Kalıplar1 / 4
1. bölüm · Kalıplar
On refleks, dört an
Türkçede karşındaki haklıysa «Evet, bu doğru» demezsin; «aynen» çıkar ağzından. Almancada da her anın tek kelimelik bir refleksi var.
Önce anı tanı: onay mı, şaşırma mı, geçiştirme mi, kapanış mı? Kalıba dokun; Almanca okunur.
2. bölüm · Gramer
Onay ve şaşırma
Karşındaki bir şey söyledi. Haklıysa onay verirsin (Genau, Stimmt); yeni bir bilgiyse şaşırırsın (Ach so, Echt?).
Refleks bilgi vermez, sinyal verir: «dinliyorum, devam et». Mini diyaloglara bak:
- Die Katze schläft schon wieder? – Genau, seit zwei Stunden.
- Die Katze war beim Tierarzt. – Echt? Warum denn?
Karşındaki söyler, sen tepki verirsin
Her kartta önce karşındakinin cümlesi, tireden sonra senin refleksin.
onayDie Katze ist im Park? – Genau, auf der Bank.
– Kedi parkta mı? – Aynen, bankta.
onay · fark ettinDie Katze mag den Stuhl am Fenster. – Stimmt, da sitzt sie immer.
– Kedi pencere kenarındaki sandalyeyi seviyor. – Doğru ya, hep orada oturuyor.
onay · planWir nehmen den Zug um neun? – Passt.
– Dokuz trenine biniyoruz, değil mi? – Uyar.
şaşırma · sebepDie Katze ist hinter dem Sofa. – Ach so, deshalb sehe ich sie nicht.
– Kedi kanepenin arkasında. – Haa, o yüzden göremiyorum.
şaşırmaDie Katze sitzt im Einkaufswagen. – Echt?
– Kedi alışveriş arabasında oturuyor. – Cidden mi?
şaşırma · kibarDie Katze ist heute beim Tierarzt. – Wirklich? Was hat sie denn?
– Kedi bugün veterinerde. – Gerçekten mi? Neyi var peki?
Genau ve Stimmt bir soruya değil, bir söze cevaptır: söylenen bilgiyi onaylar. Bir konuşmada iki üç kez yeter; hep Genau deme.
Şaşırma refleksinin arkasına kısa bir soru ekle: Echt? Seit wann? Refleks kapıyı açar, soru konuşmayı sürdürür.
Konuşmanın dört anı
Önce hangi andasın, sonra hangi kelime.
| An | Türkçede | Almanca |
|---|---|---|
| onay | aynen · doğru ya | Genau. · Stimmt. |
| şaşırma | haa · cidden mi? | Ach so. · Echt? |
| geçiştirme | sorun değil · önemli değil | Kein Ding. · Macht nichts. |
| kapanış | tamam o zaman · görüşürüz | Alles klar. · Bis dann! |
3. bölüm · Gramer
Geçiştirme, kapanış ve iki tuzak
Biri teşekkür etti ya da özür diledi: geçiştirirsin (Kein Ding, Macht nichts). Konuşma bitiyor: önce kapanış sinyali, sonra veda.
İki tuzak var: olumsuz soruya itiraz Doch ile yapılır, Na ja ise iltifat değildir. Örneklere bak:
- Danke dir! – Kein Ding.
- Hast du keine Zeit? – Doch, ich habe Zeit.
Teşekküre, özre, ricaya, vedaya
teşekküreDanke für den Ball! – Kein Ding.
– Top için sağ ol! – Sorun değil.
özreEntschuldigung, die Katze sitzt auf dem Tisch! – Macht nichts.
– Kusura bakma, kedi masanın üstünde! – Önemli değil.
ricayaKannst du mal die Tür aufmachen? – Na klar!
– Kapıyı bir açar mısın? – Tabii ki!
olumsuz soruyaIst die Katze nicht da? – Doch, im Korb!
– Kedi yok mu? – Var tabii, sepette!
kapanış · sinyalDie Katze schläft jetzt. – Alles klar, dann gehe ich.
– Kedi şimdi uyuyor. – Tamam o zaman, ben gidiyorum.
kapanış · vedaIch muss los. – Mach’s gut!
– Benim gitmem lazım. – Kendine iyi bak!
Ricaya Genau denmez; o yalnız söylenmiş bir bilgiyi onaylar. Ricanın refleksi Na klar! ya da Gerne!
Na ja … «eh işte» gibi duyulur ama içinde «pek değil» var. Beğendiysen Ganz gut! ya da Richtig gut! de.
Olumsuz soruya Ja ile karşı çıkamazsın: Ist die Katze nicht da? – Ja. «evet, yok» gibi anlaşılır.
Samimi mi, kibar mı?
Arkadaşa sol sütun, kasiyere ve tanımadığın herkese sağ sütun.
| Durum | Samimi | Nötr, kibar |
|---|---|---|
| teşekküre | Kein Ding. | Gern geschehen. |
| özre | Passt schon. | Macht nichts. |
| ricaya | Na klar! | Gerne. |
| vedaya | Mach’s gut! | Schönen Tag noch! |
4. bölüm · Alıştırma
Hangi an, hangi refleks?
Karşındakinin cümlesini oku, boşluğa doğru refleksi seç. Önce sor: onay mı, şaşırma mı, teşekkür mü, rica mı, veda mı?
-
1
Die Katze ist im Park? – , auf der Bank.
Söylenen bilgiyi onaylıyorsun: Genau; Gerne ricaya cevaptır.
-
2
Kannst du mal die Tür aufmachen? – !
Bu bir rica; ricaya Genau denmez, Na klar denir.
-
3
Die Katze sitzt im Einkaufswagen. – ?
– Kedi alışveriş arabasında oturuyor. – Cidden mi?
Şaşırdın ve devamını istiyorsun: Echt?; Passt bir planı onaylar.
-
4
Die Katze ist hinter dem Sofa. – , deshalb sehe ich sie nicht.
Sebebi yeni anladın, «haa»: Ach so.
-
5
Danke für den Ball! – .
Teşekküre samimi cevap Kein Ding; Stimmt bir sözü onaylar.
-
6
Ist die Katze nicht da? – , im Korb!
– Kedi yok mu? – Var tabii, sepette!
Olumsuz soruya karşı çıkarken Doch denir; Ja «evet, yok» gibi anlaşılır.
-
7
Wie war das Croissant? – !
– Kruvasan nasıldı? – Çok güzeldi!
Na ja «pek değil» taşır; beğendiysen Richtig gut!
-
8
Ich muss los. – !
– Benim gitmem lazım. – Kendine iyi bak!
Vedada Mach’s gut! denir; Macht nichts özre cevaptır.