Almanca
Panom

Passiv

das Passiv

«Das Buch wird gelesen» — kim okuyor? Belli değil. Türkçede öznesiz cümleler yaygındır; Almancada pasif bunu resmîleştirir.

Passiv, öznenin eylemi değil, eyleme maruz kaldığı yapıdır: werden + Partizip II.

Resimli ders PDF indir
01

Şu an: özne kaybolur, nesne öne geçer

Bunun üstüne biniyor

Partizip II kuramıyorsan pasif de kuramazsın: pasif o kelimenin üstüne kuruluyor.

KısayolAktif cümlenin Akkusativ nesnesi, pasifin öznesi olur. Fiil werden + Partizip II’ye döner. Yapan kişi ya kaybolur ya da von ile geri gelir.

ÇatıCümleTürkçesi
AktifDer Mechaniker repariert das Auto.Tamirci arabayı tamir ediyor.
PasifDas Auto wird repariert.Araba tamir ediliyor.
Pasif + failDas Auto wird vom Mechaniker repariert.Araba tamirci tarafından tamir ediliyor.

Dikkat: das Auto aktif cümlede nesneydi, pasifte özne oldu. Bu yüzden pasife çevrilebilmesi için fiilin Akkusativ nesnesi olması şart — nesnesi olmayan fiiller (schlafen · gehen · bleiben) normal pasif kuramaz.

PNG indir
  • wird … + Partizip II yapılıyor PRÄSENS PASSIV
  • wurde … + Partizip II yapıldı PRÄTERITUM PASSIV
  • ist … worden yapıldı (konuşma) PERFEKT — GEWORDEN DEĞİL!
02

Bunu Türkçede zaten yapıyorsun

Türkçe pasifi -il / -in / -n ekiyle kurar ve bunu düşünmeden yaparsın: yazıldı · açıldı · yapılıyor · söylendi. Fark şu — Türkçede pasif faili tamamen siler, Almanca ise onu isterse geri çağırır.

TürkçeAlmancaEk bilgi
Mektup yazıldı.Der Brief wurde geschrieben.fail yok
Mektup müdür tarafından yazıldı.Der Brief wurde vom Chef geschrieben.von + Dativ = kişi
Ev fırtınada yıkıldı.Das Haus wurde durch den Sturm zerstört.durch + Akkusativ = sebep/araç

Bu ayrım Türkçede yok, o yüzden atlanıyor: bilinçli yapan varsa von, sebep ya da araçsa durch. Doğa olaylarında ikisi de doğrudur: vom Sturm ya da durch den Sturm zerstört. Sınavda doğrudan sorulur.

PNG indir

von Dativ ister, durch Akkusativ ister — bu ikisinin hâlleri edatlar sayfasında duruyor.

03

Zamanlar: tek tablo, altı satır

Pasifte değişen tek şey werden fiilidir. Partizip II hiç kıpırdamaz — hep sonda, hep aynı biçimde durur.

ZamanKalıpÖrnek
Präsenswird + P IIDas Auto wird repariert.
Präteritumwurde + P IIDas Auto wurde repariert.
Perfektist + P II + wordenDas Auto ist repariert worden.
Plusquamperfektwar + P II + wordenDas Auto war repariert worden.
Modal ilemuss + P II + werdenDas Auto muss repariert werden.
Futur Iwird + P II + werdenDas Auto wird repariert werden.

En çok kullanılan üçü: Präsens · Präteritum · modal ile. Resmî mektuplarda göreceğin kalıp neredeyse hep muss … werden ya da kann … werden.

PNG indir
Tuzak 1

geworden mi worden mu

Bu sayfanın en önemli tek satırı. werden fiilinin Partizip II’si normalde geworden’dir — ama pasif cümlede worden’a kısalır, ge- düşer.

Das Auto ist repariert geworden.

Pasifte ge- düşer.

Das Auto ist repariert worden.

Araba tamir edildi.

Er ist Arzt geworden.

Doktor oldu. — burası pasif değil, geworden doğru.

Ayırma yolu: cümlede ikinci bir Partizip II varsa (repariert) → worden. Yoksa werden «olmak» anlamındadır → geworden.

04

Durum pasifi: wird ile ist arasındaki fark

Almanca iki tür pasif ayırır ve Türkçe bu farkı yazmaz — o yüzden Türk öğrenciler ikisini sürekli karıştırır.

