Şu an: gün am, ay ve mevsim im
KısayolGünler, aylar, mevsimler — hepsi der. Günün önüne am gelir (am Montag), ayın ve mevsimin önüne im (im Mai · im Sommer). «Her pazartesi» demek için tek kelime yeter: montags, küçük harfle.
- am Montag gün ve hafta sonu PAZARTESİ GÜNÜ · HAFTA SONU
- im Mai · im Sommer ay ve mevsim MAYISTA · YAZIN
- montags her hafta aynı gün KÜÇÜK HARF · SONDA -S
Türkçede hepsine aynı eki takarsın: mayısta, pazartesi günü, yazın. Almanca iki küçük kelime kullanıyor ve hangisinin geleceğini zaman diliminin boyu belirliyor: kısa olan (gün) am, uzun olan (ay, mevsim) im.
Ich habe am Montag frei.
Pazartesi izinliyim. → gün, am
Im August fahren wir in die Türkei.
Ağustosta Türkiye’ye gidiyoruz. → ay, im
Im Montag habe ich frei.
Gün im almaz; im yalnız ay ve mevsim için.
Bu sayfa günün, ayın ve mevsimin adını öğretiyor. «3 Mayıs», «2026’da» gibi sayılı tarihler sıra sayısı istiyor; onlar sayılar sayfasında.
Bunu Türkçede zaten yapıyorsun: -de ve -leri
Türkçede zamanı ekle bağlıyorsun ve bu sayfadaki her kalıbın Türkçede bir karşılığı var. Fark şu: Türkçe çoğu yerde aynı eki kullanıyor, Almanca ise zamanın türüne göre ayrı kelime seçiyor.
| Türkçe | Almanca | Ne oluyor |
|---|---|---|
| mayısta | im Mai | ay → im |
| yazın · kışın | im Sommer · im Winter | mevsim → im |
| pazartesi (günü) | am Montag | gün → am |
| hafta sonu | am Wochenende | hafta sonu da gün gibi → am |
| pazartesileri | montags | -leri → -s, küçük harf |
| akşamları | abends | aynı -s |
Hatırlama yolu: takvimde tek bir kutuya sığan zaman (gün, hafta sonu) am alır; bir sayfa ya da daha uzunu (ay, mevsim) im. Türkçedeki «-leri» de Almancada tek harf: -s.
Am Wochenende besuche ich meine Eltern.
Hafta sonu ailemi ziyaret ediyorum. → hafta sonu da gün gibi am alır
Wir gehen im Winter Ski fahren.
Kışın kayağa gidiyoruz. → mevsim, im
Ich gehe montags zum Deutschkurs.
Pazartesileri Almanca kursuna gidiyorum. → «-leri» = -s
am ve im aslında birer kısaltma: an dem ve in dem. Neden bu biçimi aldıkları an edatı ve in edatı sayfalarında; A1’de kalıbı olduğu gibi almak yeter.
Tablo: yedi gün, on iki ay, dört mevsim
Yedi günün, on iki ayın ve dört mevsimin artikeli aynı: der. Tek tek ezberlemene gerek yok; listeyi bir kez der ile sesli söyle, yeter. Okunuş sütununda büyük harfle yazılan hece vurgulu.
| Gün | Türkçe | Okunuşu | Kısa |
|---|---|---|---|
| der Montag | pazartesi | MON-tak | Mo |
| der Dienstag | salı | DİNS-tak | Di |
| der Mittwoch | çarşamba | MİT-voh | Mi |
| der Donnerstag | perşembe | DO-nırs-tak | Do |
| der Freitag | cuma | FRAY-tak | Fr |
| der Samstag | cumartesi | ZAMS-tak | Sa |
| der Sonntag | pazar | ZON-tak | So |
Kısaltmalar takvimde, ders programında ve dükkân kapısındaki çalışma saatlerinde karşına çıkar: Mo–Fr 9–18 Uhr = pazartesiden cumaya 9–18 arası açık.
| Ay | Türkçe | Okunuşu |
|---|---|---|
| der Januar | ocak | YA-nu-ar |
| der Februar | şubat | FE-bru-ar |
| der März | mart | MERTS |
| der April | nisan | a-PRİL |
| der Mai | mayıs | MAY |
| der Juni | haziran | YU-ni |
İlk altı ayın vurgusu kolay: April dışında hepsi ilk hecede. März ve Mai zaten tek hece.
