Tek soru: isim mi olumsuzlanıyor?
KısayolArtikeli varsa kein, yoksa nicht. Karar üç saniyede: ismi mi olumsuzluyorsun, fiili mi?
Karar tek soruyla verilir: «yok» mu diyorsun, «değil» mi? Bir isim yoksa kein, geri kalan her şeyde nicht.
Ich habe kein Auto.
Arabam yok. → ismin kendisi yok
Das Auto ist nicht neu.
Araba yeni değil. → sıfat olumsuz
Ich habe nicht ein Auto.
Yanlış — nicht ein diye bir yapı yok, o kein’dır.
Kısayolu şöyle kur: kein = nicht + ein, tek kelimede birleşmiş hâli. Bu yüzden ikisi asla yan yana gelmez.
Üç saniyelik karar akışı
- 1 · Olumsuzladığın şey bir isim mi? Değilse → nicht.
- 2 · İsim ise, önünde ein/eine var ya da hiç artikel yok mu? → kein.
- 3 · İsmin önünde der/die/das ya da mein/dein var mı? → nicht.
| Olumlu | Olumsuz | Neden |
|---|---|---|
| Ich habe ein Auto. | Ich habe kein Auto. | ein → kein |
| Ich trinke Kaffee. | Ich trinke keinen Kaffee. | artikelsiz isim → kein |
| Ich habe das Auto. | Ich habe das Auto nicht. | belirli artikel → nicht |
| Das ist mein Buch. | Das ist nicht mein Buch. | iyelik → nicht |
| Ich komme heute. | Ich komme heute nicht. | isim yok → nicht |
Ayrım anlamda da duyulur: kein Auto = hiç arabam yok. das Auto nicht = o arabayı değil (başkasını). Türkçeye çevirirken «yok» ve «değil» ayrımı birebir tutar.
PNG indirkein çekilir — ein gibi, ama çoğulu da var
kein tam olarak ein gibi çekilir. Tek fark: ein’ın çoğulu yoktur, kein’ın vardır — çünkü «hiç yok» demek çoğul için de gerekir.
| der (eril) | die (dişil) | das (nötr) | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | kein | keine | kein | keine |
| Akkusativ | keinen | keine | kein | keine |
| Dativ | keinem | keiner | keinem | keinen |
Akkusativ’de yalnız eril değişir — tıpkı ein → einen, der → den gibi. Bu yüzden Ich trinke keinen Kaffee (der Kaffee) ama Ich trinke keine Milch (die Milch).
PNG indirAynı çekim mein · dein · sein · ihr için de geçerlidir. Bir kere kein tablosunu oturttuğunda beş kelimeyi birden çözmüş olursun.
nicht nereye giriyor — asıl mesele bu
nicht’in yeri sabit değil, ama kural sezgiseldir: cümlenin sonuna gider — ancak şu dört şeyin önünde durur.
| nicht neyin önünde | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|
| sıfat / durum bildiren kelime | Ich bin nicht müde. | Yorgun değilim. |
| sondaki mastar | Ich kann heute nicht kommen. | Bugün gelemem. |
| Partizip II (Perfekt) | Ich habe nicht gearbeitet. | Çalışmadım. |
| ayrılan ön ek | Ich rufe dich nicht an. | Seni aramıyorum. |
| yer / yön tamlaması | Ich gehe nicht ins Kino. | Sinemaya gitmiyorum. |
Deseni tek cümleyle özetlersen: nicht, cümlenin «kapanış parçası»nın hemen soluna geçer. O parça yoksa en sona düşer: Ich komme heute nicht.
PNG indirZaman bilgisi nicht’ten önce durur: Ich komme heute nicht. Bunu ters çevirirsen (nicht heute) anlam değişir: «bugün değil (yarın)». Yani yanlış değil ama başka bir şey söylemiş olursun.
Beş tuzak
Meslek ve milliyet: kein
Ich bin kein Lehrer.
Öğretmen değilim.
Ich bin nicht Lehrer.
Kulakta tökezler — Almanlar böyle demez.
Meslek, milliyet ve din artikelsiz kullanılır (Ich bin Lehrer) — artikelsiz isim olumsuzlanınca kein gelir. Kural yeni değil, akışın 2. maddesi.
kein ≠ nichts
Ich habe nichts gegessen.
Hiçbir şey yemedim. → tek başına duran zamir
Ich habe kein Brot gegessen.