TürKalıpNe anlatır
Vorgangspassiv
eylem pasifi
wird + P IIDie Tür wird geöffnet. — Kapı açılıyor. Şu anda biri açıyor.
Zustandspassiv
durum pasifi
ist + P IIDie Tür ist geöffnet. — Kapı açık. Eylem bitmiş, sonuç duruyor.

Türkçede ikisi de «kapı açıldı / açık» diye çıkabiliyor. Kestirme: hareket mi görüyorsun, durum mu? Hareket → wird. Durum → ist.

PNG indir

Das Geschäft wird um 8 Uhr geöffnet.

Dükkân saat 8’de açılıyor. — o an açılma eylemi.

Das Geschäft ist ab 8 Uhr geöffnet.

Dükkân 8’den itibaren açık. — durum.

Tuzak 2

Dativ nesnesi pasifte özne olmaz

Pasife geçen yalnız Akkusativ nesnesidir. helfen · danken · gratulieren gibi Dativ isteyen fiillerde nesne Dativ’de kalır ve cümlenin öznesi olmaz.

Ich werde geholfen.

helfen Akkusativ almaz — bu kurulamaz.

Mir wird geholfen.

Bana yardım ediliyor.

Dem Chef wurde gratuliert.

Müdür tebrik edildi.

Hangi fiilin Dativ istediği Dativ fiiller sayfasında tablo hâlinde duruyor. O liste bu tuzağın anahtarıdır.

05

Kimsenin söylemediği kısım: man ile kaçış ve öznesiz pasif

Ders kitapları pasifi anlatır ama Almanların onun yerine ne kullandığını söylemez. Günlük konuşmada pasif yerine çoğu zaman man gelir — ve bu, sen cümleyi kuramadığında hazır kaçış yolundur.

Pasifman ileNerede kullanılır
Hier wird Deutsch gesprochen.Hier spricht man Deutsch.ikisi de doğru — ikincisi daha konuşkan
Das darf nicht gemacht werden.Das darf man nicht machen.konuşmada ikincisi

Ama tersi geçerli değil: resmî yazıda man zayıf durur. Dilekçe, e-posta, sınav yazısı → pasif. Sohbet → man.

PNG indir

İkinci söylenmeyen şey: Almanca öznesi olmayan pasif kurabilir. Türkçede karşılığı yoktur ve ilk duyduğunda cümle bozuk gelir:

Es wird getanzt.

Dans ediliyor. — kimin dans ettiği hiç söylenmiyor.

Heute wird gearbeitet.

Bugün çalışılıyor. — es düştü, çünkü birinci yuva dolu.

Buradaki es gerçek bir özne değil, yalnız birinci yuvayı dolduran bir dolgu. Cümlenin başına başka bir şey geçtiği anda düşer. Bu yapıyı tabelalarda ve iş yeri duyurularında sürekli görürsün.

Şimdi pratik

Az önce öğrendiklerin

  • Passiv yapısı _____ yardımcı fiili ve temel fiilin Partizip II hali ile kurulur.

    Cevabı gör

    werden — Passiv (Vorgangspassiv) kuruluşu: werden + Partizip II

  • Das Haus ist letztes Jahr gebaut ___.

    Cevabı gör

    worden. Pasif cümlede werden’in Partizip II’si ge- ekini kaybeder. geworden yalnız «olmak» anlamında kullanılır: Er ist Arzt geworden.

  • Der Brief wurde ___ Chef geschrieben.

    Cevabı gör

    vom (= von dem). Failin kendisi bilinçli bir kişi olduğunda von + Dativ gelir. durch + Akkusativ sebep ve araç içindir: durch den Sturm.

06

Bu hafta ne yapacaksın

Bu konu cümleyi çevirerek oturuyor. Günde beş dakika:

  • Aktif bir cümle yaz: Der Mechaniker repariert das Auto.
  • Akkusativ nesnesini bul (das Auto) ve cümlenin başına al.
  • Fiili çevir: Das Auto wird repariert.
  • Aynı cümleyi üç zamanda kur: wurde repariert · ist repariert worden · muss repariert werden.
  • Sonra man ile yaz ve ikisini karşılaştır — hangisi resmî duruyor?