| Ay | Türkçe | Okunuşu |
|---|---|---|
| der Juli | temmuz | YU-li |
| der August | ağustos | au-GUST |
| der September | eylül | zep-TEM-bır |
| der Oktober | ekim | ok-TO-bır |
| der November | kasım | no-VEM-bır |
| der Dezember | aralık | de-TSEM-bır |
Mart, mayıs ve ağustos Türkçeden tanıdık; geri kalan dokuzu İngilizceye benziyor. Bu yarıda vurgu değişiyor: Juli dışında hepsi ikinci hecede: au-GUST, zep-TEM-bır, ok-TO-bır.
| Mevsim | Türkçe | Okunuşu | Örnek |
|---|---|---|---|
| der Frühling | ilkbahar | FRÜ-ling | Im Frühling blühen die Bäume. — İlkbaharda ağaçlar çiçek açar. |
| der Sommer | yaz | ZO-mır | Im Sommer ist es heiß. — Yazın hava sıcak. |
| der Herbst | sonbahar | HERPST | Im Herbst regnet es viel. — Sonbaharda çok yağmur yağar. |
| der Winter | kış | VİN-tır | Im Winter schneit es. — Kışın kar yağar. |
Mevsimin kendisi die Jahreszeit — artikeli farklı, sebebi sayfanın son bölümünde.
Okunuş sütunu yaklaşık; asıl iş şu yedi kuralda. Yirmi üç kelimenin çoğunu bunlar çözüyor:
- Sondaki g «k» okunur: Tag → «tak». Yedi günün altısı bu sesle biter.
- Kelime başında ünlüden önce gelen s «z» okunur: Samstag · Sonntag · Sommer · September.
- j Türkçedeki «y»: Januar · Juni · Juli. Türkçedeki j sesiyle okunmaz.
- ei ve ai «ay» okunur: Freitag · Mai.
- z «ts» okunur: März · Dezember. w ise «v»: Mittwoch · Winter.
- Dienstag · Donnerstag · Samstag içindeki st «şt» okunmaz: kelime ikiye bölünüyor (Diens-tag), s ile t ayrı hecede kalıyor.
- Sondaki -er tam «er» okunmaz, kısa bir «ır»a yakın: Sommer · Oktober · Winter.
Mein Geburtstag ist im Juli.
Doğum günüm temmuzda. → «yuli» okunur, Türkçedeki j ile değil
Heute ist Donnerstag.
Bugün perşembe. → «DO-nırs-tak»: buradaki st «şt» değil
Cümlede: am, im, -s ya da hiçbiri
Kelimeyi bilmek yetmiyor; cümlede önüne ne geleceğini de bilmen gerekiyor. Aşağıdaki tablo bütün durumları topluyor. İlk dördü am ve im, sonraki ikisi -s; son ikisinde günün önüne artikel gelmez.
| Ne söylüyorsun | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| bir gün, hafta sonu | am + gün | Am Freitag gehen wir ins Kino. — Cuma sinemaya gidiyoruz. |
| günün bir parçası | am Morgen · am Abend | Am Abend lese ich ein Buch. — Akşam kitap okuyorum. |
| gün + günün parçası | am Montagabend (tek kelime) | Am Montagabend habe ich Zeit. — Pazartesi akşamı vaktim var. |
| ay, mevsim | im + ay / mevsim | Im März wird es wärmer. — Martta hava ısınıyor. |
| her hafta aynı gün | gün + s, küçük harf | Der Supermarkt ist sonntags geschlossen. — Süpermarket pazarları kapalı. |
| her gün aynı saat dilimi | morgens · abends | Ich trinke morgens Tee. — Sabahları çay içerim. |
| bugün hangi gün | edat yok, artikel yok | Heute ist Freitag. — Bugün cuma. |
| iki gün arası | von … bis … | Ich arbeite von Montag bis Freitag. — Pazartesiden cumaya çalışıyorum. |
Tek istisna gece: in der Nacht. die Nacht dişil olduğu için am buraya hiç oturmaz.
Tablodaki en önemli ayrım am Montag ile montags arasında. Biri tek bir pazartesi, öbürü her pazartesi:
Am Montag habe ich einen Termin.
