Şu an: üç farklı zaman belirtme yolu var
KısayolZamanı belirtmek için üç temel araç kullanırız: 1. Akkusativ der Zeit (edatsız ifadeler: jeden Tag), 2. -s Zarfları (tekrarlanan zamanlar: morgens) ve 3. Zaman Edatları (vor, seit, ab, bis).
- jeden Tag · nächsten Monat edatsız zaman (Akkusativ) HER GÜN · GELECEK AY
- morgens · montags tekrar eden eylemler SABAHLARI · PAZARTESİLERİ
- vor · seit · ab · bis zaman edatları ÖNCE · BERİ · İTİBAREN · KADAR
Ich arbeite jeden Tag.
Her gün çalışıyorum.
Morgens trinke ich Kaffee.
Sabahları kahve içerim.
Ich lerne seit einem Jahr Deutsch.
Bir yıldır Almanca öğreniyorum.
Bunu Türkçede zaten yapıyorsun (ama farklı eklerle)
Türkçede zaman ifadeleri çoğunlukla yer ve yön ekleri alır ("sabah-leyin", "pazartesi-leri"). Almancada bu işlev ismin halleri ve zarflar aracılığıyla çözülür.
| Türkçe | Almanca | Yapı |
|---|---|---|
| Bütün gün çalışıyorum. | Ich arbeite den ganzen Tag. | Zaman Akkusativi |
| Gelecek hafta gidiyorum. | Ich fahre nächste Woche. | Zaman Akkusativi |
| Akşamları okurum. | Ich lese abends. | -s takısı |
Eğer bir zaman kelimesinin (Tag, Woche, Monat) önünde edat (an, in vb.) yoksa, o kelime mutlaka Akkusativ olmak zorundadır. Buna "Akkusativ der Zeit" denir.
PNG indirIch arbeite jeder Tag.
Her gün çalışıyorum.
Ich arbeite jeden Tag.
Her gün çalışıyorum.
Tablo: Zaman edatları ve kuralları
Zaman edatları hangi kasusu istiyorsa kelime o hale girer.
| Edat | Anlam | Kasus | Örnek |
|---|---|---|---|
| vor | önce (geçmişte) | Dativ | vor einem Jahr (bir yıl önce) |
| seit | -den beri (devam eden) | Dativ | seit einem Monat (bir aydır) |
| ab | -den itibaren (gelecek) | Dativ | ab nächster Woche (gelecek haftadan itibaren) |
| bis | -e kadar | Akkusativ | bis nächsten Montag (gelecek pazartesiye kadar) |
Hatırlatma: am, um, im kullanımı için an edatı, um edatı ve in edatı konularına göz atabilirsin.
PNG indirIch lerne seit ein Jahr Deutsch.
Bir yıldır Almanca öğreniyorum.
Ich lerne seit einem Jahr Deutsch.
Bir yıldır Almanca öğreniyorum.
Yanlış yapılan iki yer
Edatsız ifadelerde Nominativ kullanmak
Ich bleibe ein Monat hier.
Zaman bildiren ifade yalın halde bırakılamaz.
Ich bleibe einen Monat hier.
Edat yoksa Akkusativ olmalıdır (den Monat → einen Monat).
-s zarflarını büyük harfle yazmak
Ich gehe Montags schwimmen.
Cümle içinde montags zarftır (her pazartesi), küçük yazılır; isim değil.
Ich gehe montags schwimmen.
Zarflar küçük harfle yazılır; yalnız cümlenin ilk kelimesiyse büyük başlar: Montags gehe ich schwimmen.
der Morgen isimdir, büyük yazılır. Ancak morgens (sabahları) bir zarftır ve küçük yazılır.
Az önce öğrendiklerin
Ich arbeite ___ Tag.
Cevabı gör
jeden — Edatsız zaman ifadeleri Akkusativ olur. der Tag -> jeden Tag.
Wir fliegen nach Paris heute. — bu sıralama kulağa doğal gelir.
Cevabı gör
Yanlış. Nötr cümlede zaman (heute), yer (nach Paris) ifadesinden önce gelir: Wir fliegen heute nach Paris. Ters sıra ancak zaman özellikle vurgulandığında duyulur.
Ich wohne ___ einem Jahr in Berlin.
Cevabı gör
seit. Geçmişte başlayıp hala devam eden durumlar için seit (Dativ) kullanılır.
Kimsenin söylemediği kısım: TeKaMoLo kuralı
Zaman ifadelerinin cümlede nerede duracağı önemlidir. Bunun için derslerde TeKaMoLo (Temporal, Kausal, Modal, Lokal) hatırlatıcısı öğretilir: nötr bir cümlede zaman (Temporal) genelde öbür bilgilerin (neden, nasıl, nerede) önünde durur. Bu kesin bir kanun değil, güvenli bir varsayılan sıradır — bir bilgiyi vurgulamak isteyen sırayı değiştirebilir. Yön bilgisi (nach Berlin) ise fiile sıkı bağlı olduğu için genelde sona yakın kalır.
Ich fahre nach Berlin am Montag.
Nötr cümlede yer (Berlin) zamandan önce gelmez.
Ich fahre am Montag nach Berlin.
Nötr sıra: önce zaman, sonra yer.
Eğer vurgulamak istersen, zaman ifadesini cümlenin en başına da alabilirsin: Am Montag fahre ich nach Berlin.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Edatsız zaman ifadeleri Akkusativ olur
Önünde edat bulunmayan zaman kelimeleri her zaman Akkusativ durumundadır.
jeden Tag, letzten Monat, dieses Jahr
- -s zarfları küçük harfle başlar
Bir eylemin tekrarlandığını belirten morgens, abends, montags gibi zarflar küçük harfle yazılır (cümle başı hariç).
Ich lese abends.
- TeKaMoLo kuralı
Nötr cümlede zaman ifadesi (Temporal) genelde yer (Lokal) ifadesinden önce gelir.
Ich gehe heute ins Kino. (ins Kino heute değil)
Ich bin hier seit ein Jahr.
Ich bin hier seit einem Jahr.
seit edatı her zaman Dativ ister (das Jahr → einem Jahr).
Ich arbeite jede Tag.
Ich arbeite jeden Tag.
Tag der artikeline sahiptir. Akkusativ hali den Tag → jeden Tag olmalıdır.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Ich lerne Tag Deutsch.
Her gün Almanca öğreniyorum.
Ich wohne einem Jahr in Berlin.
Bir yıldır Berlin'de yaşıyorum.
Wir haben uns einem Monat getroffen.
Bir ay önce buluştuk.
Ich habe ganzen Tag gearbeitet.
Bütün gün çalıştım.
Hangisi doğru?
Hangisi TeKaMoLo kuralına uyar?
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Zaman ifadeleri çalışma kağıdı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
