habe Ihr Schreiben vom 12.08. erhalten, aber nicht ganz verstanden. Könnten Sie es mir bitte einfacher erklären?

12.08 tarihli yazınızı aldım ama tam anlamadım. Daha basit açıklayabilir misiniz?

Könnten Sie mir bitte mehr Zeit geben? Ich muss die Unterlagen noch besorgen.

Bana biraz daha süre verebilir misiniz? Belgeleri henüz temin etmedim.

Şimdi pratik

Az önce öğrendiklerin

die ___ (veya Gesundheitskarte)
Cevabı gör
Versichertenkarte, Krankenversichertenkarte — Doktora gittiğinizde yanınızda taşımanız gereken çipli karttır.
Ich bin in die AOK versichert.
Cevabı gör
Yanlış — Bir sağlık sigortası kurumunda sigortalı olduğunuzu belirtirken bei der edatı kullanılır: bei der AOK.
Hasta olduğunda ilk adım nedir?
Cevabı gör
İş başlamadan işverene haber vermek. — Önce işverene haber. Sözlü bildirim (Krankmeldung) iş başlamadan yapılır; doktor raporu (AU) sonra gelir. İkisi ayrı adımdır.

Bu hafta ne yapacaksın

Bu konu kendi belgelerini elden geçirerek oturuyor. Beş dakika:

Sigorta kartını çıkar: kasanın adı ne, Versichertennummer nerede yazıyor?
Bordrodaki Krankenversicherung satırını bul — bu sayfanın karşılığı o rakam.
Hastalık bildirimi cümleni şimdiden yaz ve telefonda hazır dursun: Guten Morgen, hier ist … Ich bin heute krank …
Eczane fişlerine bir zarf ayır — muafiyet başvurusunun tek şartı bu.
Kasadan gelen son mektubu aç ve içindeki tarihi ve süreyi bul. Anlamadıysan yukarıdaki cümleyle yaz.

Muayenehanede geçen konuşmanın tamamı doktorda Almanca sayfasında; randevu alma kalıpları randevu sayfasında.

İpuçları

Testten önce bunları bil

Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.

Yasal ve özel sigorta
gesetzliche Krankenversicherung primi gelire göre alır ve aileyi kapsayabilir; private ise riske göre fiyatlar. Çalışanların çoğu yasal sistemdedir.
Ich bin bei der AOK versichert.
Hasta olunca sıra: haber → doktor → eAU
Önce işverene haber (mesai başlamadan), sonra doktor. AU’yu doktor kasaya elektronik gönderir (eAU), işveren kasadan çeker — sen kâğıt taşımazsın. Yasal kural: hastalık üç takvim gününden (hafta sonu dahil) uzun sürerse rapor en geç ertesi iş günü gerekir; işveren ilk günden de isteyebilir.
die Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung (AU)
Kartsız muayene olmaz
die Versichertenkarte her muayenede resepsiyona verilir. Kart yoksa muayene özel fatura edilebilir.
Haben Sie Ihre Versichertenkarte dabei?
Zuzahlung ve muafiyet
İlaç ve tedavide küçük bir katkı payı (die Zuzahlung) ödenir. Yıllık toplam gelirin belli oranını aşarsa fişlerle kasaya başvurup muafiyet alınır.
die Zuzahlungsbefreiung

Ich bin in der AOK versichert.
Ich bin bei der AOK versichert.
Sigorta kurumuna bağlılık bei + Dativ ile kurulur.
AU raporunu iyileşince alırım.
AU raporu süresinde doktordan alınır.
Rapor geç alınırsa devamsızlık izinsiz sayılabilir. Sözleşmedeki süre bağlayıcıdır. Belgeyi sen taşımazsın: 2023’ten beri işveren onu kasadan elektronik çeker (eAU).
Doktordaki «Überweisung» bir para havalesidir.
Doktordaki «Überweisung» uzman doktora sevktir.
Aynı kelime bankada havale demek; hekimlikte sevk anlamına gelir.
Hastalanınca önce doktora giderim, işvereni sonra ararım.
Önce işverene haber verilir, sonra doktora gidilir.
Haber verme yükümlülüğü mesai başlamadan doğar; doktor randevusu bunu ertelemez.

07Diz

Cümleyi kendin diz

Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.

kelimelere dokun
kelimelere dokun

0706:20

Kendini dene

Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.

gesetzliche Krankenversicherung ne demek?

Yasal / kamu sigortası. gesetzlich = kanunla düzenlenmiş. Çalışanların çoğunluğu bu sistemdedir; özeli privat (PKV) olarak geçer.

Hasta olduğunda ilk adım nedir?

Önce işverene haber. Sözlü bildirim (Krankmeldung) iş başlamadan yapılır; doktor raporu (AU) sonra gelir. İkisi ayrı adımdır.

AU neyin kısaltması?

Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung. Doktorun verdiği yazılı rapor. Doktora «Brauche ich eine AU?» demen yeterli, herkes anlar.

Eczanede ödediğin küçük ücretin adı nedir?

die Zuzahlung — katkı payı. der Beitrag maaştan kesilen aylık primdir, ayrı şeydir.

Katkı payı muafiyeti nasıl alınır?

Başvurarak. Muafiyet kendiliğinden gelmez; ödediğini sen belgelersin. Fişini atan kişi hakkını kaybeder.

Kasadan gelen mektupta innerhalb von zwei Wochen yazıyorsa?

Süre işliyor. innerhalb von … bir son tarih koyar. Mektubun en önemli satırı genelde budur — anlamadıysan cevap vermemek yerine süre uzatması iste.

+7 Konuyu bitir: tam testi çöz 13 soru · süreli · sınav gibi · %60 ile konu biter

Alıştırma bitti — –

Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.

0/6 · soru cevaplandı

Notların

Çalışma kağıdı