Pazartesi randevum var. → bir kez, bu pazartesi
Montags habe ich Deutschkurs.
Pazartesileri Almanca kursum var. → her hafta
Ich arbeite am Montags.
İki kalıp karıştı: ya am Montag (bir kez) ya montags (her hafta). -s alan kelime am almaz.
«Her pazartesi», «geçen hafta», «gelecek ay» gibi edatsız kalıplar (jeden Montag · letzte Woche · nächsten Monat) zaman ifadeleri sayfasında.
Günü saymak: heute, morgen, gestern
Takvimi bugünden sayan beş kelime var. Beşi de zarf: cümle başı dışında küçük harfle yazılır, artikel almaz, önüne edat gelmez.
| Almanca | Türkçe | Örnek |
|---|---|---|
| vorgestern | evvelsi gün | Vorgestern war ich krank. — Evvelsi gün hastaydım. |
| gestern | dün | Gestern war Sonntag. — Dün pazardı. |
| heute | bugün | Heute ist Montag. — Bugün pazartesi. |
| morgen | yarın | Morgen habe ich frei. — Yarın izinliyim. |
| übermorgen | öbür gün | Übermorgen fliege ich nach Izmir. — Öbür gün İzmir’e uçuyorum. |
Günün bir parçasıyla birleşince ikinci kelime büyük harfle yazılır: heute Morgen (bu sabah) · gestern Abend (dün akşam) · morgen Abend (yarın akşam). «Yarın sabah» için Almanlar morgen früh der.
Buradaki asıl tuzak morgen kelimesi: aynı harfler üç ayrı anlama geliyor ve farkı büyük harf ile sondaki -s taşıyor.
- morgen yarın KÜÇÜK HARF · ZARF
- der Morgen sabah BÜYÜK HARF · İSİM · GUTEN MORGEN
- morgens sabahları HER SABAH · KÜÇÜK HARF
Ich rufe dich morgen an.
Seni yarın ararım.
Ich komme morgen früh.
Yarın sabah geliyorum.
Heute Morgen habe ich verschlafen.
Bu sabah uyuyakaldım. → heute + Morgen = bu sabah
Yanlış yapılan dört yer
Bu dördü A1’de en sık duyulan hatalar. İkisi edat, ikisi yazım. Yazım hataları konuşurken duyulmaz ama mesajda, sınavda ve formda hemen göze batar.
Ay am almaz — ama tarih alır
Ich habe am Mai Geburtstag.
Ay am almaz.
Ich habe im Mai Geburtstag.
Doğum günüm mayısta.
Ich habe am 12. Mai Geburtstag.
Doğum günüm 12 Mayıs’ta. → artık tek bir gün, o yüzden am
Ayın önüne gün sayısı gelince kalıp gün kalıbına döner, çünkü artık tek bir günden söz ediyorsun. Tarihin okunuşu sayılar sayfasında.
freitags küçük, Freitag büyük
Wir haben Freitags Unterricht.
-s alan gün adı isim değil zarf; büyük harf yanlış.
Wir haben freitags Unterricht.
Cumaları dersimiz var.
Büyük harf yalnız cümlenin başında gelir, o da kelime değiştiği için değil, cümle başladığı için: Freitags haben wir Unterricht.
«Bugün pazartesi» derken edat yok
Heute ist am Montag.
Günün adını söylüyorsun, bir şeyin ne zaman olduğunu değil; edat gereksiz.
Welcher Tag ist heute? — Heute ist Montag.
Bugün günlerden ne? — Bugün pazartesi.
am yalnız «o gün bir şey oluyor» derken gelir: Am Montag habe ich frei. Günün adı cümlenin yüklemiyse çıplak kalır.
Bis morgen küçük, Guten Morgen büyük
Bis Morgen!
Yazım hatası: «yarın» anlamındaki morgen küçük yazılır.
Bis morgen!
Yarın görüşürüz. → yarın = küçük harf
Guten Morgen!
Günaydın. → burada sabah, yani isim: büyük harf
Montags arbeite ich, am Wochenende nicht.
Pazartesileri çalışıyorum, hafta sonu çalışmıyorum. → -s ve am tek cümlede
Az önce öğrendiklerin
Meine Oma hat ___ Dezember Geburtstag.