Ekmek yemedim. → arkasından isim geliyor
nichts «hiçbir şey»dir ve yalnız başına durur. kein ise bir ismin önüne yapışır. Aynı mantık kişilerde: niemand (hiç kimse) tek başına, kein Mensch isimle.
Olumsuz soruya «evet» derken: doch
— Kommst du nicht? — Doch!
— Gelmiyor musun? — Geliyorum ya!
— Kommst du nicht? — Ja.
Karışıklık — «evet gelmiyorum» mu, «evet geliyorum» mu?
Almancada olumsuz bir soruyu çürütmenin özel kelimesi vardır: doch. Türkçede bunun karşılığı yok, o yüzden Türk öğrenci refleks olarak ja der ve yanlış anlaşılır.
İki olumsuz yan yana gelmez
Ich habe nie Zeit.
Hiç vaktim olmuyor.
Ich habe nie keine Zeit.
Yanlış — Türkçedeki «hiç … yok» ikilisi Almancaya taşınmaz.
Türkçe olumsuzluğu iki kez işaretler: «hiçbir şey yapmadım». Almanca bir kez işaretler. nie · nichts · niemand · nirgendwo zaten olumsuzdur, yanlarına kein/nicht eklenmez.
Vurgulu olumsuzlama: nicht öne çıkar
Ich fahre nicht heute, sondern morgen.
Bugün değil, yarın gidiyorum.
Cümlenin tamamını değil tek bir öğeyi olumsuzluyorsan nicht o öğenin önüne geçer ve arkasından çoğunlukla sondern gelir. Bu, kural ihlali değil — bilinçli vurgu.
Az önce öğrendiklerin
Ich habe ___ Zeit.
Cevabı gör
keine. Zeit dişil ve artikelsiz bir isimdir, bu yüzden keine kullanılır.
Das ist ___ mein Buch.
Cevabı gör
nicht. İsmin önünde iyelik sıfatı (mein) var — belirli bir şeyden söz ediliyor, dolayısıyla nicht.
— Hast du keine Zeit? — ___ , ich habe Zeit!
Cevabı gör
Doch. Olumsuz bir soruyu çürütüyorsan ja değil doch denir — Türkçede karşılığı olmadığı için en sık atlanan kelime.
Bu hafta ne yapacaksın
Bu konuda hata, kural bilmemekten değil karar anının uzun sürmesinden gelir. Kısaltmanın yolu: aynı cümleyi iki biçimde kurmak.
- Ich habe kein … — sahip olmadığın üç şey
- Das ist nicht … — doğru olmayan üç şey
- Ich bin kein … — olmadığın bir şey (meslek/tip)
Bir cümlede tereddüt ettiysen kendine sor: «yok» mu diyorum, «değil» mi? Yok → kein. Değil → nicht. Bu iki kelimelik kontrol, tablonun tamamından daha hızlı çalışır.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- kein isimleri, nicht gerisini
Artikelsiz/ein'li isim → kein. Fiil, sıfat, belirli isim → nicht.
kein Auto · nicht mein Buch
- nicht sona yaklaşır
Fiili olumsuzlarken: Ich komme heute nicht. Belirli öğeyi olumsuzlarken onun önüne: nicht mein Buch.
Ich kann heute nicht kommen.
- Olumsuz soruya Doch!
Hast du keine Zeit? — Doch! (var tabii). Ja burada belirsiz kalır.
Doch, ich habe Zeit!
- Çifte olumsuz yok
nichts · niemand · nie zaten olumsuzdur; nicht eklenmez. «Artık değil» = nicht mehr.
Ich sehe niemanden.
Ich trinke nicht Kaffee.
Ich trinke keinen Kaffee.
Çıplak isim kein ister.
Das ist kein mein Buch.
Das ist nicht mein Buch.
İyelikli isim nicht alır.
Ich sehe nicht niemanden.
Ich sehe niemanden.
Çifte olumsuz kurulmaz.
Hast du keine Zeit? — Ja! (vaktim VAR demek isterken)
— Doch!
Olumsuz soruya itiraz doch.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Ich trinke Kaffee.
Kahve içmiyorum.
Das ist mein Buch.
Bu benim kitabım değil.
Ich bin Lehrer.
Öğretmen değilim.
— Hast du keine Zeit? — , ich habe Zeit!
Vaktin yok mu? — …, vaktim var!
Hangisi doğru?
nicht cümlede nereye gider? — «Bugün gelmiyorum.»
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Olumsuzluk çalışma kağıdı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
Bu kuralı hikâyede gör
Bu yapı şu metinlerde geçiyor
