Randevu almak

Şu an: telefonu açtın, tek cümle yeter

KısayolTelefonda tek bir cümle kur — Guten Tag, mein Name ist … Ich hätte gern einen Termin. — gerisini karşıdaki sorar. Senin işin cümle kurmak değil, sorulara kısa cevap vermek.

Almanca konuşurken donmanın en büyük sebebi, bütün konuşmayı önceden kurmaya çalışmak. Randevu telefonunda buna gerek yok: karşıdaki insan bu konuşmayı günde otuz kez yapıyor, sırayı o yönetiyor. Sen sadece açılış cümlesini ve dört kısa cevabı hazır tut.

• Ich hätte gern einen Termin. Randevu almak istiyorum. Açılış — doktor, banka, kuaför, her yerde geçer
• Haben Sie diese Woche noch etwas frei? Bu hafta boş yeriniz var mı? Boşluk sorma
• Das passt mir leider nicht. Maalesef bana uymuyor. Teklifi reddetmenin kibar hâli
• Ich muss meinen Termin leider absagen. Randevumu maalesef iptal etmem gerekiyor. İptal cümlesi

Bunu Türkçede zaten yapıyorsun: kibarlık geçmiş zamanla yapılır

Türkçede kibar olmak istediğinde farkında olmadan fiili geçmişe atarsın: «istiyorum» yerine «isterdim», «bakabilir misiniz» yerine «bakabilir miydiniz». Ortada geçmiş yok — sadece cümleyi yumuşatıyorsun.

Almanca tam olarak aynı hareketi yapıyor. habe → hätte, kann → könnte, ist → wäre. Bunların hepsi geçmiş zaman kökünden gelir ama geçmişi anlatmaz; kibarlığı anlatır. Adı Konjunktiv II — ama şu an ismi seni ilgilendirmiyor, üç kelime yeter.

gern kelimesini eklemeyi unutma. Ich hätte einen Termin tuhaf durur; Ich hätte gern einen Termin tam oturur. Aynı şekilde Ich möchte gern … de doğru ve çok kullanılır.

Telefonda gerçek sıra

Aşağıdaki sıra neredeyse hiç değişmez. Soldaki sütunu tanıdığın anda panik biter — çünkü hangi sorunun geldiğini önceden bilirsin.

İki cümle daha kurtarıcıdır. Karşıdaki hızlı konuşuyorsa: Entschuldigung, könnten Sie das bitte langsamer wiederholen? Adını yazamıyorsa: Ich buchstabiere: Y – I – L – D – I – Z. Almanlar harf söylerken kelimeyle destekler (Y wie Ypsilon), sen de aynısını yapabilirsin.

Türkçe harfler sistemde yok. Yıldız kayda Yildiz, Şeyma Seyma diye girer. Randevuya gidince adının nasıl yazıldığını bil — kapıda çağırdıklarında kendi adını kaçırma.

Tarih ve saat: cümlenin rakam kısmı

Randevu telefonunda hata yapılan yer gramer değil, rakamlar. Almanca tarihte sıra sayısı kullanır ve am’den sonra sonuna -en ekler.

Online formda ne yazıyor

Daire randevuları (Bürgeramt, Ausländerbehörde) ve giderek daha çok muayenehane artık online. Form dili konuşma dilinden farklıdır — daha kısa, daha resmî, daha soğuk. Tanıman gereken kelimeler bunlar:

Bazı sistemler e-postadaki linke belli bir süre içinde tıklamanı ister; tıklamazsan randevu düşer. E-posta gelmediyse önce spam klasörüne bak.

Ertelemek, iptal etmek, gelememek

Bu üç fiili karıştırmak, Almanya’da en çok başa iş açan konulardan biri. Farkı bir kere netleştir:

Yazılı iptal gerekiyorsa (daire, avukat, bazı muayeneler) kalıp hazır. Tarihi ve saati değiştir, gerisi aynı kalsın:

Betreff: Absage meines Termins am 5. Mai
Sehr geehrte Damen und Herren,
leider kann ich meinen Termin am Dienstag, dem 5. Mai, um 10:00 Uhr nicht wahrnehmen.
Ich möchte den Termin daher absagen und würde gern einen neuen Termin vereinbaren.
Vielen Dank im Voraus.
Mit freundlichen Grüßen
Ayşe Yıldız

• Sehr geehrte Damen und Herren — muhatabın adını bilmiyorsan bu.
• Mit freundlichen Grüßen — resmî kapanış, virgül yok.
• Betreff = konu satırı; içine tarih yaz ki dosyanı bulsunlar.

Kimsenin söylemediği kısım: randevusuz gidersen ne olur

Ders kitabı burada durur. Ama Almanya’da asıl soru şu: randevu bulamadın, yine de gitsen ne olur? Cevap kuruma göre değişiyor ve doğru kelimeyi bilmek kapıyı açıyor.

İkinci söylenmeyen şey: dringend ile Notfall aynı şey değil.

• dringend = acele. Es ist dringend. demek meşrudur ama her seferinde dersen ciddiye alınmaz.
• Notfall = gerçek acil vaka. Değilse bu kelimeyi kullanma — yanlış kullanım hem kapıyı kapatır hem güveni bitirir.
• «dringend» demek yerine belirtiyi söyle: Ich habe seit gestern starke Schmerzen. Somut belirti, sıfattan çok daha hızlı randevu açar.
• Hastane acili Notaufnahme’dir; akşam ve hafta sonu doktor yönlendirmesi için 116 117 aranır; hayati tehlike varsa 112.

Üçüncüsü de bürokratik ton. Resmî yazıda ve levhalarda günlük kelimeler kullanılmaz; şu karşılıkları tanı, cümleyi anında çözersin:

Bu hafta ne yapacaksın

Bu konu ezberle değil, bir kere gerçekten telefon açarak oturuyor. Beş adım:

• Telefonu açmadan önce üç şeyi kâğıda yaz: adın · konu · Ich hätte gern einen Termin. Kâğıda bakarak konuş, kimse görmüyor.
• Beş saat söyle, sesli: halb zehn · Viertel nach acht · Viertel vor sechs · um 14 Uhr · halb elf — her birinin rakam karşılığını yanına yaz.
• Bir randevuyu Almanca teyit etme cümlesini ezberle: Also am Dienstag, dem 12., um neun Uhr dreißig — richtig?
• İptal e-postası şablonunu kendi adınla yaz, taslak olarak kaydet. Gerçekten lazım olduğu gün sadece tarihi değiştireceksin.
• Bir sonraki telefonda şu iki cümleyi mutlaka söyle: Setzen Sie mich bitte auf die Warteliste. · Ich kann auch kurzfristig kommen.

Sırada Konjunktiv II var: bu sayfada üç kelimesini kullandın (hätte · könnte · wäre), orada geri kalanını topluyorsun.