Sırada Konjunktiv II var: olmayan durumu anlatmak ve rica ederken sesi yumuşatmak.

İpuçları

Testten önce bunları bil

Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.

  1. werden + Partizip II

    Edilgen werden ile kurulur, sein ile değil. Çekilen werden'dir; partisip sonda donar.

    Das Auto wird repariert.

  2. Zamanlar werden üzerinden

    Şimdiki zaman wird, geçmiş wurde, Perfekt ise ist … worden. Perfekt'te geworden değil worden kullanılır.

    wird gebaut · wurde gebaut · ist gebaut worden

  3. Nesne özneye döner, fail düşer

    Etken cümlenin Akkusativ nesnesi edilgende özne olur. Fail söylenmek zorunda değildir; man ise edilgende tamamen kaybolur.

    Man repariert das Auto. → Das Auto wird repariert.

  4. von kişi, durch sebep

    Faili yazacaksan: kişi ya da kurum von + Dativ, sebep ya da araç durch + Akkusativ alır. Doğa olaylarında von da olur: vom Sturm zerstört.

    vom Chef geschrieben · durch das Hochwasser zerstört

  • Das Haus ist letztes Jahr gebaut geworden.

    Das Haus ist letztes Jahr gebaut worden.

    Edilgen Perfekt'te werden'in partisipi worden'dir. geworden «olmak» fiilinindir.

  • Das Fenster wird seit gestern geöffnet.

    Das Fenster ist seit gestern geöffnet.

    werden süren bir işlem anlatır. Ortada işlem değil bir durum varsa sein kullanılır.

  • Das Auto wird von man repariert.

    Das Auto wird repariert.

    man edilgende taşınmaz, silinir. von man diye bir kalıp yoktur.

  • Die Straße wurde von das Hochwasser zerstört.

    Die Straße wurde vom Hochwasser zerstört.

    von her zaman Dativ ister: von dem → vom. Akkusativ das Hochwasser ile giden edat durch'dur: durch das Hochwasser. Doğa olaylarında ikisi de doğrudur.

07Diz

Cümleyi kendin diz

Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.

  1. kelimelere dokun

  2. kelimelere dokun

  3. kelimelere dokun

0707:00

Kendini dene

Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.

Das Auto repariert. (şu anda)

wird. Präsens Passiv = werden + Partizip II. ist repariert da doğru bir cümledir ama «tamir edilmiş durumda» demektir — eylem değil, durum.

Das Haus ist letztes Jahr gebaut .

Ev geçen yıl yapıldı.

worden. Pasif cümlede werden’in Partizip II’si ge- ekini kaybeder. geworden yalnız «olmak» anlamında kullanılır: Er ist Arzt geworden.

Der Brief wurde Chef geschrieben.

der Chef = patron

vom (= von dem). Failin kendisi bilinçli bir kişi olduğunda von + Dativ gelir. durch + Akkusativ sebep ve araç içindir: durch den Sturm.

«Bana yardım ediliyor» hangisi?

Mir wird geholfen. helfen Dativ ister, Akkusativ almaz — dolayısıyla nesne pasifte özne olamaz, Dativ’de kalır ve fiil tekil çekilir.

Das Fenster seit gestern geöffnet — niemand schließt es.

Pencere dünden beri açık — kimse kapatmıyor.

ist. Ortada süren bir eylem değil, bir durum var (Zustandspassiv: sein + Partizip II). wird deseydin «tam şu anda açılıyor» olurdu.

Hangisi doğru?

Heute wird gearbeitet. Öznesiz pasifte es yalnız birinci yuvayı doldurmak için vardır; başa heute geçtiği anda düşer. man ile pasif birlikte kullanılmaz.
+7 Konuyu bitir: tam testi çöz 13 soru · süreli · sınav gibi · %60 ile konu biter

Alıştırma bitti — –

Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.

0/6 · soru cevaplandı

Notların
Çalışma kağıdı

Passiv çalışma kağıdı

Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.

PDF indir
OKUMA

Bu kuralı hikâyede gör

Bu yapı şu metinlerde geçiyor

Birebir Almanca dersi

Almancanı hocayla hızlandır

Sıfırdan B1’e, 4,5 ayda. Haftada 1 ile 5 ders arası. Ne kadar sık gelirsen ders başı ücret o kadar düşüyor.

İlk dersi ücretsiz al
Birebir ders