Cevabı gör
im. Ay = im. Gün sayısı gelseydi kalıp değişirdi: am 24. Dezember.
Ich arbeite Samstags nicht. — bu cümle doğru yazılmış.
Cevabı gör
Yanlış. -s alan gün adı artık zarf: küçük harfle yazılır. Doğrusu: Ich arbeite samstags nicht.
übermorgen ne demek?
Cevabı gör
öbür gün, yani yarından sonraki gün. über «öte», morgen «yarın»: yarının ötesi. «Evvelsi gün» vorgestern, «yarın sabah» morgen früh.
Kimsenin söylemediği kısım: Wochenende neden das
Kural «hepsi der», ama bu sayfada bir das var: das Wochenende. Sebep Almancanın birleşik isim kuralı: birleşik ismin artikelini son parça belirler. Wochen + Ende → das Ende → das Wochenende.
| Kelime | Son parça | Sonuç |
|---|---|---|
| das Wochenende | das Ende | das — hafta sonu |
| das Frühjahr | das Jahr | das — ilkbahar, der Frühling ile aynı anlam |
| die Jahreszeit | die Zeit | die — «mevsim» kelimesinin kendisi |
| der Montag | der Tag | der — kurala uyuyor |
| der Mittwoch | die Woche | der — kuralı bozan tek gün |
Mittwoch kuralı bozuyor: sonu Woche (dişil) ama gün adı olduğu için der. Yani önce «gün adı = der» kuralını tut, birleşik isim kuralını sonra.
Das Wochenende war schön.
Hafta sonu güzeldi. → das, çünkü son parça das Ende
Der Wochenende war schön.
«Günlerin hepsi der» kuralı hafta sonuna taşınmış; burada son parça belirler.
Ders kitabının söylemediği bir şey daha: kelimeler bölgeye göre değişiyor. Kuzey ve doğu Almanya’da cumartesiye çoğu zaman Sonnabend denir; takvimdeki kısaltma yine Sa. Avusturya’da ocak ayı Jänner. Telefonda Juni ile Juli karışmasın diye bazen Juno ve Julei denir; duyarsan şaşırma.
Am Sonnabend hat die Bäckerei bis 12 Uhr geöffnet.
Cumartesi fırın 12’ye kadar açık. → Sonnabend = Samstag
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Gün am, ay ve mevsim im
Takvimde tek kutuya sığan zaman (gün, hafta sonu, tarih) am alır; ay ve mevsim im.
am Montag · am Wochenende · im Mai · im Sommer
- Her hafta = -s, küçük harf
Her hafta tekrar eden gün tek kelimeyle söylenir: gün adına -s eklenir, küçük yazılır, önüne edat gelmez.
Ich arbeite samstags nicht.
- Bugün hangi gün: edat yok
heute · morgen · gestern ile günün adını söylerken ne edat ne artikel gelir.
Heute ist Montag. · Gestern war Sonntag.
- Hepsi der, hafta sonu das
Yedi gün, on iki ay, dört mevsim: hepsi der. das Wochenende artikelini son parçadan alır: das Ende.
der Montag · der Mai · der Sommer · das Wochenende
Im Montag habe ich frei.
Am Montag habe ich frei.
Gün am alır; im ay ve mevsim için.
Ich habe am Mai Geburtstag.
Ich habe im Mai Geburtstag.
Ay im alır. Gün sayısı gelirse am: am 12. Mai.
Ich arbeite Samstags nicht.
Ich arbeite samstags nicht.
-s alan gün adı zarftır, küçük harfle yazılır.
Heute ist am Montag.
Heute ist Montag.
Günün adını söylerken edat da artikel de gelmez.
Bis Morgen!
Bis morgen!
Küçük morgen «yarın», büyük Morgen «sabah».
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Juli habe ich Urlaub.
Temmuzda iznim var.
«Hafta sonu ne yapıyorsun?» Hangisi?
Meine Oma hat Dezember Geburtstag.
Büyükannemin doğum günü aralıkta.
Ich arbeite Samstags nicht. — bu cümle doğru yazılmış.
Cumartesileri çalışmıyorum.
Cümleyi kur: Pazartesileri Almanca kursum var.
Parçalara dokunarak cümleyi kur
Doğrusu
übermorgen ne demek?
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Günler ve aylar cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
