Kelimeler1 / 4
1. bölüm · Kelimeler
Dönüşlü fiiller
Bu fiilleri sözlükte sich ile birlikte bulursun: sich waschen. sich fiilin parçası, onu da ezberle.
Fiile dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
sich: eylem kendine döner
Eylem öznenin kendisine dönüyorsa fiile bir dönüşlü zamir eklenir. Türkçede bu işi ek yapar: yıkanmak, giyinmek.
Kedi için zamir hep sich, ama ich ile mich olur. Örneklere bak:
- Was macht die Katze? – Sie wäscht sich.
- Wo versteckt sich die Katze? – Hinter dem Sofa.
- Freust du dich? – Ja, ich freue mich.
Kedinin günü
Rozette fiilin sözlükteki hâli var. Cümlede zamir özneye uyar: kedi için sich, ben için mich, biz için uns.
sich waschenDie Katze wäscht sich.
Kedi kendini yıkıyor.
sich versteckenDie Katze versteckt sich hinter dem Sofa.
Kedi kanepenin arkasında saklanıyor.
sich freuenDie Katze freut sich über den Ball.
Kedi topa seviniyor.
sich ausruhenDie Katze ruht sich im Korb aus.
Kedi sepette dinleniyor.
sich setzenIch setze mich neben die Katze.
Kedinin yanına oturuyorum.
Du beeilst dich.
Acele ediyorsun.
Wir freuen uns auf den Sommer.
Yazı dört gözle bekliyoruz.
sich yalnız er, sie, es, sie (onlar) ve Sie ile gelir. Ich setze sich yanlış, Ich setze mich doğru.
sich freuen (sevinmek) ve sich beeilen (acele etmek) Türkçede dönüşlü değil, ama Almancada zamir yine şart. Zamiri atarsan cümle yarım kalır.
Zamir çekimli fiilin hemen arkasına gelir; ayrılan ön ek yine en sonda: Die Katze ruht sich im Korb aus.
Altı kişi, altı zamir
| Kişi | Zamir | Örnek |
|---|---|---|
| ich | mich | Ich setze mich. |
| du | dich | Du setzt dich. |
| er · sie · es | sich | Die Katze setzt sich. |
| wir | uns | Wir setzen uns. |
| ihr | euch | Ihr setzt euch. |
| sie · Sie | sich | Sie setzen sich. |
3. bölüm · Gramer
mich mi, mir mi?
Cümlede başka nesne yoksa dönüşlü zamir Akkusativ’tir: Ich kämme mich.
«Neyi?» sorusunun cevabı başka bir şeyse (saçlar, ceket) zamir Dativ’e kayar: Ich kämme mir die Haare. Fark yalnız ich ve du’da görünür.
- Was kämmst du dir? – Die Haare.
- Was wäscht sich die Katze? – Die Pfote.
Nesne gelince zamir kayar
Her çiftte ikinci cümleye bir nesne geliyor. ich ve du ile zamir de değişiyor; kedide ikisi de sich.
sich · Akk.Die Katze wäscht sich.
Kedi kendini yıkıyor.
sich · Dat.Die Katze wäscht sich die Pfote.
Kedi patisini yıkıyor.
Ich kämme mich.
Taranıyorum.
Ich kämme mir die Haare.
Saçlarımı tarıyorum.
Ziehst du dich an?
Giyiniyor musun?
Ziehst du dir die Jacke an?
Ceketini giyiyor musun?
Türkçedeki iyelik eki («saçlarımı») Almancada çoğu zaman mir ile söylenir. Vücut parçası nesne olunca zamir neredeyse hep Dativ’dir.
Aynı fiil, iki anlam: Stell dich vor! = kendini tanıt. Stell dir vor! = düşünsene, hayal et.
Akkusativ ve Dativ
İki ayrı kelime yalnız ilk iki satırda var.
| Kişi | Akkusativ | Dativ |
|---|---|---|
| ich | mich | mir |
| du | dich | dir |
| er · sie · es | sich | sich |
| wir | uns | uns |
| ihr | euch | euch |
| sie · Sie | sich | sich |
4. bölüm · Alıştırma
Hangi zamir?
Önce özneye bak: kim? Sonra cümlede başka bir nesne var mı diye sor. Zamiri ikisi birlikte seçer.
-
1
Die Katze wäscht .
Kedi kendini yıkıyor.
Kedi kendini yıkıyor → üçüncü kişide dönüşlü zamir sich; sie başka birini gösterir.
-
2
Ich setze neben die Katze.
ich ile dönüşlü zamir mich; sich yalnız er, sie, es, sie, Sie ile gelir.
-
3
Ich ziehe die Schuhe an.
Ayakkabılarımı giyiyorum.
Nesne var (die Schuhe) → zamir Dativ’e kayar: mir.
-
4
Die Katze wäscht die Pfote.
Kedi kendi patisini yıkıyor.
Üçüncü kişide dönüşlü zamir Dativ’de de sich; ihr başka birinin patisi olurdu.
-
5
Die Katze über den Ball.
sich freuen Türkçede dönüşlü değil (sevinmek), ama Almancada zamir şart: freut sich.
-
6
Ziehst du an? Wir gehen gleich.
Giyiniyor musun? Birazdan çıkıyoruz.
Başka nesne yok → Akkusativ: dich.
-
7
Setzt ihr zu uns?
Yanımıza oturuyor musunuz?
ihr ile dönüşlü zamir euch; sich burada yanlış.